razblog

2. Mέρες Γλυκειάς Θαλπωρής.

2012-01-29T13:37:00.000-08:00

Τότε το 81, τη νύχτα του σεισμού της Αθήνας, μαζεύτηκαν όλοι , σαν να υπάκουσαν ταυτόχρονα σε μια εντολή απ τον ουρανό. Κατέκλυσαν διάφορα υπαίθρια σημεία της πόλης και την έβγαλαν εκεί με κουβέρτες, μέχρι να χαράξει . Άφησαν στη μέση το «Φως Του Αυγερινού» ή ότι άλλο έκαναν εκείνη τη στιγμή, και κατέβηκαν όλοι στις πλατείες αλλά και στις αλάνες, που ακόμη υπήρχαν διάσπαρτες σε αρκετά μέρη της πρωτεύουσας (πριν εξαφανιστούν οριστικά για να γίνουν άλλη μια πολυκατοικία ή πάρκινγκ) και που τότε ίσως χρησίμευαν κι ως πεδία εξάσκησης στις σούζες, για τους επίδοξους μηχανόβιους της εποχής. Τότε όμως, το συγκεκριμένο βράδυ του σεισμού , όλοι μα όλοι, ακόμη και οι μηχανόβιοι έμειναν σιωπηλοί και μουδιασμένοι, μέσα σε αυτοκίνητα ή έξω απ’ αυτά , ανάβοντας φωτιές. Ήταν για όλους κάτι πρωτόγνωρο.
Ελάχιστα θυμάμαι αυτήν την εικόνα, σαν σε όνειρο, δεν θυμάμαι , όμως, καθόλου τι έπαιζαν τα τραντζιστοράκια και τα κασετόφωνα , εκεί μέσα στ’ αυτοκίνητα ή γύρω απ’ τις φωτιές. Αν συμβουλευτούμε το ιντερνέτ, θα δούμε ότι εκείνη τη νύχτα ο νεαρός οικοδόμος είναι πιθανόν ν’ άκουγε το «Τα Πήρες Όλα» του Στράτου Διονυσίου ή το «Μην Κλαις» του Σταμάτη Κόκοτα ή ο λογιστής ,με τη βαριεστημένη γυναίκα στο διπλανό κάθισμα και τη πεθερά με τα παιδιά στο πίσω , το «Για Πάντα Μαζί» ή πάλι το νεαρό ζευγάρι της ντισκοτέκ το «Celebration» των Cool &The Gang ή το «The Winner Takes It All» των ΑΒΒΑ, από κάνα ραδιοπειρατή που θα παίζε ξένα μοντέρνα , αν εξέπεμπε κάποιος ραδιοπειρατής τη νύχτα της 24ης Φεβρουαρίου του 81, πράγμα που μοιάζει μάλλον απίθανο…
Συχνά σκέφτομαι ότι αν υπήρχε στη ελληνική πραγματικότητα ένας Dr. Emmett “Doc” Brown, o τρελοεπιστήμονας με τη χρονομηχανή απ’ το «Επιστροφή στο Μέλλον» ίσως να καταλαβαίναμε πολλά περισσότερα για το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον αυτής της χώρας, ή τουλάχιστον θα το διασκεδάζαμε περισσότερο, αντί να βλέπουμε το χθες σαν βουρκωμένη νοσταλγία που ακινητοποιεί , σαν ένα βαρίδι που επιμένει στο διηνεκές. Θα μπορούσαμε έτσι , ως άλλοι Michael J. Fox, με το βλέμμα των «τριανταφεύγα» να παρατηρήσουμε με ακρίβεια τη νύχτα του σεισμού του 81, τη θερμοκρασία που επικρατούσε, τον πανικό των συγκεντρωμένων στους μετασεισμούς, αλλά και πως θα ήταν η Αθήνα τότε, πως θα ήταν το Σύνταγμα , πολύ πριν τους «Αγανακτισμένους», πριν το Μετρό και πριν τα Public, πως θα ήταν η Ομόνοια, πολύ πριν τους μετανάστες, αλλά και τον Δρομέα , πόσο θα κάπνιζαν όλοι παντού και διαρκώς, πως θα μιλούσαν και πως θα κινούνταν μες στην πόλη οι «τριανταφεύγα» εκείνης της εποχής (δηλαδή οι γονείς για πολλούς από μας!), πως δημιουργούνταν οι σχέσεις, τι ταινίες θα παίζονταν στους κινηματογράφους , ποιοι καινούργιοι δίσκοι εγκαταλείφθηκαν καθώς έπαιζαν επάνω στο πικάπ εκείνη τη συγκεκριμένη νύχτα. Ακόμη πιο ενδιαφέρον θα είχε να μεταφέρονταν ένας Αθηναίος πολίτης του 81 με τα ρούχα και κυρίως τα μυαλά εκείνης της εποχής , στην Αθήνα του 2012…
Τα αμέσως επόμενα, μετά το ’81, χρόνια, κύλισαν για μας, που ήμασταν παιδιά, μέσα σ ένα κλίμα σπιτικής θαλπωρής, με παιδικές σειρές στην απογευματινή ζώνη της , δικάναλης ακόμα, κρατικής τηλεόρασης. Δεν ήταν λίγα τ' απογεύματα κυρίως Παρασκευής ή Σαββάτου που μας πήγαιναν να δούμε τον «ΕΞΩΓΗΙΝΟ», τους «ΚΥΝΗΓΟΥΣ ΤΗΣ ΧΑΜΕΝΗΣ ΚΙΒΩΤΟΥ» ή την «ΑΝΝΥ», μαζί με μια MARS ή KISS στο διάλειμμα, για να τα εμπεδώσουμε καλύτερα. Θυμάμαι ακόμα ότι μετά την «ΑΝΝΥ» , γυρνώντας απ’ το ΠΛΑΖΑ ξέσπασα σε κλάματα, ίσως τότε να ένοιωσα, για πρώτη φορά, συγκίνηση , που δεν μπορείς να εξηγήσεις με λόγια: η ωραία μουσική, η ιστορία της μικρής ορφανής , ο αξιαγάπητος σκύλος; δεν ξέρω. Ίσως , ασυνείδητα , να ένοιωσα λύπη για κάτι που μ’ άγγιξε πολύ και που έφυγε ανεπιστρεπτί . Ακόμη όταν ακούω το “Tomorrow”, πάντως, νιώθω υγρασία στα μάτια, παρόλο που το κοκκινομάλλικο μικρομέγαλο κοριτσάκι με τις φακίδες και τη τσιριχτή φωνή με εκνευρίζει, πλέον, τρομερά.
Τις σκληρές εικόνες , εμείς τα παιδιά του ’85, τις βλέπαμε κυρίως στις ειδήσεις και στα πρωτοσέλιδα που έφερνε στο σπίτι ,κάθε μεσημέρι, ο μπαμπάς μας. Ξεδίπλωνες την Ελευθεροτυπία ή Τα Νέα που κείτονταν αδιάβαστα στο τραπέζι της κουζίνας, κι έβλεπες : Εμπρησμός των Πολυκαταστημάτων ΜΙΝΙΟΝ και ΚΑΤΡΑΝΤΖΟΣ, Τραγωδία στο Χέιζελ, ,το Τσάλεντζερ σκάει θεαματικά στον αέρα, Δολοφονία του Μιχάλη Καλτεζά ( η φωτογραφία του ξαπλωμένου νεκρού εφήβου με το ασπρόμαυρο καρό πουκάμισο δεν λέει να ξεκολλήσει απ το μυαλό μου) .Θυμάμαι , ακόμα, σαν και τώρα, λεπτό προς λεπτό, τη τηλεοπτική κάλυψη της καύσης της νεκρής Ίντιρα Γκάντι, τον τεθλιμμένο της υιό Ρατζίβ , το τυλιγμένο με σάβανα(;) σώμα της Ινδής Ηγέτιδας, τη φωτιά που φούντωνε και τον μαύρο καπνό που ανέβαινε στον απέραντο ουρανό της Ινδίας.
Έτσι ανάμεσα στα ταλαιπωρημένα LEGO και τις τσαλακωμένες Περιπέτειες Του Τεν Τεν, άρχισε να ξεδιπλώνεται γύρω μας η τόσο αντιφατική δεκαετία του ’80. Για μας , ακόμα, ήταν απλώς η ζωή που γνωρίζαμε σταδιακά. Όλα μας φαίνονταν φυσικά.
Κυριαρχούσε ένα κλίμα ευζωίας και μέθης , κάτι σαν διαρκές Πάσχα. Οι γονείς ήταν νέοι κι ορεξάτοι και ξενυχτούσαν σε τραπεζάκια έξω. Στο Δημοτικό Σχολείο μας, oι συμμαθητές αναπαρήγαγαν ατάκες από το ύστερο δαλιανίδειο σύμπαν και οι νέοι γυμναστές με αμάνικα, αφημένη χαιτούλα και μουστάκι , «στραγγάλιζαν» την ελληνική γλώσσα. Η πασοκική μαλλιαρή επιβαλλόταν ακόμα και στ' αδέσποτα. Οι τηλεπαρουσιάστριες στην ΥΕΝΕΔ, που λίγο μετά έγινε ΕΡΤ2, μιλούσαν λάγνα , αυτή τη νέα γλώσσα, προσποιούμενες πολλαπλούς οργασμούς ακόμη κι όταν μιλούσαν για το νομοσχέδιο για την αναγνώριση της Εθνικής Αντίστασης.
Οι πρώτες Εκλογές που θυμάμαι ήταν του ’85. Ένα κοριτσάκι με ένα μπουκέτο γαρύφαλλα, που τώρα είναι πολύ πιθανό να είναι Αγανακτισμένη και να κρατάει αγκάθια, υποσχόταν σχεδόν απειλητικά: AKOMH KAΛΥΤΕΡΕΣ ΜΕΡΕΣ. Δεν μπορούσες να διακρίνεις εάν έβλεπες ένα ματς του Παναθηναϊκού ή την προεκλογική συγκέντρωση του Πασοκ, η ατμόσφαιρα ήταν η ίδια: τσίκνα , συνθήματα και κόρνες.

Τότε όμως ήμασταν παιδιά, και δεν καταλαβαίναμε τους δικούς μας , που είχαν, παρόλα αυτά, αντιρρήσεις. Για εμάς όλα τα παραπάνω κι άλλα περισσότερα, εντάσσονταν σ’ αυτή τη γλυκεία θαλπωρή , που περιέγραψα πιο πάνω.
Εκ των υστέρων, και σκεπτόμενος, τη τετραετία του 81-85, μπορώ να παραδεχτώ ότι ουδείς μπόρεσε να ξεπεράσει , εντελώς, αυτά τα χρόνια.
Από τις συνεχείς, βαρετές και δίχως έμπνευση έιτις αναβιώσεις που άρχισαν , σχεδόν αυτόματα, με το που τελείωσε η δεκαετία, μέχρι τα ringtones που δονούν τα i phones στις τσέπες των σημερινών σαραντάρηδων κι από τις αφίσες του νεκραναστημένου Ανδρέα, τον Κίμωνα Κουλούρη, και το Κανάλι «Κόντρα», στον σκληρό συνδικαλιστή Φωτόπουλο ή στον Τσάκα και όλους όσους αναλύουν με ύφος «ειδικού» το ελληνικό ποδόσφαιρο . Όλα απ αυτή τη τετραετία πηγάζουν. Κι αν θέλετε να το πάμε πιο μακριά; Και η προοδευτική θολούρα της Ελληνικής Αριστεράς από κει πηγάζει, και ο πρώην βολεμένος που νιώθει ξαφνικά παραγκωνισμένος απ την εξουσία και τα οφέλη της και δηλώνει τώρα «Αντιμνημονιακός» είναι γνήσιο τέκνο της τότε κραταιής νοοτροπίας διεκδίκησης και διατήρησης των , συντεχνιακών, κυρίως, κεκτημένων, παιδί του προστατευτικού κρατισμού.
Έτσι λοιπόν, πέρα απ τη δική μας αθώα παιδική θαλπωρή , στο απατηλό φέγγος εκείνων των ημερών βρήκαν «θαλπωρή» και πολλοί άλλοι ενήλικοι, που τώρα , μάλιστα, μιλάνε με ωραία παχιά λόγια για το «τέλος της μεταπολίτευσης» και «για την καταστροφική δεκαετία του ογδόντα» κλπ . Τον κάφρο σε όποιο μέρος ή εποχή και να τον πετάξεις , πάλι κάφρος θα μείνει και κάτι θα βρει να λέει.
Η μουσική, που θυμάμαι, τα πρώτα χρόνια του ογδόντα, είναι ελάχιστη, γιατί τότε το πικάπ είχε χαλάσει και οι δίσκοι (μαζί κι αυτοί των Μπιτλς) σκονίζονταν στο ράφι. Θυμάμαι αμυδρά κάτι «Φελιτσιτά» σε παιδικά πάρτι, τα υπόλοιπα παραμένουν μέσα μου συγκεχυμένα . Ένα βράδυ, αρχές της δεκαετίας, με είχαν πάρει οι γονείς μου, σε μια συναυλία της «Οπισθοδρομικής Κομπανίας» σε κάποιο κομματικό φεστιβάλ (του Ρήγα αν δεν κάνω λάθος), έτσι όπως ήμουν μισοκοιμισμένος στον ώμο του πατέρα μου, παρατηρούσα τη νεαρή τραγουδίστρια τους, που ήταν πολύ όμορφη με τα μακριά μαλλιά της και τα φουστάνια της, ήταν σαν νεράιδα , Ελευθερία την έλεγαν. Δεν είναι λίγες, επίσης, οι φορές, που προσπαθούσα να τραγουδήσω κάτι πολύ όμορφα τραγούδια από μια κασέτα με τη λέξη «ΜΠΑΡΑΚΙΑ» γραμμένη βιαστικά με μαρκαδόρο…
Πέρα λοιπόν απ τα παιδικά πάρτι οπού έπαιζαν ανελλιπώς τα σαχλότατα «παπάκια» , υπήρχαν διάφορα ακούσματα διάσπαρτα κι ατακτοποίητα. Αν προσπαθήσουμε , σήμερα, να βάλλουμε μια τάξη στο χάος των ημερών εκείνων, θα μπορούσαμε να πούμε ότι ήταν μια καλή εποχή για νέους τροβαδούρους, που απαλλαγμένοι απ το πομπώδες ύφος της μεταπολίτευσης προσπαθούσαν να αρθρώσουν ειλικρινή κι ανεπιτήδευτο λόγο πριν αναλωθούν, αργότερα, σε ευκολίες του τύπου «τσικαμπουμ» . Απ την άλλη εάν έφευγες διακοπές κάπου στην ελληνική ύπαιθρο θα παρατηρούσες ότι η αγροτιά, που τότε ήταν στο φόρτε της, εξέπεμπε έναν πολύ ενδιαφέροντα ήχο, νεοδημοτικό με κλαρίνα , ηλεκτρικά όργανα και συνθεσάιζερ , που εξέφραζε με ζωντάνια όλο αυτό το κλίμα ευφορίας και δικαίωσης που ένιωθε τότε, για πρώτη φορά στην Ελλάδα, ο αγροτικός κόσμος. Στην Αθήνα εάν έκανες μια βόλτα στην Ομόνοια ή στη Βαρβάκειο με τον μπαμπά σου, θα συναντούσες πάλι αυτό το ιδιόμορφο δημοτικό "ροκ", που άντεξε μέχρι και πρόσφατα, μέχρι να μεταλλαχτεί , κι αυτό, σε μαζική τσιφτετελοποπ. Επίσης ένα άλλο, πολύ ενδιαφέρον, παρακλάδι που άνθισε εκείνη την εποχή, αλλά που ανακάλυψα, πολύ αργότερα, ήταν ένα είδος πνευματώδους νέο- λαϊκού τραγουδιού που αναπτύχθηκε ως υγιής αντίδραση στη λαϊκίστικη λαίλαπα της εποχής, και είχε ως αφετηρία την λίγο παλαιότερη «Εκδίκηση Της Γυφτιάς» , στην οποία θα αναφερθώ , εκτενώς, σε προσεχή μου ανάρτηση.
Αυτό περίπου ήταν το κλίμα το 81-85, στην Ελλάδα, τη στιγμή που , κυρίως η Αγγλία, εξέπεμπε άφθονες γοητευτικές νέο-κυματικές και νέο-ρομαντικές δονήσεις που περίμεναν κι αυτές την σειρά τους για να μας γοητεύσουν…
(ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ)

-ακούστηκαν με σειρά "εμφανίσεως" οι παρακάτω δίσκοι :
"Αnnie", 1982, Film Soundrack
"Tα Μπαράκια", Βαγγέλης Γερμανός, 1981
καθώς και τα τραγούδια:
"Tα Πήρες Όλα" των Πολυκανδριώτη/ Πάριου με τον Στράτο Διονυσίου.
"Μην Κλαίς" των Μπουρμπούλη/ Ανδριόπουλου με τον Σταμάτη Κόκοτα.
"Για Πάντα Μαζί" των Ιατρόπουλου/ Λαβράνου με τον Γιάννη Πάριο.
«Celebration» των Cool & The Gang.
«The Winner Takes It All» των Benny Andersson/ Björn Ulvaeus με τους ΑΒΒΑ.

1. Η Αφετηρία

2012-01-13T09:27:00.000-08:00

Στην αρχή είναι όπως όταν έχεις κλειστά τα μάτια: όχι όπως όταν είναι εντελώς σφιχτά που δεν φαίνεται τίποτα, αλλά όπως όταν τα έχεις χαλαρά , έτσι που ν’ αφήνεις να φαίνονται φευγαλέα φωτάκια , χρωματισμένα και με κίνηση, ανακατεμένα με σκόνες που αιωρούνται, , στοιχεία διάσπαρτα που εισχωρούν απ' τον έξω χώρο στο εσωτερικό μέρος των βλεφάρων . Αυτό, βέβαια δεν γίνεται συνέχεια, υπάρχουν διακοπές γαλήνης και σκέτου, βαρετού σκοταδιού.

Κάτι τέτοιο συμβαίνει και με τους ήχους. Στην αρχή της ζωής σου, είναι θολοί, αδιευκρίνιστοι, σαν στιγμιαία φωτάκια. μετά, σιγά-σιγά, αρχίζουν και παίρνουν σχήμα: τα κανακέματα της μητέρας σου, τα παιδικά τραγούδια, ο ήχος από ένα μηχανάκι που περνάει ένα ήσυχο μεσημέρι του τέλους της δεκαετίας του εβδομήντα, το σήμα της έναρξης του τηλεοπτικού προγράμματος της κρατικής μαυρόασπρης τηλεόρασης. Όλα εμφανίζονται γύρω σου σταδιακά και νομίζεις ότι υπάρχουν εκεί ειδικά για σένα. Έτσι, όπως σ’ έχουν αφημένο στο παιδικό δωμάτιο, αρχίζεις και κάνεις περίεργους συνδυασμούς: πως γίνεται το φως που έρχεται απ’ το μπάνιο, να κάνει τέτοια παιχνίδια στον τοίχο που να ταιριάζουν τόσο υπέροχα με τον ήχο που βγαίνει απ’ τον κουρδιστό τενόρο που έχεις και παίζεις; Άραγε εάν σβήσει το φως θα σταματήσει αυτόματα κι μουσική;

Ένα απ’ τα πρώτα εξώφυλλα που θυμάμαι αχνά σαν σε όνειρο, στο ράφι του σαλονιού πλάι στα «Τραγούδια Του Αγώνα» και τα «Δέκα Χρόνια Κομμάτια», είναι αυτό του Abbey Road των Beatles. Αν έμπαινα σε μια υποθετική χρονομηχανή και πήγαινα πίσω στο 1979, στο τότε σπίτι μου , θα μπορούσα να περιγράψω τον εαυτό μου τετράχρονο, οκλαδόν στη φλοκάτη με μαλλί σαν κουρτίνα, να χάσκει στη θέα μιας περίεργης εικόνας « τεσσάρων που διασχίζουν ένα δρόμο». Σ’ αυτό το εξώφυλλο βλέπεις τέσσερις μουσικούς απολύτως ώριμους και σοβαρούς, παρά το νεαρό της ηλικίας τους , τέσσερις διαφορετικές ιδιοσυγκρασίες,: o Τζορτζ ντυμένος στα τζιν ως ήρωας της εργατικής τάξης ,απλός και εσωστρεφής , ο Πολ χαριτωμένος και επικοινωνιακός, να καπνίζει τόσο ανέμελα ξεχνώντας να φορέσει τα σανδάλια του, ο Ρίνγκο κουστουμαρισμένος σαν χαρτοπαίκτης, έτοιμος να αντιμετωπίσει με χιούμορ, αλλά και λεπτή μελαγχολία, τον επόμενο τζογαδόρο της άγριας δύσης. Τέλος η φιγούρα του Τζον που προπορεύεται , λευκοντυμένη και απόμακρη, φωτίστηκε διαφορετικά μετά από κείνο τον σκοτεινό Δεκέμβριο του 80 ,τώρα πια, στα ενήλικα μου μάτια μοιάζει με φιγούρα αγίου.
Αυτή είναι η πρώτη εικόνα που έχω απ’ αυτούς, μια απ’ τις τελευταίες φωτογραφίες που έβγαλαν ως συγκρότημα, η δική μου «ανατολή» ως μουσικόφιλου και μπιτλομανή, ξεκινούσε απ’ τη δική τους «δύση». Το ABBEY ROAD είναι ο τελευταίος δίσκος που ηχογράφησαν ως ενιαίο και συμπαγές συγκρότημα, το καλοκαίρι του 1969 (το LET IT BE που κυκλοφόρησε το ΄70 έχει ως κορμό παλαιότερο υλικό τους).

Θυμάμαι τον εαυτό μου να περνάει ατέλειωτες ώρες μ' αυτόν τον δίσκο , να αποκοιμιέται με το ατέλειωτο και υπνωτιστικό I WANT YOU (she's so heavy) και να ξυπνάει για να γυρίσει τον δίσκο απ΄την β' πλευρά που ξεκινούσε με το ηλιόλουστο HERE COMES THE SUN. Τι κι αν στη τηλεόραση διαγραφόταν η σιλουέτα ΠΑΤΙΣΤΑΣ που χόρευε, κι έξω η δεκαετία άλλαζε και μιλούσαν όλοι για την ΕΟΚ και για την επερχόμενη δεκαετία της «Αλλαγής», εμένα άλλα με απασχολούσαν τότε...

Δεν θ' αρχίσω, τώρα, ν' αναλύω τη σημασία των δίσκων των Μπιτλς που ενοποίησαν με τρόπο γιορτινό στοιχεία ετερόκλητα και τόσο αντιφατικά μεταξύ τους: απ΄τον Noel Coward και τον Stockhausen, μέχρι την Μαίρυλιν και τον Μαχαρίσι. Απλά για μένα, όπως και για τόσους άλλους, το δικό τους THE END , ήταν η αφετηρία.

Σεπτέμβριο του 80 θα πήγαινα Α' Δημοτικού, κι ο Λέννον θα δολοφονούνταν λίγο μετά.Τον ίδιο χειμώνα, τον Φεβρουάριο του 81 έγινε κι ο μεγάλος σεισμός στην Αθήνα.
                                             (συνεχίζεται)
   _________

το THE END απ' το ABBEY ROAD εδώ

στο κείμενο αναφέρονται επίσης οι παρακάτω δίσκοι:
Mίκης Θεοδωράκης " Τα τραγούδια του Αγώνα" 1974
Διονύσης Σαββόπουλος "10 Χρόνια Κομμάτια" 1975

δείτε και την κλασσική διαφήμιση ΠΑΤΙΣΤΑΣ http://www.youtube.com/watch?v=YrhF-y3Y1EM

στην ίδια ενότητα ανήκει και το κείμενο "Ζωή Σαν Δίσκος", μπορείτε να το διαβάσετε πατώντας εδώ

Βερολίνο, η Πρωτεύουσα του "Εχθρού"

2011-09-28T10:22:00.000-07:00

- Ζώντας όλους αυτούς τους μήνες στον ελλαδικό χώρο, μαθαίνεις (;) να ζεις σε μια κατάσταση του στυλ "λίγο πριν το τέλος". Σε μια ατμόσφαιρα που αρνείται ν' αλλάξει ή να φτάσει οριστικά στο "τέλος" και που, αντίθετα, παραμένει πεισματικά κολλημένη στο "λίγο πριν", σ' ένα διαρκές και καθημερινά αυτοτροφοδοτούμενο "λίγο πριν". Με αυτά καρφιτσωμένα μες το μυαλό μου, ταξίδεψα ή καλύτερα δραπέτευσα για λίγο, στην πρωτεύουσα του "εχθρού", στο Βερολίνο.
- Διάβασα πρόσφατα στη Καθημερινή μια συνέντευξη του Γάλλου φιλοσόφου Pierre-André Taguieff που αναφερόμενος και στην ελληνική εκδοχή των "αγανακτισμένων" είπε τα παρακάτω: "H δαιμονοποίηση του εχθρού αντικαθιστά την ανάλυση της κατάστασης και τον στοχασμό..." και σκέφτηκα ότι αυτό ακριβώς αποτελεί παγίδα για τη χώρα μας, μια μεγάλη κρυφή παγίδα που αν δεν την προσέξουμε μπορεί να οδηγηθούμε σε ακόμη σκοτεινότερες καταστάσεις.
- Το Βερολίνο, ως πόλη, έχει γνωρίσει παρόμοιες καταστάσεις, μιας και όλες οι "πληγές" του Ευρωπαϊκού 20ου αιώνα, είναι εμφανείς παρά το λίφτινγκ της ενοποίησης. Η πρωτεύουσα της Γερμανίας, δεν ξεχειλίζει από μνημεία ή αρώματα, σε αυτούς τους τομείς πόλεις όπως το Παρίσι και η Κωνσταντινούπολη παραμένουν ασυναγώνιστες. Ακόμα, η θλίψη που αποπνέουν τα χοντροκομμένα κτίρια σε ύφος σοσιαλιστικό, απομακρύνουν κάθε διάθεση ανέμελου τουριστικού ξεσαλώματος, τουλάχιστον τις περισσότερες ημέρες του χρόνου. Γενικά η ατμόσφαιρα που κυριαρχεί παντού σε κάνει να σοβαρεύεις και να κάτσεις να σκεφτείς. Είναι βλέπεις κι ουρανός, βαρύς και γκρίζος σαν μολύβι, που δεν σηκώνει αστειάκια.
- Αντιθέτως είναι ο κατάλληλος καιρός για δουλειά! Τι λυτρωτικό πράγμα φαντάζει το παραπάνω στα μάτια κάποιου που προέρχεται απ' το μέρος που βασιλεύουν η ραστώνη, η αργή αποσύνθεση και οι "απόψεις", οι τελευταίες, μασκαρεμένες ,μάλιστα και με το μανδύα της "αγανάκτησης" ή της "συνταγής για τη σωτηρία της πατρίδας". Στο Βερολίνο οι άνθρωποι δουλεύουν, προχωράνε, συντηρούν το "παλιό" όταν αυτό έχει αξία κι όταν το "παλιό" δεν τους πείθει πια τολμούν το "καινούργιο", που , έτσι κι αλλιώς, προϋποθέτει το "παλιό" για να υπάρξει.
- Στο Deutsches Historisches Museum, στο Μουσείο Γερμανικής Ιστορίας, βλέπεις να ξετυλίγεται , από αίθουσα σε αίθουσα, όλη η νεώτερη Ιστορία της Γερμανίας, επομένως κι όλου του υπέροχου αλλά και φριχτού, ταυτόχρονα, ευρωπαϊκού 20ου αιώνα, δηλαδή από το τέλος του Α' παγκοσμίου πολέμου έως και την πτώση του Τείχους. Κάθεσαι άφωνος μπροστά στις χριστουγεννιάτικες γιρλάντες με τη σβάστικα(!) φτιαγμένες ειδικά για τα ξανθά ροδαλά παιδάκια των Ναζί.

Κάθεσαι άφωνος μπροστά στα κινηματογραφημένα ντοκουμέντα με τον Αδόλφο να κινείται σαν υστερικός Σαρλώ του Εωσφόρου. Τέλος, κάθεσαι βουβός και πονάς, αντικρίζοντας τα πορτραίτα των θυμάτων του Ολοκαυτώματος: βλέπεις νέους που δεν πρόλαβαν, ηλικιωμένους που δεν πρόφτασαν να φύγουν απαλά και γλυκά στα χέρια οικείων, κορίτσια που δεν τους δόθηκε η ευκαιρία να βλαστήσουν και να καρποφορήσουν... Αναρωτιέσαι αν πρέπει κανείς να μένει μόνο στη μνήμη και στην παράθεση ντοκουμέντων, όμορφα βαλμένων σε βιτρίνα, κι αν φτάνει αυτό μόνο...

- Κάθομαι σ' ένα καφέ, πίνοντας μια χλιαρή BERLINER και σκέφτομαι , αυτή τη φορά με τρυφερότητα, τη τωρινή Ελλάδα που βαρυγκωμά, και με πιάνει μια λάιτ νοσταλγία. Νιώθω λίγο ένοχος για μια πλευρά του εαυτού μου που θέλει συχνά ν΄αλαφραίνει τις δύσκολες καταστάσεις. Δεν χωνεύονται με τίποτα όσα έχουν γίνει, αλλά απ την άλλη όλα άλλαξαν από τότε. Η χαροκαμένη αλλά αξιοπρεπής μικρή Ελλάδα των πολέμων και των δυσκολιών, έχει δώσει τη θέση της σε μια μάζα απροσδιόριστη, που μπάζει από παντού, που ανά πάσα στιγμή, κινδυνεύει να τιναχτεί στον αέρα. Κι όπως πριν, έτσι και τώρα, παραμένει αυτονόητο το αίτημα για οικονομική αποζημίωση. Οι νεκροί πρέπει να αποκατασταθούν ηθικά και το τερατώδες πρέπει να δώσει τη θέση του στην οριστική δικαίωση και την αιώνια γαλήνη. Αλλά πως θα γίνει αυτό, όταν όλα τα παραπάνω εκστομίζονται σπασμωδικά κι εκ του πονηρού από τους εγχώριους τηλε-εθνικιστάκους, κι από τους ,κάθε λογής, πολιτικό-πνευματικούς μας ταγούς;
- Ρίχνω μια τελευταία ματιά γύρω μου: το σύγχρονο Βερολίνο, είναι το αντίθετο αυτού που οραματιζόταν ο Χίτλερ, δηλαδή μια αρχαιοελληνικού ύφους πρωτεύουσα των απογόνων των Ούννων.Και μάλλον πολύ λίγο θυμίζει τις σκοτεινές εποχές του Τείχους. Μοιάζει πιο πολύ με την πολιτεία του Wim Wenders, έτσι απ΄το σινεμά την πρωτοέμαθα κι εγώ, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι θα βρεις πια εκείνην την τόσο γοητευτική ονειρική εγκατάλειψη της. Η πόλη από το Spandau έως το Mitte και το Kreuzberg είναι αδιαίρετη πλέον αλλά και ανακατεμένη και πολυπολιτισμική . Εκεί που άλλοτε αλώνιζαν οι κατάσκοποι, τώρα νέοι καλλιτέχνες ονειρεύονται μελλοντικά έργα.

Τέλος, στο πάλαι ποτέ Ost-Berlin, κάτω από τα κτίρια με εμφανή ακόμα τα σημάδια της ανατολικού τύπου σεβεντίλας, ανθούν ακομπλεξάριστες ιδέες και οι έρωτες σε ποικίλους συνδυασμούς, όχι όμως με αναίδεια, αλλά με την φυσικότητα ενός ανθρώπου που χαίρεται τις ελευθερίες του, υπακούοντας ταυτόχρονα σε βασικούς κανόνες. Δηλαδή με τα αυτονόητα...

Όσα Παίρνει Ο Ανεμιστήρας

2011-07-11T08:56:00.000-07:00

Εξακολουθώ να πιστεύω ότι οι ηλικιωμένες κυρίες, που πάνε να γίνουν το αγαπημένο φετίχ του ραζμπλογκ, είναι ότι πιο ενδιαφέρον, επαναστατικό και σουρεαλιστικό βλέπεις σ' αυτή τη χώρα, σ' αυτές συν υπάρχουν αρμονικά κάποια αγαπημένα "αντίθετα" που ευδοκιμούν στο ελλαδικό τοπίο: αγάπη και μίσος, αποφασιστικότητα και διστακτικότητα, συντήρηση και πρόοδος κλπ κλπ
Παρ' όλα αυτά οι φίλοι,οι περισσότεροι στην δραστήρια δεκαετία των τριάντα, προτίμησαν άλλα πιο ακραία και μοντέρνα σπορ.

Βάζω τον ανεμιστήρα στο τέρμα.

Ο τόπος γέμισε εκ νέου υποκριτές , και οι μεν και οι δε(και οι δεν, ακόμη) πιπιλίζουν λόγια που δεν πιστεύουν, λένε υπερβολές, αναμασάνε κακοπαιγμένα σέβεντις στην Πλατεία, όπως θα κάναν στα νιάτα τους κι αυτοί εκεί μέσα, ακούνε όλοι τους Βασίλη(!), και η χώρα ζει καθημερινά πολλαπλές, μικρές επιστροφές στο παρελθόν.

Και οι πρωταίτιοι του πλιάτσικου παραμένουν έξω...

Εντάξει , ας το παραδεχτώ, η πολιτική στην Ελλάδα είναι μια χοάνη κοπράνων που σε ρουφά και σε πνίγει, η εικόνα του Ελληνικού Κοινοβουλίου είναι η χειρότερη που θα μπορούσε να γίνει. Η πρόσφατη φαιδρή οπερέτα με τις γαλαζοπράσινες αντεγκλήσεις, για το πότε ήρθε στ’ αλήθεια η δημοκρατία στη σύγχρονη Ελλάδα, απέδειξαν για μια δισεκατομμυριοστή φορά το χαμηλό της κατάστασης και σ’ όλα τα παραπάνω συνέτεινε και η βουβή παρακολούθηση του προαναφερθείσας κοκορομαχίας απ’ τους εκπροσώπους της αριστεράς. Που είναι ο σχεδόν συνομήλικος μου Τσίπρας; Γιατί κανείς δεν πετάχτηκε επάνω να επισημάνει με λόγια καθαρά το γελοίο της κατάστασης σε εποχές, μάλιστα, που οποιαδήποτε περιττή κουβέντα και πράξη μπορεί να αποβεί καταστροφική. Και περισσότερο λυπάμαι για κάποια υγιή μυαλά , που θέλω να πιστεύω ότι υπάρχουν ακόμα εκεί μέσα, κάποιοι νέοι άνθρωποι που δεν έχουν μπει ακόμα για τα καλά σ’ αυτή τη χοάνη που έλεγα παραπάνω...
Απ' την άλλη πολύ φοβάμαι ότι τα υψωμένα χέρια δεν οδήγησαν την μεταπολιτευτική Ελλάδα που εγώ θυμάμαι, σε σπουδαία πράγματα. Εντάξει , η φοβερή αδικία, ο χαμένος ιδρώτας(όσων δουλεύουν και δεν κοροϊδεύουν τον εαυτό τους) είναι πολύ ιερά πράγματα. Αλλά πάντοτε κάτι πάει στραβά όταν η γροθιά αρχίζει και σηκώνεται. Κάτι χαλάει σ' αυτή την ακριβή ισορροπία και το ευγενές μετατρέπεται σε χυδαίο. Έτσι, η υψωμένη γροθιά των όψιμων δικτατορικών και μεταδικτατορικών χρόνων, μετατρέπεται σε άσχημη σημαία πλαστική του ογδόντα ,λίγο μετά ξεσαλώνει για το πανευρωπαϊκό και ξεσπαθώνει για το "μακεδονικό". Για μια στιγμή, εκεί γύρω στο 2000 η γροθιά ξεκουράζεται ή μετατρεπόμενη σε χούφτα, ασχολείται με άλλα πράγματα και τώρα, να που πάλι, επιστρέφει με τη μορφή της μούντζας αυτή τη φορά...
Απ' τον Έλληνα δεν έλειψε ποτέ η «αγανάκτηση», τριάντα τόσα χρόνια που θυμάμαι το εαυτό μου , αγανακτισμένος ήταν πάντα , αλλά πάντα με τους απέξω, ποτέ με το δικό του σπίτι. Το είχε καταλάβει καλά αυτό ο Ανδρέας Παπανδρέου, και του το καλλιέργησε στο έπακρο, βγάζοντας του και άλλα, ακόμα πιο χαμηλά ένστικτα. Δεν είναι τυχαίο , ότι η αυστηρή πατερναλιστική του φιγούρα, εμφανίστηκε και πάλι νεκραναστημένη , σαν υπενθύμιση (?), στις κολώνες της πολύπαθης μας πόλης. Η μορφή του υπερήλικα οργισμένου Μίκη Θεοδωράκη στα Προπυλαια είναι άλλη μια απόδειξη των παραπάνω. Ο Έλληνας δεν έχει, ακόμα, μάθει να δρα ώριμα από μόνος του, χωρίς την θαλπωρή του όποιου εθνικού του ή ιδεολογικου του πατερούλη.
Τα υπόλοιπα είναι χιλιοειπωμένα: Ασφυξιογόνα αέρια , Ακροδεξιοί Ροπαλοφόροι, Γιαούρτωμενοι εκπρόσωποι, Μαλί της γριάς, Φρικτά πράσινα φωτάκια και δώδεκα εκατομυρια οικονομικοι αναλυτες .
Μα πιο πολυ με στεναχωρουν οι φίλοι που δεν καταλαβαίνουν...
Το παρόν μπλογκ δεν πέθανε, απλά αναρωτιέται προς τα που να συνεχίσει. Μπαϊλντισμένο μες την Έρημη Χώρα στέκεται στο σταυροδρόμι με τις πολλές πινακίδες και δεν ξέρει ποιον δρόμο να πάρει. Έτσι ακριβώς νοιώθω, έρημος και αναποφάσιστος.

"Η Χώρα Των Πεζών"

2011-05-17T07:23:00.000-07:00

"Στο πρόσωπο ενός θεωρούμενου σήμερα ελάσσονος ζωγράφου, του Constantine Gyus, εντόπισε ο Charles Baudelaire τον κύριο εκφραστή της οξυδερκούς παρατήρησης του, γοητευτικού και απειλητικού συνάμα, κόσμου που αναδυόταν στις μεγαλουπόλεις της Δύσης και ειδικότερα στο Παρίσι της Δεύτερης Αυτοκρατορίας, κατά το δεύτερο ήμισυ του 19ου αιώνα. «Ζωγράφο της Μοντέρνας Ζωής» τον χαρακτήρισε, καθώς ο Gyus “απαθανάτισε” όλα τα καινοφανή χαρακτηριστικά της εποχής του, χρησιμοποιώντας μια ζωγραφική γλώσσα εντελώς διαφορετική από τον ακαδημαϊκό νεοκλασικισμό. Ο πολιτικά ανατρεπτικός ρεαλισμός του Courbet είχε προηγηθεί και ο προ-ιμπρεσιονιστικός τολμηρός σχολιασμός του Manet θα ακολουθούσε. Ο Gyus δημιούργησε τα περισσότερα έργα του εγγράφοντας στο συνειδητό των θεατών και αναγνωστών του αυτό που βίωναν στο ασυνείδητο: δανδήδες, πλάνητες, πόρνες, αριστοκράτες και στρατιωτικοί σε άμαξες και πολύβουους δρόμους έγιναν πρωταγωνιστές σε ζωγραφικά έργα, θαρρείς προχειροφτιαγμένα, φαινομενικά τραχειά και ανεπιτήδευτα, ικανά όμως να αποτυπώσουν την ταχύτητα των μεταβολών της εποχής, τον αγώνα για εγκαθίδρυση των νέων φυλών που διεκδικούσαν το μερίδιο τους και το ζωτικό τους χώρο στη νέα Πόλη που θεμελιωνόταν. Απέναντι σ’ αυτή τη νέα πραγματικότητα ο Gyus και συνεκδοχικά ο Baudelaire στάθηκαν με προφανή αμφιθυμία και ουδεμία διάθεση εξιδανίκευσης και εξωραϊσμού—τα πράγματα ήταν απλώς έτσι. Θα μπορούσαν να γραφτούν αμέτρητες σελίδες για την αναπαράσταση του κόσμου που από τότε και έπειτα άρχισε να αποδίδεται όλο και πιο αφαιρετικά, όλο και πιο επίπεδα, με όλο και πιο έντονα χρώματα, πότε-πότε ως άθροισμα γεωμετρικών σχημάτων, αργότερα ως σουρεαλιστική στρέβλωση, δυστοπική παραμόρφωση και εξπρεσιονιστική εξωτερίκευση ενός ταραγμένου εσωτερικού κόσμου, μεταπολεμικά ως χειρονομιακή τρικυμία εν καμβά, εντέλει ως ποπ πολλαπλότητα. Και ενώ οι γκριμπεργκιανές θεωρήσεις περί νομοτελειών σαγήνευαν τους αποτυχημένους προφήτες και το εγελιανό τέλος της τέχνης παρερμηνευόταν κατά το δοκούν από την μεταμοντέρνα φενάκη μιας πολυπόθητης συνθηκολόγησης με το υπάρχον και την συνεπακόλουθη ηττοπάθεια, μας προέκυψε μια νέα παραστατικότητα που στον 21ο αιώνα επιδιώκει να επαναφέρει την καταγραφή αυτού του κόσμου, του απτού και καθημερινού, στο επίπεδο της κριτικής και της φιλοσοφίας. Και κάθε κριτική και φιλοσοφία εμπεριέχει, φέρει μέσα της το σπέρμα της ανατροπής! Σ’ αυτή τη νέα παραστατικότητα εγγράφεται το έργο του Αχιλλέα Ραζή, ενός ζωγράφου, όχι της μοντέρνας αλλά της σύγχρονης εποχής, που με την τρίτη ατομική του έκθεση με την Αίθουσα Τέχνης «Αγκάθι» και τη δεύτερη συμμετοχή του στην Art-Athina, παραμένει πιστός στην αποτύπωση ενός όχι-και-τόσο-φιλικού αστικού τοπίου.

Oι καλλιτέχνες αυτής της νέας ή καλύτερα της σύγχρονης παραστατικότητας δεν απευθύνονται μόνο στο μάτι ούτε μόνο στις αισθήσεις, έχουν προσπεράσει το “ωραίο” που κατά τον Schopenhauer και εσχάτως τον Νεχαμά δεν είναι «παρά μια υπόσχεση ευτυχίας», τοποθετούν σε δεύτερη μοίρα κάθε μεταφυσική πιθανότητα πρόσληψης και καταπιάνονται με το καθημερινό, το παρατηρήσιμο, το οικείο, το πεζό. Ο Edward Hopper, χαρακτηρισμένος ως ρεαλιστής από την ιστορία της τέχνης, κυρίως κατά τη διάρκεια του μεσοπολέμου αποπειράθηκε να αποδώσει αυτόν τον κόσμο χωρίς πια συναισθήματα, να τον παραδώσει βορά στον εκ του μακρόθεν παρατηρητή. Η αμφιθυμία του Guys και του Baudelaire, ο φόβος τους μπρος στο επερχόμενο που βρισκόταν σε διαρκή σύγκρουση με την ελπίδα που έφερνε το νέο, στα χέρια του Hopper μετατράπηκε σε αποστασιοποίηση και ενδεχομένως σε σιωπηλή θλίψη.

Στη «Χώρα των Πεζών» ο Αχιλλέας Ραζής συλλαμβάνει μικρά polaroids από τον ολοένα και συρρικνούμενο δημόσιο κοινόχρηστο χώρο, από μεγάλες πλατείες, αποβάθρες, εμπορικούς δρόμους, εσωτερικά ιδιωτικών λεσχών και ταχυφαγείων που κάτι-μας-θυμίζουν, στιγμιότυπα που αφήνουμε να διαφεύγουν από τη μνήμη μας αφοσιωμένοι και προσηλωμένοι σε κάτι υποκειμενικά και εγωιστικά “πιο σπουδαίο”: να προλάβουμε το ραντεβού, να μην αργήσουμε στη δουλειά, να μη χάσουμε το λεωφορείο και άλλα πεζά. Οι πεζοί του Ραζή, περιφέρουν τις καλά κρυμμένες αγωνίες και “αγωνίες” τους στην ανωνυμία του πλήθους, στο συνωστισμό, στο χωνευτήρι ανθρώπων, στην παγκοσμιοποιημένη και ομογενοποιημένη πόλη που θα μπορούσε να είναι οποιαδήποτε πόλη του λεγόμενου δυτικού και δυτικοποιημένου κόσμου. Τα βλέμματά τους δε διασταυρώνονται ποτέ, οι φωνές τους, ενδεχομένως οι κραυγές τους είναι βουβές και κατευθύνονται προς τα μέσα – δεν είναι τυχαίο ότι στις δύο μεγάλες «Πλατείες» του τα μόνα πρόσωπα που απεικονίζονται να μιλούν, το κάνουν στα κινητά τους τηλέφωνα! Σε λίγα δευτερόλεπτα θα χαθούν από το πλάνο για να τους διαδεχθούν νέα πρόσωπα, νέοι βιαστικοί πεζοί στο ίδιο φόντο, στον ίδιο χώρο. Η πραγματικότητα ακινητοποιημένη, λες και τα ρολόγια σταμάτησαν ξαφνικά, ήταν μια από τις επαναστατικές πράξεις της φωτογραφίας: ο κόσμος έγινε αντικείμενο παρατήρησης όπως ποτέ ξανά. Θα είχε κάποιο νόημα να συνεχίσουμε να τον κοιτούμε σαν σε μικροσκόπιο; Με διάθεση εξονυχιστικής παρατήρησης; Φυσικά και όχι. Γι’ αυτό και η «Χώρα των Πεζών» είναι μια ανεστραμμένη πραγματικότητα, μια κριτική και αυτοκριτική ομολογία της παντελούς έλλειψης κάθε επικοινωνίας, ακόμα και της οπτικής, ένα παζλ από ετερόκλητες μονάδες που παραμένουν αποσπασματικές σε ένα κατακερματισμένο σύμπαν ατομικοτήτων, που βιάζονται να ξεφύγουν από το πλάνο για να συνεχίσουν τη μάταιη πορεία τους προς την ασφάλεια του ιδιωτικού τους βίου. Ο μόνος που φαίνεται να νοιάζεται για όσα συμβαίνουν στο εκάστοτε “θέατρο του δράματος” είναι ο καλλιτέχνης για τον οποίο τα “αντικείμενα” της παρατήρησης παραμένουν υποκείμενα άξια προς αναπαράσταση. Όπως εύστοχα είχε επισημάνει ο Κώστας Χριστόπουλος στην προηγούμενη σειρά έργων του Ραζή με τίτλο «Τα Άνθη της Καθημερινότητας» (μια ακόμα “συγγένεια” με τον Baudelaire που η πιο γνωστή συλλογή ποιημάτων του τιτλοφορούταν «Τα Άνθη του Κακού»): «Η πραγματικότητα “γονιμοποιεί” την αναπαράστασή της, ώστε να παραχθεί ένα νέο “συμβάν”, που εδώ δεν είναι άλλο από το καλλιτεχνικό έργο. Ίσως τελικά αυτό να μην είναι τίποτα παραπάνω από το προϊόν αυτής της ανθοφορίας, το άνθος μιας καταδικασμένης στην πεζότητα καθημερινότητας. Κάθε έργο αποτελεί και ένα υπαρκτό αντικείμενο ενατένισης, αποτελούμενο από υλικά τα οποία δύνανται να ανασυγκολληθούν. Αυτή θα μπορούσε να αποτελεί μιαν ακόμα ιδιότητα της ζωγραφικής: να επανενώνει τον παράδοξα κατακερματισμένο και αντινομικό κόσμο σε μία ύλη, σε ένα υλικό, στον εκάστοτε χρωστήρα.» Ο Ραζής χρησιμοποιώντας συχνά φωτογραφίες ως πρώτη ύλη δεν αρκείται στην εμφάνιση και έκθεσή τους. Τις μεταπλάθει με τα λάδια του, με τα έντονα και καθαρά χρώματά του σε καλά οργανωμένες και σκηνοθετημένες πράξεις καταγραφής μιας σωρείας ασημαντοτήτων και πεζών δραστηριοτήτων. Δε σνομπάρει τους ανώνυμους πρωταγωνιστές του, δεν τους παρατηρεί αφ’ υψηλού. Εξ ου και τοποθετεί το βλέμμα του και τα πινέλα του στο ίδιο ύψος με αυτούς, στον ορίζοντά τους. Μόλις κλείσει την κάμερα και μαζέψει το βαλιτσάκι του θα χαθεί κι αυτός ανάμεσά τους και θα επιστρέψει στον ιδιωτικό του χώρο για να ολοκληρώσει τη δουλειά του, όχι πια en plein air, όχι εν θερμώ αλλά με σαφή πρόθεση να δημιουργήσει ένα αφήγημα, μια σύντομη ιστορία της πεζής μας καθημερινότητας, που θα συντελεστεί με τα έργα εν συνόλω τοποθετημένα. Η νέα παραστατικότητα του Ραζή δε μπορεί να αντιμετωπίζει—και δεν το κάνει— με μοντέρνα αμφιθυμία, όπως ο Gyus, τις χώρες των πεζών. Οι ελπίδες, άλλωστε, είναι λιγοστές καθώς η “πολυμορφία” των σύγχρονων πόλεων δεν συνηγορεί προς μια πληθυντική συνύπαρξη παρά προς ένα άθροισμα αποξενωμένων και ομογενοποιημένων μονάδων που μοιάζουν όλο και περισσότερο μεταξύ τους. Ούτε, ωστόσο, μπορεί να είναι μουντή και απαισιόδοξη όπως του Hopper καθώς η έλευση του τέλους της ιστορίας διαψεύδεται καθημερινά από απρόσμενες πράξεις, τις οποίες εκτελούν αυτοί οι ίδιοι—εμείς—άνθρωποι που περιφέρονται ακίνητοι στους καμβάδες του. Μπορεί όμως—και το κάνει—να είναι κριτική απέναντι στην θλιβερή μεταμοντέρνα ομοιομορφία, στην σιωπηλή πεζότητα, στην αβάσταχτη μοναξιά. Και έτσι να αντιπροτείνει, έστω και αποφατικά, δια της εις άτοπον απαγωγής, την άρση της πεζότητας. Το έργο της τέχνης της ζωγραφικής κάπου εδώ ολοκληρώνεται. Αίτημα προς διεκδίκηση παραμένει το αν θα ακολουθήσει το έργο της τέχνης της ζωής. "

Ένα κείμενο του Γιάννη Κουκουλά για την έκθεση με τίτλο "Η Χώρα Των Πεζών" στην ART-ATHINA 11.
Ο Γιάννης Κουκουλάς είναι δημοσιογράφος που έχει ασχοληθεί, κυρίως, με τον χώρο των κόμικς.
Μπορείτε να δείτε κάποια απ' τα έργα της έκθεσης πατώντας εδώ .

Ζωή Σαν Δίσκος

2011-02-04T06:00:00.000-08:00

Είμαι απόλυτα πεπεισμένος ότι δεν ξεμπερδεύουμε ποτέ με όλα όσα έχουμε δει ή ακούσει. Ακόμα κι αυτά που ούτε να τα δεις θες ξανά, ούτε και να τ' ακούσεις, όσες φορές κι αν τα πετάξεις, πάλι εδώ θα είναι. Ξανά και ξανά. Είτε πρόκειται για θλιβερές αναβιώσεις, για πράγματα δηλαδή που, κατά βάθος, δεν τα χρειαζόμαστε πια, αλλά, από βίτσιο ή από αδυναμία, τα ανασύρουμε, κάθε τόσο, απ’ το σκότος του ντουλαπιού μας , είτε πρόκειται για πράγματα του παρελθόντος που διεκδικούν το μερίδιο τους στο παρόν,κι αβίαστα όμως, σαν τους παλιούς καλούς φίλους, επανέρχονται κάθε τόσο στη ζωή μας, κάνοντας μας να βιώνουμε την ψευδαίσθηση ενός διαρκούς ΤΩΡΑ.

Δίσκοι (αλλά και ταινίες και βιβλία) που μπορεί να δημιουργήθηκαν, σε, άγνωστα κι απρόσωπα στούντιο ή ερημικά δωμάτια όλο καπνούς και χαρτιά, μεταμορφώθηκαν , απ' τη δική μας υπερβολική αγάπη, από ξένο σώμα, σε υπόθεση τόσο προσωπική, έτσι που για μια στιγμή νομίζαμε ότι φτιάχτηκαν ειδικά για μας.

Ακόμα και αν για κάποια απ’ αυτά ντρεπόμαστε πλέον πολύ, δεν μπορούμε να μην παραδεχτούμε ότι όλα αυτά μαζί, σαχλά,σοβαρά ή μη, συνθέτουν ,μαζί με όσα άλλα ζούμε, τις διαφορετικές περιόδους της ζωής μας. Όλα άφησαν κάτι από τον εαυτό τους επάνω στο πετσί μας, κάτι στον τρόπο που μιλάμε ή και στον τρόπο που περπατάμε μέσα στη πόλη: Το βήμα ελευθερίας του Antoine Doinel προς τη θάλασσα , το τρέξιμο του Renton του ήρωα του Trainspotting, το μουστάκι του Λοχία Πέπερ ή τα χίλια επίθετα με τα οποία «στόλισε» ο Τσιτσάνης τις γυναίκες των τραγουδιών του, αυτά και άλλα πολλά, φώτισαν αλλιώτικα την ρουτινιάρικη ζωή μας. Μιας ζωής που, έχουμε καταλάβει πλέον, ότι δεν είναι σχεδόν ποτέ σαν τραγούδι (ή σαν ταινία ή σαν βιβλίο) γι αυτό και έχει τόσο βαθιά ανάγκη για όλα τα παραπάνω. Γι' αυτό κι ο τίτλος του κειμένου αυτού είναι, λιγάκι, παραπλανητικός, θα πρεπε να λέει: Zωή Ποτέ Σαν Δίσκος ή κάτι τέτοιο...

Παρ' όλα αυτά , υπήρξαν και οι παρεξηγήσεις: πολλοί μπερδεύτηκαν. Ακόμη και κάποιοι από εμάς, παιδιά της κασέτας, έφηβοι των σιντί και ενήλικοι των Mp3, ίσως να την έχουμε ήδη πατήσει έστω και μια φορά. Υπήρξαν δηλαδή, κάποιοι παράφορα ερωτευμένοι με όλα αυτά, κάποιοι που νόμιζαν ότι ζουν ολόκληροι μέσα σ’ ένα ποίημα κι απέφευγαν με νύχια και με δόντια οτιδήποτε έχει να κάνει με την αληθινή ζωή. «Πέρα απ’ τους δίσκους μου, η ζωή είναι σκάρτη», έλεγαν. Ας δεχτούμε ότι, ναι, η αληθινή ζωή είναι ένα σκάρτο και βρωμερό και σάπιο παραμύθι, εμείς όμως δεν πρέπει να είμαστε έτοιμοι να το αντιμετωπίσουμε και αν γίνεται να τ' αλλάξουμε; Για ποιόν άλλον λόγο, εάν όχι γι’ αυτόν, σπαταλήθηκαν τότε οι ρεμπέτες,ξελαρυγγιάζονταν οι πανκ και δάκρυζαν τα γλυκά μοναχικά κορίτσια της αμερικάνικης υπαίθρου;Σίγουρα όχι πάντως για κάποιους άτολμους, μονήρεις ελιτιστές.

Ποτέ δεν μου άρεσε η υπερβολική κατανάλωση τέχνης, πόσο μάλλον όταν όλο αυτό πήγαινε κάτω, αμάσητο. Και στην Ελλάδα, κυρίως, και ειδικά στην περίπτωση του τραγουδιού, όπου το «πάθος» περισσεύει, αυτό είναι πολύ συχνό φαινόμενο και έχει πολλές και διαφορετικής φύσεως «απώλειες». Δείτε πόσοι πληγωμένοι εγωισμοί και πόσοι τόνοι γκρίνιας έχουν εκκολαφθεί στις αδούλευτες ψυχές αυτών που έχουν «καταπιεί» όλο τον Καζαντζίδη. Δείτε τι άθλια μικροαστικά παλατάκια «έχτισαν » οι στίχοι: "Μη βροντοχτυπάς τις χάντρες, η δουλειά κάνει τους άντρες, το γιαπί το πηλοφόρι το μυστρί" για να σταθούμε στις πιο γραφικές περιπτώσεις.
Ωστόσο υπάρχουν και κάποιες συγκινητικές περιπτώσεις ανθρώπων που ήρθαν τόσο κοντά στο «όνειρο» κάποτε, που λίγο έλειψε να καούνε: τους βλέπεις ακόμα , καμιά φορά, με μόνα λάφυρα κάποιες ξεβαμμένες μπλούζες συγκροτημάτων και ένα «κάτι» που έχουν ακόμα πάνω τους που τους προδίδει, άσχετα αν αυτό μαράζωσε σταδιακά και φώλιασε στου ΟΠΑΠ τα πρακτορεία ή σε κάποιο συνοικιακό συνεργείο αυτοκινήτων.
Υπάρχουν, τέλος, και οι κάφροι(αυτοί κι αν δεν έλειψαν ποτέ...), που δεν καταλαβαίνουν τίποτε απ' όσα ακούνε ή βλέπουνε. Που η ζωή τους είναι όλο τζούφιες "κατακτήσεις" (ή "απώλειες", όταν διανύουν περιόδους "κρίσης" ). Κι ο σκληρός τους δίσκος, παρολαυτά, ξεχειλίζει από "κατεβασμένες" δισκογραφίες. Αλλά αυτοί δεν θα νοιάζονται ούτε και γι αυτό το κείμενο, ούτε και για τις συνέχειες του, γι αυτό και δεν θα τους θίξω άλλο.
Αρκετά όμως γκρινιάξαμε. Τα κείμενα που θ' ακολουθήσουν θα μιλάνε για δίσκους, κυρίως. Δουλειά μας δεν είναι να τους αναλύσουμε, άλλοι είναι πολύ καλύτεροι σ΄ αυτό, ούτε να φτιάξουμε όπως όπως μια λίστα με αγαπημένα άλμπουμ. Αξίζει, όμως, να σημειωθεί ότι δεν έχω κανένα πρόβλημα με τις λίστες και τις μόδες που έρχονται και παρέρχονται, ίσα ίσα μ΄αρέσουν κιόλας, οι πρώτες , γιατί φανερώνουν,με έναν απλό και χειροπιαστό τρόπο, πράγματα για σένα που, κανονικά, θες χιλιόμετρα κειμένου για να τα εξηγήσεις, και οι δεύτερες, οι μόδες δηλαδή, επειδή τολμούν να παίξουν με σχήματα αμετακίνητα, με έννοιες βαρύγδουπες, αλλά και με τα δικά μας τα λάθη και τις επιπολαιότητες, που αλλιώς, κι έξω από κει, θα ηχούσαν πολύ δυσάρεστα. Η βασικότερη ανάγκη μας, όμως, είναι άλλη: Μιλάμε για δίσκους, γι΄αυτό το μεγάλο ή μικρό στρογγυλό πράγμα που ακτινοβολεί ματαιότητα , για να δούμε τη ζωή μας. Κι όπως λέει, κι ένας φίλος μου, διηγείσαι το παρελθόν σου για να δεις καθαρότερα το μέλλον σου.
Ξεκινάμε, λοιπόν!

Το Νέο Βάρος

2010-11-25T06:47:00.000-08:00

Τέλη Νοεμβρίου,η δικτατορία του Νοτιά επιβάλλει αλλεπάλληλα κρυολογήματα . Απ' το παράθυρο μου, ζαλισμένος απ' τα παναντόλ, χαζεύω, σαν σε παραίσθηση, τις κυρίες με τ' άσπρα σκουφιά που επιμένουν (!), μετά απ' όλα αυτά, να κάνουν τις απλωτές τους στα , υπερκινητικά και ολίγον μολυσμένα, νερά της Χαλκίδας. Θα θελα πολύ να ξέρω τι λένε, την ώρα των καθημερινών υδάτινων χορογραφιών τους...
Εμείς εδώ θα μιλήσουμε πάλι για το "Χυλό ή την Ελευθερία" , κυρίως γι' αυτά που συμβολίζονται πίσω απ΄αυτό το αυθαίρετο κι ασαφές δίλημμα. Στη πραγματικότητα, δεν πρόκειται καν για δίλημμα, αλλά για τις δύο όψεις του ίδιου νομίσματος. Αν πάρουμε, για παράδειγμα, το όνομα "Μίκης Θεοδωράκης" ως έννοια, όχι ως πρόσωπο, θα δούμε ότι γύρω απ' το όνομα αυτό, κρύβονται , όχι μόνο, δυνάμεις απελευθερωτικές, αλλά και δυνάμεις αντιδημιουργικές, που διαιωνίζουν την ύπαρξη του "χυλού". Για το τελευταίο, φυσικά και δεν ευθύνεται τόσο ο ίδιος ο Θεοδωράκης , η ανήσυχη φύση του άλλωστε , ακόμα και τώρα, διαλύει κάθε μικροπρεπή προσπάθεια να του φορεθεί μια ή περισσότερες ταμπέλες , όσο η ίδια η μάζα που επιμένει να καθρεφτίζεται σε κατεστραμμένα είδωλα , για να ικανοποιήσει κυρίως δικές της, άγνωστες σε μας, ανάγκες. Άνθρωποι καθεστωτικοί με προγούλια, προσπαθούν να μας πείσουν ακόμα για τον ¨"προοδευτισμό" τους, παίζουν σαν γερασμένα παιδιά με το "Μίκη" που τους βολεύει, συντηρώντας μια μεγάλη παρεξήγηση που κρατάει από την εποχή της μεταπολίτευσης. Αλλά και η δική μας γενιά , οι τριανταπεντάρηδες , εκτός απ' τις ριπές κυνισμού που κάθε τόσο εξαπολύει, τι κάνει για αυτό; Μήπως συνεχίζουμε κι εμείς όπως οι προηγούμενοι; Μήπως θα γεράσουμε παρακολουθώντας τις ζωές των άλλων, όχι με τη συστολή του πράκτορα της Στάζι, στην ομώνυμη ταινία, αλλά με τον "νόμιμο", απροκάλυπτο τρόπο που επιτάσσει η μόδα της μετά-Ζάκερμπεργκ εποχής. Μήπως εμείς είμαστε ο "χυλός";

Φοβάμαι ότι ξαναγράφουμε συνθήματα χωρίς να το καταλαβαίνουμε. Υπάρχει παντού μια ναρκισσιστική τάση για ιντερνετικά "κατηγορώ" , που δεν βοηθούν καθόλου τους αληθινά απελπισμένους.Ούτε μια λέξη για ενδοσκόπηση, ούτε μια μικρή στιγμή περισυλλογής, μόνο τσιτάτα, απ' τη μια και λόγια βουρκωμένα, δήθεν ,εξομολογητικά, απ' την άλλη. Διαλέξαμε, κι εμείς, την πιο απλοϊκή, τη πιο "εύκολη " πλευρά της "ελευθερίας". Ένα, επιτηδευμένα, αύθαδες κομμάτι "ελληνικού χιπ χοπ", ένα, όλο αυταρέσκεια, ιστολόγιο, δεν βοηθάει στο να κερδηθεί περισσότερη "ελευθερία" ,απ' όση θα κέρδιζε η προκλητική συμπεριφορά ενός εκσυγχρονισμένου σκυλά με τις σαμπάνιες και τα πούρα, την "ένδοξη" μακρινή εποχή του "σημιτισμού". Η ελευθερία δεν είναι σημαία, ούτε στυλ, είναι προσωπική διαδικασία του καθενός μας. Απαιτεί, μικρές και επίμονες πράξεις, καθημερινά, που συχνά, για να εκκολαφθούν χρειάζονται και τη σιωπή. Εάν δεν αναλάβουμε το δικό μας, το νέο μας βάρος, δεν θα είμαστε ικανοί να μετατρέψουμε κανένα γκρίζο αντιπαθητικό πράγμα, καινούργιο ή παλιό, σε όχημα ελευθερίας προς άγνωστες κατευθύνσεις. Μόνο έτσι γίνεται η σκληρή απροσπέλαστη φόρμα, υλικό εύπλαστο, μόνο έτσι μετατρέπεται ο Χυλός σε Ελευθερία.

Πένθιμα για την Περίσταση.

2010-11-02T08:00:00.000-07:00

«Ο Θρίαμβος Του Θανάτου» είναι μια επιβλητική ελαιογραφία του Pieter Bruegel , οπού απεικονίζεται ή υπονοείται ο Θάνατος σε όλες του τις εκφάνσεις. Βλέπουμε ένα τοπίο που έχει ισοπεδωθεί από το Σκοτεινό Εκδικητή Με Το Δρεπάνι, έναν τόπο καμένο όπου κανένας δεν έχει ,έστω λίγο, την ψευδαίσθηση ότι θα γεννηθεί κάτι νέο από τις στάχτες του. Έτσι περίπου θα έπρεπε να μοιάζει η Ελλάδα στις μέρες μας, εάν βασιζόμασταν αποκλειστικά στους διάφορους «σκοτεινούς» αναλυτές της ΚΡΙΣΗΣ.

Η πραγματικότης βέβαια δεν είναι ακριβώς αυτή. Δεν είναι νύχτα βαθειά, είναι ένα μελαγχολικό σούρουπο. Είναι οι ώρα, δηλαδή, που οι «σκοτεινιασμένοι» πλέον συμπατριώτες, αφού, μετά από κόπους και θυσίες, έπεισαν τους άλλους, με πρώτους τους Αλβανούς, ότι δεν θα γίνουν Έλληνες ποτέ, κάθονται εθνικά ακραιφνείς, και ξεχνιούνται με εκπομπές παρα-μαγειρικής οπού τιμωροί-μάγειρες εκδικούνται κάθιδρους μαθητευόμενους υπό το βλέμμα μιας σεληνιασμένης παρουσιάστριας και με κάτι σαν Βάγκνερ για υπόκρουση .

Μπροστά σε virtual Σπιναλόγκες και με άλλα «πένθιμα» για την περίσταση, αναστενάζει, πλέον ο Έλληνας, κι ευχαριστεί τον Θεό που δεν είναι, ακόμα τουλάχιστον, λεπρός ή νεκρός ή και τα δύο.

.το έργο του Pieter Bruegel "Triumph of Death" είναι από την ιστοσελίδα www.ibiblio.org.

.σε λίγες μέρες θα υπάρξει η συνέχεια του "Χυλός ή Ελευθερία".

.το Razblog επιθυμεί από εδώ και πέρα να συνεχίσει με κείμενα που θα μιλάνε για ένα νέο φως, ένα φως που άλλωστε δεν έπαψε ποτέ να υπάρχει.

Επιπλέοντας Νικηφόρα

2010-10-03T11:21:00.000-07:00

Ένα περίεργο πράγμα μου συνέβη σήμερα. Βγαίνοντας απ' το σπίτι που νοίκιασα στη Χαλκίδα, είδα πέρα στη θάλασσα διάσπαρτα λευκά σημάδια, να στέκουν ακίνητα. Για την ακρίβεια, είδα δεκάδες σκουφάκια, που επέπλεαν με τόσο ήρεμο πείσμα στο νερό, έτσι που αν προσπαθούσες με το δάχτυλο να τα βυθίσεις προς τα μέσα, εκείνα θα έβγαιναν, νικηφόρα ξανά, στην επιφάνεια, σαν περήφανες πλαστικές μπάλες του πόλο. Τα ακίνητα λευκά σκουφάκια δεν ήταν τίποτε άλλο από κυρίες προχωρημένης ηλικίας, στη σύνταξη ή χήρες ή και τα δύο , δίχως έγνοιες, απαλλαγμένες από το βάρος του άγχους που συσσωρεύεται στη πλάτη του κάθε "ενεργού" πολίτη. Το μόνο "άγχος" τους ίσως να είναι, το αν θα πιάσει ψύχρα αύριο και αν θα μπορέσουν να κολυμπήσουν, ή καλύτερα να επιπλεύσουν νικηφόρα, και την ερχόμενη εβδομάδα.. .

Χυλός ή Ελευθερία;

2010-08-22T08:03:00.000-07:00

Ας δεχτούμε ότι είναι αδύνατο ν’ ακούμε μουσική χωρίς να ενεργοποιούμε τα συναισθήματα μας. Ειδικά σ’ αυτόν εδώ τον τόπο ,όπου σχεδόν τα πάντα πηγάζουν ή κατευθύνονται προς το θυμικό, «ποιητικά» τσιτάτα εκτοξεύονται με μεγάλη ευκολία και σε κάθε περίσταση: από τους πολιτικούς λόγους μέχρι και τις τηλεοπτικές εξομολόγους της μεσημεριανής ζώνης. Σε μια χώρα, λοιπόν, που υπάρχει πλεονασμός συναισθημάτων, το να μιλάμε για τα πράγματα με ψυχραιμία και λογική , αποτελεί πρόκληση και στόχο ζωής.
Μεγάλωσα, όταν είχαν κοπάσει κάπως οι καπνοί αυτού που όλοι λέμε «μεταπολίτευση». Για την ακρίβεια , όλοι εμείς οι γεννηθέντες γύρω στα μέσα της δεκαετίας του ’70, ζήσαμε τους απόηχους της , στην πιο σαχλή, στην εκχυδαϊσμένη της εκδοχή. Πιο ειδικά, για να περιοριστούμε στο χώρο της μουσικής, περίπου στις αρχές του ογδόντα, ενώ από τη μία ,υπήρχε μια αυθόρμητη και ελεύθερη κίνηση νέων, τότε, τραγουδοποιών που προσέθετε ένα «νέο μυστήριο» στο χώρο, και που άνθιζε όταν εμείς ήμασταν μπόμπιρες, από την άλλη υπήρχε μια συνεχής και διογκωμένη προβολή , των πρωταγωνιστών του ’60 και του ’70, που καταπίεζε ότι καινούργιο πήγαινε να γεννηθεί, εκτός φυσικά από το κραταιό ,ειδικά τότε, σκυλάδικο. Θα μου πείτε, είναι φυσικό για μια κοινωνία όπως η ελληνική, μετά από τόσα δεινά και τόσες στερήσεις, να αφεθεί λίγο , και να απολαύσει τους καρπούς που έσπειρε, υπό δύσκολες, μάλιστα, συνθήκες, αλλά, κι αυτό απ’ την άλλη, πολύ φοβάμαι, ότι γέννησε παρεξηγήσεις, που, δυστυχώς, ισχύουν, μέχρι τις μέρες μας.
Ο γενικός εφησυχασμός πηγάζει , λοιπόν, από τότε, και , εν μέρει, οδήγησε κι αυτός, στη σημερινή οριακή κατάσταση. Ενώ οι περισσότεροι, μέχρι πριν από λίγα χρόνια, το έπαιζαν «ποιητές», τώρα όλα ξαφνικά ερμηνεύονται με δυσοίωνες στατιστικές και με αναλύσεις που η αλήθεια τους είναι βαριά σαν σίδερο. Αλλά ας επιστρέψουμε στη μουσική.
Δεν θ’ αρχίσω, τώρα, να γράφω διάφορα βαρετά, ότι η ποιοτική μουσική πέθανε κι ότι η τηλεόραση φταίει κλπ κλπ. Κανένας δεν έχει το δικαίωμα, να βάζει τέλος σε πράγματα που δεν τελειώνουν, να κηδεύει πράγματα που δεν πεθαίνουν ποτέ στ’ αλήθεια. Είναι όλα εκεί έξω και είναι προσωπική υπόθεση του καθενός , το πόσο θ’ αγαπήσει τη μουσική του Χατζιδάκι, και πότε και με ποιόν τρόπο θ’ αρχίσει ν’ ακούει τα τραγούδια του Τσιτσάνη. Έχω την εντύπωση , ότι η γενιά, στην οποία ανήκω, έχει ακούσει περισσότερο ελληνικό τραγούδι απ’ ότι η ίδια παραδέχεται. Δεν το λέμε όμως, παραέξω, γιατί η σχέση μας είναι γεμάτη από μικρές πληγές: Καθώς μεγαλώναμε η κατάσταση , στο ελληνικό μουσικό τοπίο έπαψε να έχει πλάκα, η χαζοποπ, έχασε τη όποια εφηβική τσαχπινιά της, σοβάρεψε κι έγινε σαλονάτη κι άρχισε μάλιστα ν’ αποφασίζει αυτή για το τι είναι καλό και τι είναι κακό . Το ίδιο και το σκυλάδικο, έχασε την ατμόσφαιρα εθνικής οδού, την σκοτεινιά του και τις αιχμές του, τα φτιάξε με τη χαζοποπ κι έγινε νόμιμο και κατοικίδιο, δηλαδή κατεστημένο. Στη συνέχεια παντρεύτηκαν και έκαναν παιδάκι, ημιμαθές και κακομαθημένο, και το ονόμασαν λαϊκοποπ.
Το λεγόμενο «ποιοτικό» τραγούδι , υιοθέτησε μια στάση αμυντική που μετατράπηκε σιγά σιγά σε στάση αλαζονική, αφού ρούφηξε τους όποιους ζωντανούς κι αυθεντικούς χυμούς υπήρχαν στο ρεμπέτικο και στο λαϊκό τραγούδι, κάθισε μοναχό του, κι άρχισε ν’ ανακυκλώνει τις ίδιες φόρμες και σχήματα, μέχρι που στο τέλος ξεράθηκε. Παράλληλα έχασε σταδιακά το χιούμορ του, αλλά και το λεπτό του αισθητήριο, κι έγινε μονόπλευρο και καταπιεστικό. Και όλο «αγιογραφίες». Πως είναι δυνατόν, για εμάς τους μπόμπιρες του ’80, να δούμε καθαρά τα τραγούδια του Μίκη Θεοδωράκη, μέσα από τους καπνούς και τις τυμπανοκρουσίες δεκαετιών ολόκληρων;
Οι μύθοι της «Ελληνικότητας» ή της «Αριστεράς», σαν τεράστια ογκώδη βουνά στέκονταν όλα αυτά τα χρόνια πάνω απ’ το πεδίο του ελληνικού τραγουδιού. Σχήματα ελευθερίας που αρχικά το ενέπνεαν, έγιναν, στη συνέχεια, σχήματα αφόρητα που το καταπίεζαν , μέχρι που στο τέλος γκρεμίστηκαν κι αυτά , αφήνοντας το, μόνο, αμήχανο και μετέωρο. Εμείς σ’ αυτήν την « μετέωρη» εποχή του, το γνωρίσαμε, στη λιγότερο ελκυστική του «φάση».
Τη στιγμή που γράφω όλα αυτά ,κάτω στο δρόμο ένα αμάξι γκαζώνει με το σιντι στη διαπασών που παίζει ένα ακόμα υπερφίαλο χιπ χοπ κομμάτι, τραγουδισμένο από ένα τύπο εγωισταρά που δεν βλέπει πέρα απ’ τη μύτη του , και που κάνει τα τζάμια μου να τρίζουν.
Έχω την εντύπωση ότι όλα όσα γράφω είναι περιττά, εδώ ο κόσμος καίγεται κι εμείς ασχολούμαστε με το μετέωρο βήμα του τραγουδιού.
Όμως ναι, όλα συνδέονται, η εποχή είναι μπερδεμένη, ο υπέργηρος Ντίλαν τραγουδάει μες το κατακαλόκαιρο χριστουγεννιάτικα, οι Μπιτλς έγιναν ρεπλίκες, οι «επίγονοι» του Καζαντζίδη γίνονται Νομάρχες , και σε λίγο θα βγαίνουν συμπιεσμένα τραγουδάκια με οσμή ή υφή ή δεν ξέρω τι. Όλα αναπαράγονται μηχανικά. Όλοι μπορούν να τραγουδήσουν τα πάντα, και κανένας δεν δίνει δεκάρα για το τι προηγήθηκε. Όλα είναι χύμα.
Σύμφωνοι, όλα είναι χύμα κι αυτό έχει δύο πλευρές: Ή όλα τείνουν να γίνουν χυλός ή όλα διεκδικούν μια νέα μορφή ελευθερίας.Θα προσέθετα, επίσης, ότι αποφεύγοντας να μιλάμε για όλα τούτα , μάλλον τον χυλό βοηθάμε…

(θα συνεχίσουμε σε επόμενη ανάρτηση...)

Μιά Μπύρα στου Χόπερ

2010-07-31T11:05:00.003-07:00

Ας υποθέσουμε ότι μόλις, ο Edward Hopper, τελείωσε το γνωστό έργο του Nighthawks, βγήκε , αργά, ένα ζεστό νεοϋορκέζικο βράδυ του 1942 , να πιεί μια μπύρα στο ίδιο diner( μικρό αμερικάνικο εστιατόριο) που αποτέλεσε και το «σκηνικό» του πίνακα που μόλις είχε ολοκληρώσει. Πώς να ένοιωσε άραγε , εκείνο το βράδυ. Ήταν άραγε επώδυνη ή όχι , η μετάβαση από το diner του πίνακα, στο αληθινό diner του Greenwich Village, από τη τέχνη στη ζωή, από τον μύθο στη πεζή πραγματικότητα; Ίσως να συνέχισε, υποθετικά πάντοτε, να πίνει τη μπύρα του, κουβεντιάζοντας και λίγο με το λευκοντυμένο τύπο στο μπαρ. Ίσως πάλι, και να μην πήγε ποτέ στο diner αυτό, γιατί απλούστατα το diner αυτό να μην υπήρξε ποτέ στ’ αλήθεια…

Η αγάπη για τον παραπάνω πίνακά ή απλά η περιέργεια, οδήγησε έναν, σύγχρονο μας, Νεοϋορκέζο, να ψάξει για το μυστηριώδες diner και στη συνέχεια, όλα όσα έζησε, να μας τα εξιστορήσει εδώ.

Συχνά, ο «κόσμος» των δημιουργών που αγαπάμε, είναι πιο «αληθινός» από αυτόν που ζούμε. Εκεί την «πατάμε», συνήθως. Ο Τσαρούχης συμπυκνώνει σε μια ενότητα έργων, όλα όσα σήμαινε (και υπονοούσε) εκείνη την εποχή, ο όρος «Ελληνικό Καφενείο». Συχνά σήμερα , περνώντας πρωί, απ’ το ταλαιπωρημένο και κλειστό πια ΝΕΟΝ, στην Ομόνοια, συναντώ το ίδιο φως που λούζει και τον πίνακα «Καφενείο ΝΕΟΝ, την ημέρα». Η άλλη του ζωή, αυτή του πίνακα του Τσαρούχη, όμως, δεν είναι πουθενά. Γύρω μου τώρα, ταλαίπωροι τοξικομανείς, αστυνομικοί σαν ράμπο και περαστικές με σακούλες hondos center στα χέρια, οι νέοι θαμώνες της σημείου αυτού, και οι πιθανοί πρωταγωνιστές μιας, υποθετικής μέχρι στιγμής, σύγχρονης απόπειρας επανεκτέλεσης του πίνακα …

Προσοχή, δεν εξιδανικεύω την εποχή του Hopper ή του Τσαρούχη. Πολύ πιθανόν, έξω από το ΝΕΟΝ (ή και μέσα σ’ αυτό) να βολόδερναν όλα τα «ωραία άνθη» της εποχής εκείνης χαφιέδες ,λαμόγια , κλεφτρόνια, άνθρωποι σκυφτοί χαμηλόφωνοι που αργότερα υποστήριξαν τη χούντα και άλλα πολλά. Η τέχνη, που εγώ προτιμώ όμως, δεν λειαίνει και δεν είναι «ζαχαρωμένη», αντιθέτως ξεδιπλώνει έναν κόσμο συμπαγή και συγκινητικό, που εμπεριέχει μέσα του και τους «αθώους» και τους «απατεώνες», φωτίζοντας τους, με ένα νέο , και καθόλου πρόσκαιρο, φως.

Το diner του Hopper, και το καφενείο του Τσαρούχη, δεν υπήρξαν ποτέ στ’ αλήθεια, βλέποντας όμως τους πίνακες αυτούς, νιώθεις τη βεβαιότητα ότι κάποτε, ένα ζεστό καλοκαιρινό βράδυ στο μέλλον, θα τα βρεις, σε μια γωνία της «σκληρής» πόλης, και θα κάτσεις, κι εσύ, να πιείς μια μπύρα.

πηγή για τη φωτογραφία του πίνακα "Nighthawks" είναι η Wikipedia

πηγή για τη φωτογραφία του πίνακα "Καφενείο ΝΕΟΝ (μέρα)" είναι το μπλογκ:http:// ghteytria.blogspot.com/

η φωτογραφία του ΝΕΟΝ όπως είναι σήμερα είναι του Επαμεινώνδα Τερκενλή.

Το Στοιχειό

2010-06-25T01:20:00.000-07:00

-Λίγο έξω από την πόλη Κεσάν, κοντά στα ελληνοτουρκικά σύνορα. Σαν φάντασμα ντάλα μεσημέρι. Ο αρχαιότερος κάτοικος της πόλης, και ο τελευταίος...
-Νεόδμητες πόλεις με νέον και βενζινάδικα, κι από κάτω άλλες, αρχαίες . Δεν μπορώ να δίνω απαντήσεις, το μόνο που θέλω είναι να τα τακτοποιώ, κάθε τόσο, μέσα μου , και να προχωράω.
-Όλα όσα βλέπουμε και κάνουμε, ακόμα και τα πιο χαζά, κρύβουν από κάτω κάτι σταθερό και βαθύ (είπα να μην ξαναγράψω ποτέ αυτή τη λέξη, αλλά πάλι την έγραψα...).
- Η αντικειμενική πραγματικότητα, τα κτήρια, τα ερείπια, οι εθνικές αποτυχίες ή επιτυχίες, όλα αυτά από μόνα τους είναι πολύ βαρετά πράγματα.
- Αυτό που κάνει όλα τα παραπάνω συγκινητικά ή τέλος πάντων," αληθινά" , είναι αυτά που υπάρχουν από "κάτω" τους, αυτά που υπονοούνται. -Αν η βαρετή μας αλήθεια αγνοεί όσα η ίδια υπονοεί, τότε η "άλλη" πλευρά θα κυκλοφορεί σαν στοιχειό στους άδειους δρόμους, και θα μας κοιτάει κατάματα ψάχνοντας γι' απαντήσεις...

Τένεδος

2010-06-13T05:09:00.000-07:00

Οδήγησα με φίλους ως τις αρχές των μικρασιατικών παραλίων προσπαθώντας (μάταια) να συνδέσω αυτά που τόσα χρόνια έχω ακούσει με αυτά που, φευγαλέα, σαν επιπόλαιο βιντεοκλίπ, βλέπω. Κάτω απ' το γκρίζο ουρανό και μ' ένα γκρίζο αμάξι προσπερνώ : Ελλήσποντος, Καλλίπολη, Δαρδανέλια, Τένεδος. Τοποθεσίες με ονόματα φορτισμένα, έχουν μετατραπεί ,εδώ και καιρό, σε σύγχρονες μελαγχολικές λουτροπόλεις, όλο πλαστικό κιτς, πορτραίτα του Κεμάλ και προπαγανδιστικά τουριστικά πακέτα.
Σε μια εποχή που η Ελλάδα πνίγεται στα δικά της, ελπίζοντας ίσως μόνο σ΄ένα λυτρωτικό κλάμα που θα την πάει παραπέρα , οι "γείτονες", σαν ασταμάτητη καλοκουρδισμένη μηχανή, ισορροπούν ανάμεσα στην οθωμανική και στην κεμαλική τους υπόσταση ,δίχως τύψεις, με το βλέμμα μπροστά. Έτσι λοιπόν "προχωράει" η Τουρκία, σαν νεοοθωμανικό ισοπεδωτικό ρομπότ, που αγνοεί ότι έχει προηγηθεί ή ότι έχει , η ίδια, προκαλέσει...
Δεν ξέρω τι από τα δύο είναι πιο σημαντικό, η ισοπεδωτική "πρόοδος" ή τα ειλικρινή ερείπια...

Σοφτ Πορνό

2010-06-04T06:53:00.000-07:00

Έπιασαν οι ζέστες. Ηλικιωμένος εραστής βγάζει βόλτα στη παραλία τον δεύτερο του γάμο, μια Βουλγάρα νοσοκόμα όλο νάζι. Τα δωμάτια με "θέα στη θάλασσα" περιμένουν τους συνταξιούχους με τα κουπόνια απ' την Εργατική Εστία . Θα ξεκαλοκαιριάσουν κοιτώντας την ίδια θέα , αμίλητοι, μέχρι το βραδινό δελτίο των οκτώ. Ζευγάρια ηλικιωμένων, ζευγάρια νέων σαν ζευγάρια ηλικιωμένων.
Σε μια βιτρίνα φωτογραφείου, κορνιζαρισμένοι νεαροί νεόνυμφοι ποζάρουν αφύσικα ευτυχισμένοι, δίπλα σ' ένα συντριβάνι. . Ίσως, αργότερα, ένα κρύο βράδυ του χειμώνα, η σχέση τους ν' "αυτοκτονήσει" με τα μαξιλάρια του καναπέ, μπροστά σ' ένα σήριαλ.

Παντού κουβέντες στον αφρό, όλα ανακατεύονται γλυκά: οι σαμπανιζέ ερωτικοί αναστεναγμοί άλλης μιας ξανθιάς, οι μεταγραφές του Θρύλου, η οικονομική κρίση. Όλα αντιμετωπίζονται με μια αστεία, μελιστάλαχτη, σοβαρότητα. Τουλάχιστον εδώ ακόμα χαμογελάς. Στην Αθήνα, που κατέβηκα τις προάλλες, οι ταξιτζήδες αναλύουν και οι γριές δαγκώνουν. Μέσα σε ιδρωμένα τρόλεϊ, εκστομίζονται πολύ βαριά πράγματα, νομίζεις ότι όλα σε λίγο θα σκάσουν.

Εδώ τουλάχιστον ο κόσμος, γκρινιάζει για τη κρίση, ενώ παράλληλα ποτίζει τις τριανταφυλλιές του.

"Οδηγίες για να νοιώσεις σίγουρη για τον εαυτό σου " γράφει στο εξώφυλλο ένα γυναικείο περιοδικό. Μόνο τα έντυπα συνεχίζουν να ναι σίγουρα. Το μόνο για το οποίο εγώ αισθάνομαι σίγουρος, είναι ότι δεν θέλω να βλέπω την κατάσταση σαν εξιδανικευμένη καρτ ποστάλ, αλλά ούτε και σαν κηδεία. Λίγο πιο δίπλα ένας άνδρας χαζεύει, δήθεν ανέμελα, ένα πορνοπεριοδικό , και στο μυαλό μου, αμέσως, έρχεται αυτή η σκηνή.
Καλό μας καλοκαίρι...

Ιστορίες του Φάρου / 11 καινούργια έργα

2010-05-29T00:06:00.000-07:00

Δείτε εδώ 11 καινούργια έργα της σειράς "Ιστορίες του Φάρου".
Τις προσεχείς μέρες θα υπάρχουν και νέα κείμενα...

ζ. Zωή ως Ζούγκλα

2010-03-08T12:40:00.000-08:00

Αργά το απόγευμα , λίγο έξω απ' την πόλη. Μόλις συνειδητοποίησε το μέγεθος της κρίσης και τρέχει στο σουπερμάρκετ. Να την, προχωράει με σίγουρο βήμα προς το υπερκατάστημα. Σαν επιδρομέας, σαν στρατηγός. Σε λίγο θα ξαλαφρώσει, αγοράζοντας ότι βρει μπροστά της. Τα πιο μαλακά ψωμάκια, το χαρτί υγείας που ευωδιάζει. Θα βγει από κει μέσα, αγκομαχώντας , και με χίλιες σακούλες που το βάρος τους θα την λυγίζει. Αλλά τώρα θα νιώθει πιο ξαλαφρωμένη, ο πανικός της θα χει περάσει. Θα εξέλθει του υπερκαταστήματος, ως νικήτρια. Ως νικήτρια της "κρίσης".

Απόγευμα προς βράδυ, μεσήλικας μόνος σε προποτζίδικο, μπλε τοίχος σαν βυθός, ψεύτικα φυτά, σαν πλαστική ζούγκλα σε μικρογραφία. Οι ώρες περνούν σαν χασμουρητά. Η τι βι σε λίγο θα χει ειδήσεις, κι αυτός θα κάτσει να κοιτάζει, παραδομένος, σαν να ναι αυτός, ο τελευταίος ζωντανός οργανισμός στη γη.

Δυο άνθρωποι, δυο ζωές, μια πόλη.

Η Απέναντι Όχθη

2010-02-25T11:05:00.000-08:00

Το μούσι του Αβραάμ Λίνκολν

Περνάω τα σύνορα. Γύρω μου γη παρατημένη. Ξαφνικά στάση. Χαώδες μακρόστενο πολυκατάστημα στη μέση του πουθενά. Μέσα, μυρίζει κατάχρηση χλωρίνης, ο αντίλαλος πολλαπλασιάζει την φωνή μας, άνθρωποι σφουγγαρίζουν, εμείς περπατάμε, κι αυτοί σφουγγαρίζουν πίσω μας . Στην πρόσοψη, κόκκινα φλογερά γράμματα "KEMAL YAY ΤΕSIS..κλπ, κλπ...", από πάνω ακριβώς, δεσπόζει μια φιγούρα, που δεν μοιάζει καθόλου στον Κεμάλ, αφού, απ' ότι ξέρω, δεν είχε μούσι ο Κεμάλ . Αυτός θυμίζει κάποιον άλλον, αυτός είναι φτυστός ο...Αβραάμ Λίνκολν.

Υγρασία στα πρόσωπα

Να μαι πάλι εδώ, στην απέραντη Πόλη, με την μόνιμη συννεφιά πάνω απ' το Βόσπορο. Κρύο, περίπου σαν της Ευρώπης. Η υγρασία, όμως, που κάθεται επάνω στα πρόσωπα των κατοίκων, τους κάνει, να μοιάζουν, λιγάκι πιο κουρασμένοι, πιο αργοί, πιο Ανατολίτες.

Ψυχεδέλεια

Αρχίζω να περπατάω αφήνοντας τα πάντα στη τύχη, χωρίς πυξίδα. Μ' αρέσει να ταξιδεύω έτσι. Διαλέγεις στο χάρτη τα πιο ωραία ονόματα δρόμων και κατευθύνεσαι προς τα κει. Δεν παριστάνω τον ανήξερο, δυστυχώς ξέρω ήδη αρκετά, ούτε τον, όλο βουλιμία, τουρίστα. Απλά προσπαθώ να νιώσω σαν να ζω εδώ, σαν να είμαι ένας άνθρωπος που πηγαίνει απλά στη δουλειά του, και τυχαία, περνάει μπροστά από μια βιτρίνα και βλέπει κάτι θεσπέσια, πολύχρωμα, ψυχεδελικά γλυκά.

Η μορφή

Κοιτάζει με τα τρομερά του γυαλιά, το παρόν και ,ίσως, το μέλλον της πόλης. Μια κάποια μορφή, δεν βρίσκετε; Ίσως να ήταν ποιητής, ίσως και σφαγέας, ίσως και τα δύο. Εμένα με νοιάζει αυτή η φυσιογνωμία, που ούτε τ' όνομα της δεν ξέρω, και που βρίσκεται στη μέση μιας πλατείας, ανάμεσα στα γυμνά δέντρα , κάπου στην Κωνσταντινούπολη.

Το πλοίο

Ο Βόσπορος για τους κατοίκους της Πόλης, είναι κάτι το πολύ φυσικό. Περπατάς να πας κάπου, και ξεπροβάλλει από ένα άνοιγμα, σαν υπενθύμιση. Κινείται παράλληλα με τη ζωή , η ροή του ενώνει τους τόσο διαφορετικούς, μεταξύ τους, πολίτες. Όταν π.χ. ένα πλοίο κυλάει αργά στο στενό πέρασμα, είναι ορατό από εκατομμύρια ψυχές που κατά τ' άλλα δεν έχουν τίποτε κοινό: ο διαδηλωτής που πάει στη πλατεία Τακσίμ, να τα σπάσει, ο αστυνομικός που πάει να δείρει το διαδηλωτή, ο δημοσιογράφος που πάει να καλύψει το "γεγονός" , η νοικοκυρά που πάει προς το σπίτι για να βάλει τηλεόραση και να δει το "γεγονός" σε ζωντανή μετάδοση. Όλοι τους, θα κοιτάξουν, έστω και για λίγο, το πλοίο που κυλάει αργά στο Βόσπορο. Όλοι τους, θα έχουν, έστω και για λίγο, την ίδια κοινή εικόνα, και ίσως όλοι τους, να συγκινηθούν και λίγο.

Η μισή γέφυρα

Νέο ζευγάρι Τούρκων ψάχνει. Τι άραγε; Μπορεί να είναι και συμβολικό. Δύο Τούρκοι του 21ου αιώνα, μπροστά σε μια μισοτελειωμένη(;), κατεστραμμένη(;) γέφυρα...
Ποιο είναι το πρόσωπο της Τουρκίας, σήμερα; Στη περιοχή Μπέγιογλου αλλά και γύρω, εκατοντάδες νέων ανθρώπων ζούνε και κινούνται ευρωπαϊκά, με ότι κι αν μπορεί να σημαίνει αυτό. Οι σχέσεις, το ντύσιμο και οι καυγάδες τους, έχουν εδώ και καιρό, κάτι απ' την φινέτσα, αλλά και την πολυπλοκότητα, της σκέψης της Γηραιάς Ηπείρου. Αν ήξερα Τουρκικά, θα ήθελα πολύ ν΄ακούσω τι λένε στις μεταξύ τους, εκ βαθέων, συζητήσεις, αλλά και στο τσακίρ κέφι τους, επάνω. Πως βιώνουν άραγε, την ατέλειωτη μητρόπολη και τα μικροδράματα της, και που μπορεί να βγάλει, εντέλει, όλο αυτό;
Απ' την άλλη, υπάρχει το παρακράτος και η κεκαλυμμένη στρατοκρατία, που κρύβονται πίσω απ΄ τις τεράστιες σημαίες με την ημισέληνο, και απ' το αυστηρά πορτραίτα του πατερούλη Ατατούρκ. Στη πιο σκοτεινή πλευρά της πόλης, δολοφονούνται άνθρωποι, μετριοπαθείς, δημοσιογράφοι και άλλοι, που ονειρεύονταν ότι κάποτε η ημιτελής γέφυρα, θα ολοκληρώνονταν...
Δεν ξέρω. Η μισή γέφυρα, με το ζευγάρι, κρύβουν καλά το μυστικό τους. Πάντως, αν προσέξτε καλά τη κοπέλα στη φωτογραφία , θα δείτε ότι δεν φοράει μαντίλα.

Έλληνες και Τούρκοι

Παρόμοιες φυσιογνωμίες με τους Έλληνες, παρεμφερή χούγια, δύο αντίθετοι κόσμοι που αλληλοεξαρτώνται. Μιναρέδες και εκκλησίες, εθνικισμοί και κοντόφθαλμες πολιτικές, το κάλεσμα του μουεζίνη με παγκοσμιοποιημένο μπιτάκι και γλυκερή νοσταλγία για τις "χαμένες πατρίδες'. Προσπαθώ να τα απλώσω όλα μέσα μου, αλλά μπερδεύομαι. Η Τουρκία δείχνει ότι προχωράει όλο αυτοπεποίθηση "ντυμένη" ευρωπαϊκά , αλλά στο "βλέμμα" της διακρίνεις το άγχος και την υστερία αυτού που θέλει να ξεφορτωθεί κάτι. Κι η ανάσα της μυρίζει εθνικισμό. Απ΄την άλλη οι ορδές των Νεοελλήνων τουριστών που προσπερνώ, δεν έχουν τίποτε απ' την διαυγή θλίψη των Θεοδοσιανών τειχών , ούτε των κομψών κτιρίων στο Πέραν. Εμείς ή θα είμαστε υπερήφανοι με λάθος τρόπο ή για λάθος λόγους.

Χωρίς σκιές

Όλο λέω ότι θα κρατηθώ και ότι δεν θα ξαναμιλήσω πια για το παρελθόν, και τις σκιές του. Θέλω να μιλάω για κτίρια, όπως αυτά της φωτογραφίας, που θα μπορούσε να είναι οπουδήποτε στο κόσμο: Σικάγο,Τόκιο ή Αλεξανδρούπολη. Αλλά μάλλον είναι πολύ δύσκολο να ταξιδεύεις στο κόσμο, χωρίς αποσκευές, άδειος εντελώς, χωρίς σκιές.

Μια άλλη φορά, ίσως-

φωτογραφίες από τους συνταξιδιώτες Επαμεινώνδα Τερκενλή και Ανδρέα Αντωνόπουλο ευχαριστούμε.

Ε. ΕΟΤ

2010-02-17T07:39:00.000-08:00

Η πλαζ του Ε.Ο.Τ. το χειμώνα: άδειες ξαπλώστρες, βρεγμένη άμμος, καθόλου σκιές.

Έξι μήνες μετά: "Γιαγιά έχει τσούχτρες", "ΑΠΑΓΟΡΕΥΟΝΤΑΙ ΤΑ ΣΚΥΛΙΑ", καρτούν συνταξιούχοι, λαστιχένια παπούτσια, γαλάζιο παγωτό, σαχλές ρακέτες. "Η μικρή του χρόνου δεν θα ρχεται μαζί μας".

Αντικείμενα άχρηστα που παίρνουν αξία, μόνο, κάθε καλοκαίρι.

Δ. Το Δωμάτιο.

2010-02-06T01:13:00.000-08:00

Το δωμάτιο μυρίζει μαγειρεμένο λάχανο, τα χέρια της ΝΕΟ ULTRA FAIRY. Στο καφέ σκρίνιο η ζωή της όλη, το χωριό, ο γάμος της, τα είκοσι τόσα χρόνια στις Γερμανίες. Κάθε κορνίζα κι ένα αγαπημένο πρόσωπο, κάθε δαντέλα κι ανάμνηση: η παρέλαση του εγγονού , o γάμος του Γιώργου. Δεξιά, το ρολόι και το ημερολόγιο, μετρούν τις ώρες και τις μέρες που φεύγουν έτσι, χωρίς αλλαγές, με το "τι θα φάμε αύριο;" ή με το " έχει ψύχρα απόψε". Αριστερά, επάνω στο σκαλιστό τραπεζάκι, φωτίζει το πιο ωραίο "λαμπατέρ", η τηλεόραση.
Η "παλιά" ζωή συνεχίζεται, ερήμην μας. Όλα είναι ακόμα εδώ. Εικόνες και σύμβολα που συχνά "κατακρεουργήθηκαν" από τον "λυρικό" οίστρο κατεστημένων στιχουργών και το μελό της παλαιάς αριστεράς, και τελικά διαμόρφωσαν, ηθελημένα ή μη, τη μέση αισθητική και το πεδίο συγκίνησης, του Νεοέλληνα: Η καλή μαυροφορεμένη γριούλα, ο φτωχός αδικημένος με τα καθαρά χέρια και τη μεγάλη καρδιά, "το μερτικό μου απ' τη χαρά που το χουν πάρει άλλοι"...
Τώρα πια όμως, το μικροαστικό δυαράκι με την κοντοκουρεμένη υπερήλικη μπορεί ν' αποδειχτεί σκέτος εφιάλτης. Πράγματα που παλαιότερα ίσως να ήταν αγνά και ταπεινά, τώρα έχουν καταντήσει βαρίδια για όσους θέλουν να τρέξουν προς άλλες, νέες κι άγνωστες κατευθύνσεις.
Το δωμάτιο εξακολουθεί και υπάρχει, δεν μπορούμε να το αγνοούμε, ίσως να είναι εδώ για πάντα. Το δύσκολο είναι να το κοιτάξουμε σαν να το αντικρύζουμε για πρώτη φορά...

Δύο μέρες

2010-01-29T11:16:00.000-08:00

Σάββατο πρωί
Εθνική οδός Θεσσαλονίκης-Έδεσσας, με βροχή/ στάση, καφές και μπουγάτσα με κρέμα, στη Χαλκηδόνα/ Πέλλα, τώρα πια ξέρεις- Καρατζαφέρης/The Land of Alexander The Great/ "ΑΝΑΜΝΗΣΕΙΣ", το νυχτερινό κέντρο όπου εμφανίζεται για λίγες (μόνο) βραδιές η Τζούλια Αλεξανδράτου/ Γιαννιτσά μες τη λάσπη/ λίγο πιο μετά πολυκατάστημα κινέζικης εισβολής με εκτυφλωτικό νέον: CHINATOWN/ ύστερα η μακεδονική εξοχή: επίπεδη, υγρή, με δέντρα σαν αυτά του CASPAR DAVID FRIEDRICH/ σκουπίδια στη χλόη/ καλωσορίσατε στην Αριδαία/ γήπεδο Αλμωπού/ θερμά λουτρά/ εγκαταλελειμμένο ξενοδοχείο μες τους υδρατμούς/ παιδιά στα ιαματικά / τρεχούμενα νερά/ κατούρημα μετά από ώρες/ζευγάρι Σλάβων τουριστών: o ένας κυνηγός κεφαλών, η άλλη ξανθιά πορνοστάρ με φουσκωμένα χείλη-στήθη/ πωλούνται ξερά φασόλια και μπούκοβο/ Έδεσσα/η πόλη των καταρρακτών και της ανεργίας/ ένα κορίτσι φωτογραφίζεται μπροστά στο αφρισμένο νερό/ το αγόρι της αγριοκοιτάζει προς τα δω/ κεριά στη λίμνη / κατούρημα (ξανά!)/επιστροφή στη Θεσσαλονίκη.

Τρίτη πρωί
Αθήνα για δουλειά/ ξενοδοχείο πέντε αστέρων στα Μεσόγεια/ διεθνές meeting/ βαβυλωνία/φωτογραφίζω: κουστούμια που μιλούν, χειρονομούν, δίνουν συγχαρητήρια, πίνουν εσπρέσο, γράφουν στο λαπτοπ, χαζεύουν τον Σαρωνικό/
βιαστικές ψηλοτάκουνες γόβες/πουκάμισα με πτυχώσεις/ σφιγμένες αρθρώσεις/ βεβιασμένα χαμόγελα/επιμελημένη αξυρισιά/κορίτσια καριέρας/

απολογισμός του '09/ προοπτικές για το '10/ ταρτελέτες με φράουλα/ σαλάτες με καλαμπόκι/ υπερκατανάλωση Perrier/ σερβιτόρος σαν τον κύριο Ιλό/ τέλος γεύματος στις 12.30/ μετά αφρικάνικα ταμπούρλα για χαλάρωση.

Ε. Η "Ελίτ"

2010-01-14T08:49:00.000-08:00

Η "Ελίτ" της πόλης. "Πετυχημένοι" όλοι τους, σε "καλές'' δουλειές, σε τράπεζες και σε γραφεία, ελαφρά αξύριστοι, με τζελ στο μαλλί, λιάζονται, σαν τα τεμπέλικα σκυλιά, στα καφέ, το μεσημέρι.
Ρουφάνε επιδεικτικά, φρέντο και χλωμό χειμωνιάτικο ήλιο, καθισμένοι σε καρέκλες σκηνοθέτη. Σκηνοθετούν, θα λεγες, χωρίς ούτε μια κίνηση, μόνο με το βλέμμα, τις μικρές δροσερές περαστικές, τις ανυποψίαστες καρδιοκλέφτρες, σε μια φανταστική, δικής τους έμπνευσης, ταινία, με δράση και άφθονο σεξ, οπού τα θηλυκά υποτάσσονται και τ' αρσενικά, δηλαδή αυτοί, υποτάσσουν. Ένα ρεσιτάλ κοινοτοπίας, δηλαδή...
Σε μια χώρα που εξακολουθεί πορεύεται με ληγμένες έννοιες και σύμβολα, είναι λογικό να "μεσουρανούν" υπερτιμημένες μετριότητες. Ας μη φάμε άλλο κουτόχορτο. Τι νόημα έχει, στις μέρες μας, να περιφέρεται κάποιος στους δρόμους, στη τιβι, ή στις κλίκες, ως πετυχημένος; Ως πότε θα θεωρούμε εξελιγμένο, ειδικά σ' αυτόν τον τόπο, το τύπο που "σκοτώνει" για να ανέλθει, που πατάει όλους τους άλλους για ν' ανέβει. Και δεν μιλώ, τόσο για τους "επιτυχημένους'' στο περιορισμένο πλαίσιο της ελληνικής περιφέρειας, που μπορεί να έχουν και τη πλάκα τους, έτσι όπως κυκλοφορούν σαν ψευτογιάπικα καρτούν , κυρίως μιλώ για τα πρότυπα αυτών, που είναι και τα πιο "δηλητηριώδη".

Η περίπτωση, ας πούμε, του τραγουδιστή Χατζηγιάννη, είναι αντιπροσωπευτική αυτής της τάσης: Τριαντακάτι επιτυχημένος,όσο πρέπει "μορφωμένος", ατσαλάκωτος, με ανασηκωμένο το φρύδι , με ανασηκωμένο το γιακά του πανωφοριού του, για να αφήνει μιαν υποψία ατίθασου παρελθόντος στο σιδερωμένο παρόν του. Θα ήμουν ψεύτης και ξεπερασμένος, εάν έλεγα ότι ο Χατζηγιάννης δεν είναι αυθεντικός επειδή δεν είναι π.χ. λαικός ή ροκ ή αριστερός, ( ο ίδιος, βέβαια, μπορεί να νομίζει ότι είναι και τα τρία!),γιατί η παραπάνω έννοιες είναι τόσο θολωμένες από μόνες τους, πια, που δεν οδηγούν, απαραίτητα, στη γνησιότητα. Αντιθέτως, ναι, ο παραπάνω ποπ(;) τραγουδιστής είναι "αυθεντικός", με τη έννοια του, ότι εκφράζει όλη αυτή τη γενιά της "πετυχημένης" ελίτ, όλα αυτά τα παιδιά που μοιάζουν σίγουρα για τον εαυτό τους, αλλά κατά βάθος δεν ξέρουν που πηγαίνουν. Κι αυτά τα παιδιά, με τη σειρά τους, ή τέλος πάντων, μερικά απ' αυτά, αποτελούν τη κύρια μάζα των κομματικών νεολαιών, μια μάζα με ορίζοντα μικροαστικό, δίχως ίχνος ουσιαστικής πολιτικής σκέψης. Και φυσικά, οι πολιτικοί του μέλλοντος, θα γεννηθούν μέσα από κει , αν και φοβάμαι, ότι, εν μέρει, έχει γίνει, ήδη, αυτό...

Η επιφάνεια τείνει να μας ρουφήξει. Θα σταματήσω εδώ, αλλά θα επανέλθω. Θέλω να τρέξω κοντά στους ανθρώπους που, παρολαυτά εξακολουθούν και φτιάχνουν τις δικές τους ιστορίες, χωρίς να φοβούνται να χαθούν στο δάσος. Μια νέα ταπεινότητα πρέπει να γεννηθεί, μια νέα καρποφόρα "φτώχεια", που θα ορίσει εκ νέου το παιχνίδι της δημιουργίας, για κάθε έναν από μας,και δεν μιλώ, φυσικά, μόνο για τους καλλιτέχνες...

Ευχές

2009-12-23T05:57:00.000-08:00

μέρι κρίσνα

Θεσσαλονίκη

2009-12-16T10:22:00.000-08:00

Το περασμένο Σαββατοκύριακο, ξαναβρέθηκα, έτσι για διάλειμμα, στη πόλη με τα ωραία σουτζουκάκια, την υγρασία, τα φαντάσματα, τον φλαμανδικό ουρανό , το νεφελώδη μοντερνισμό , και τους ανεκδιήγητους τοπικούς άρχοντες.

¨Ηταν ωραία, έκανε κρύο, ήταν σχεδόν Χριστούγεννα, κι έτσι ξέχασα τι ήθελα να γράψω γι' αυτήν.

Μια άλλη φορά, ίσως.

Γ. Τα Γυράδικα

2009-12-16T08:57:00.000-08:00

Βλέπω τα γυράδικα από μακριά, εικόνα γιορτινή μες το σκοτάδι. Πλησιάζω. Στο Μπλε- Φιστικί μαγαζί, με το ασαφές ηχητικό χαλί, το ξανθό κεφάλι της πωλήτριας κινείται νευρικά, προς όλες τις κατευθύνσεις. Το αφεντικό, ένας καθιστός κρεάτινος όγκος, επιβλέπει: τη ξανθιά -τα κρέατα -τους πελάτες. Πιο πίσω, στη σούβλα, ένας κάθετος, κρεάτινος, όγκος, υποβλητικά φωτισμένος, ξεροψήνεται, γυρνώντας αργά, ασταμάτητα, σχεδόν τελετουργικά, μπροστά στα γουρλωμένα μάτια των πεινασμένων της πόλης.

Είναι φορές που η γιορτή (και η λαιμαργία) μας κάνει να ξεχνούμε τη φρικτή πλευρά των πραγμάτων.

Ιστορίες του Φάρου (εως τώρα)

2009-12-06T04:25:00.000-08:00

Προσεχώς2

2009-12-03T01:37:00.000-08:00

τα γυράδικα*επίπεδη γη*τα εργοστάσια*η ελίτ*τα ζαχαροπλαστεία*η θάλασσα*οι καραβανάδες*οι καρδιοκλέφτρες*καφετέριες και καφενεία*τα κομμωτήρια*η κρεοφαγία*κτελ*το λιμάνι*λουκάνικα*προσόψεις*κατσίβελαντ*μαλαματίνα*η μανάβισσα*οι νεόνυμφοι*το νησί*η νύχτα*ονόματα*ταμπέλες*τεντεν*παραμεθόριος*πατσάς*προπο*ροκ*σουπερμάρκετ*οι σινεμάδες*στέκι φίλων καζαντζίδη*φάρος*φειγβολάν*ψαραγορά*

Προσεχώς1

2009-12-03T01:19:00.000-08:00

Είκοσι.

2009-11-28T01:32:00.000-08:00

20- “Spring, Summer,Fall, Winter…and Spring” 2003

Ξεκινάω χαμηλόφωνα, από κάτω προς τα πάνω, με μια ταινία σαν ακουαρέλα, απ’ τη Κορέα. Ο κύκλος των εποχών , άρα της ζωής της ίδιας, όπως μόνο οι τεχνίτες της Άπω Ανατολής ξέρουν να κάνουν, εδώ και αιώνες…

19- “Million Dollar Baby” 2004

Μια ιστορία της γειτονιάς. Ο θρίαμβος της ανθρωπιάς. Δικαίως πήγε καλά στα Όσκαρ. Άλλος ένας παλιός μάστορας (Clint Eastwood) που όσο γερνάει κάνει πιο ενδιαφέροντα πράγματα. Στη δεκαετία αυτή ήταν δημιουργικότατος, αν και εβδομήντα τόσο...

18- “Goodbye Lenin” 2003

Επίσης αυτή η δεκαετία ήταν μια διαρκής «Γερμανική Άνοιξη». Οι Γερμανοί ξεπερνάνε αγκυλώσεις και κόμπλεξ δεκαετιών και αρχίζουν να μιλάνε για πράγματα που τους πληγώνουν ή τους κάνουν να γελούν, το Ναζισμό, τη Πτώση του Τείχους. Εδώ αποδίδεται σχεδόν σουρεαλιστικά, η ταραχή των ημερών του 1989.

17- “Baran” 2001

Απ’ το Ιράν. Στα Ελληνικά «Η Βροχή». Τι να πω; μένω άφωνος όταν τη βλέπω. Στις εργατικές συνοικίες της Τεχεράνης, ένας Κούρδος κτίστης ερωτεύεται σιγά-σιγά μια Αφγανή εργάτρια, φεγγαροπρόσωπη…

16- “Broken Flowers” 2005

Ο κόσμος του Jarmusch μου πάει, τον παρακολουθώ σταθερά από έφηβος. Κομμάτια από ταινίες του, ζωντανεύουν στη καθημερινότητα μου, καθώς περπατώ στο δρόμο. Η δεκαετία , δεν του «βγήκε», όπως οι προηγούμενες, αλλά τι να κάνουμε, του έχω αδυναμία, δεν μπορούσε να λείπει απ' τη λίστα. Φοβερό soundtrack επίσης…

15-“ Inglourious Basterds” 2009

Όπως και ο Jarmusch, έτσι κι ο Tarantino έχει φτιάξει ένα δικό του συμπαγή «πλανήτη».Αυτό το πρώην παιδί των βιντεοκλάμπ, είναι Καλλιτέχνης με τα όλα του. Δεν του καίγεται καρφί για το τι θα πουν οι άλλοι. Ο θόρυβος γύρω απ’ τα «Kill Bill” αρχίζει και με κουράζει, γι’ αυτό διαλέγω το φετινό του πόνημα. Εδώ πραγματικά κάνει ότι θέλει!

14- “2 Months,3 Weeks and 2 Days” 2007

Με δύναμη από τη Ρουμανία. Μέρες Τσαουσέσκου. Λιτές, ρεαλιστικές εικόνες υπό το φώς μιας χλωμής, καθεστωτικής, λάμπας.

13- “ Hotel Rwanda” 2004

Πάλι βουτιά στο πρόσφατο παρελθόν, αυτή τη φορά στην Αφρική. Αν και την είδα στο σπίτι μου σε DVD, με καθήλωσε…

12- “There Will Be Blood” 2007

Tαινία του Paul Thomas Anderson, που μυρίζει πετρέλαιο . Με τον Daniel day Lewis πρώτο βιολί, σε μια ταινία σφιχτή, σαν παλιό καλό μυθιστόρημα. Α! Και τι μουσική...

11- “Children Of Men” 2006

Δεν μπορούσε να λείπει κι’ αυτή. Θα τολμούσα να πω, το Bladerunner της εποχής μας, τηρουμένων των αναλογιών φυσικά, πιό ρεαλιστικό και ίσως πιό "προσγειωμένο", αφού το μέλλον είναι ήδη εδώ.

10- “Das Experiment” 2001

Είπαμε, ήταν η δεκαετία των Γερμανών, ογκώδες, κλειστοφοβικό, σινεμά, πολύ καλύτερο απο πολλά αντίστοιχα χολυγουντιανά .

9- “Eternal Sunshine Of The Spotless Mind” 2004

Μια ταινία που την είδα όταν...τριαντάριζα. Μου άνοιξε ένα καινούργιο παράθυρο μέσα μου. Γλυκεία, παρηγορητική σαν την αγκαλιά της Kate Winslet…

8- “No Country For Old Men” 2007

Δεν μπορούσαν λείπουν οι Aφοι Cohen. Kι’ αυτοί στη μαγική τριάδα με Jarmusch, Tarantino. Ήμουν έτοιμος να βάλω The Man Who Wasn’t There, κυρίως λόγω ιδιοσυγκρασίας, αλλά μετά το ξανασκέφτηκα κι έβαλα αυτό.

7- “Brokeback Mountain” 2005

Στη δεκαετία αυτήν παρατηρήθηκε επίσης το φαινόμενο των νεο-γουέστερν. Απλά οι καουμπόηδες δεν ντρέπονται πια να κλάψουν.

6- “Match Point” 2005

Ο Woody περνάει τη γκρι περίοδο του. Λονδίνο. Καλοί τρόποι. Υπόγεια πάθη. Απο ένα σημείο και μετά, η ταινία τρέχει με Ντοστογιεφσκικούς ρυθμούς.

5- “Mulholland dr” 2001

Αν και δεν μπορώ να πω ότι με τρελαίνει ο Lynch, η ταινία αυτή σε ρουφάει κανονικά. Και η Naomi Watts επίσης…

4- “Head On” 2004

Τα παιδιά των μεταναστών γυρεύουν τις ρίζες τους, ασυναίσθητα, μέσω μιας ιστορίας αγάπης. Ο Fatih Akin εκτός απ' αυτήν, μας έδωσε και το ντοκυμαντέρ "Crossing The Bridge", που ήταν βασική αφορμή για να ταξιδέψω και γώ στη Κωνσταντινούπολη...

3- “The Lives Of Others” 2006

Ήμουν κι εγώ , ένας απ’ αυτούς που άκουσαν το θόρυβο και έτρεξαν στο ΆΣΤΥ να την δουν. Δεν ξεχνώ το βλέμμα του Ulrich Muhe. Δεν έχω δει καλύτερη απόδοση του κρατικίστικου δημοσιοϋπαλληλικού γκρίζου, στο κινηματογράφο.

2- “Lost In Translation” 2003

Η Sofia Coppola μετά τις εξαιρετικές «Αυτόχειρες Παρθένους», κινηματογραφεί τη βαρεμάρα, τις ξοδεμένες μέρες στο τίποτα, στο Τόκιο. Η αμηχανία του Murray, τα μισάνοιχτα χείλη της Scarlett, έσμιξαν για μια μοναδική, υπέροχη στιγμή.

“

1-"The Assassination Of Jesse James By The Coward Robert Ford” 2007
Έχω αναφέρει αυτό το έπος, στα πρώτα δειλά ποστς του RAZBLOG.

Τι να πω; Να πω για τη υπέροχη, με οικονομία και χωρίς θόρυβο, ερμηνεία του Casey Affleck, τα τοπιά που μοιάζουν με τη ζωγραφική του Andrew Wyeth, τον υπέροχο αργό ρυθμό όλης της ταινίας, τη μουσική των Cave και Ellis … Ότι και να πω θα ναι λίγο. Για μένα η καλύτερη της δεκαετίας που τελειώνει, και μια ταινία που θα θυμάμαι για όσο υπάρχω…

Αυτό ήταν . Συμμετείχα και γώ στο κάλεσμα του Seagazing. Η δεκαετία σε λίγο θα τελειώσει, μπήκα σ' αυτήν εικοσιτεσσάρων και μπερδεμένος και βγαίνω απ' αυτην τριαντατεσσάρων και ...μπερδεμένος. Μακάρι να υπάρχουν πάντα καλές ταινίες, για να μας βοηθάνε να ορίσουμε, αυτό που δεν ορίζεται...

Υ.Γ. Το ξέρω, άφησα εκτός σημαντικούς δημιουργούς και ταινίες (π.χ. την "Λευκή Κορδέλα" του Χάνεκε, δεν την έχω δεί ακόμα), αλλά τι να κάνουμε, άλλωστε και η λίστες, ένα παιχνίδι είναι...

Το Λασπωμένο Πόδι: Ένας Ζωγράφος.

2009-11-24T05:39:00.000-08:00

Αυτός είναι ο Reggie Pedro ή Mudfoot. Αφρο-Βρεταννός. Καλλιτέχνης των δρόμων και των υπογείων του Λονδίνου. Απόδωσε με τη ψυχή στο στόμα, όλα όσα έβλεπε κι ένοιωθε , κυκλοφορώντας στην πόλη. Τα υλικά του, αν και "παλιά", απλώνονται (στο χαρτί ή στο τελάρο) με μια ορμή σύγχρονη που δεν σκοπεύει μηδενιστικά να τα διαλύσει όλα, αλλά που αντίθετα, σαν οικείος αέρας, συμπαρασύρει και συμπεριλαμβάνει : παιδικές μνήμες, ζεστά καλοκαίρια στο γκέτο της πόλης, ήχους απ' τ' ανοιχτά παράθυρα του εργαστηρίου και σημειώσεις και σκέψεις για αυτό που θα ρθει...Έφυγε, έτσι ξαφνικά πολύ νέος, πριν απο δύο χρόνια...
Τον νιώθω, για έναν περίεργο λόγο, συγγενή μου. Με ενδιαφέρει η λιγότερο χρωματιστή και κραυγαλέα φάση του, ο τρόπος που συνθέτει μια εικόνα, ακόμα και το οτι (σκόπιμα;) αφήνει να φανούν κάποια "λάθη" του.
Σας μπέρδεψα;
Δείτε καλύτερα την ιστοσελίδα του.
Τα λέμε σε λίγες μέρες με φρέσκα κι ωραία...

α! Εικονογράφησε και κάποιους δίσκους των GOMEZ(βλ.φωτό) ,που παλιά τους άκουγα συχνά.

Γ. Γκρι

2009-11-22T07:09:00.000-08:00

Γ. Το Γήπεδο.

2009-11-17T10:14:00.000-08:00

Εθνικός Αλεξανδρούπολης, μπλε πλαστικά καθίσματα , σπασμένοι προβολείς, και ένα γκράφιτι "welcome to hell". Ησυχία. Ένας γλάρος πετάει. To γήπεδο της πόλης περιμένει τη Κυριακή.

Κυριακή παρά Κυριακή, μαζεύονται εδώ οι λιγοστοί φίλαθλοι. Άνδρες , με μπλε κασκόλ ροκανίζουν το κυριακάτικο απόγευμα τους, μασουλώντας, βαρετά σάντουιτς με λουκάνικο και μουστάρδα πριν αρχίσει το ματς.

Στο ματς σπάνια ακούς φωνές χαράς, πιό συχνά ακούς το προπονητή να γαβγίζει σε κάθε σφύριγμα. Σαν γνήσιος Έλληνας, αισθάνεται διαρκώς αδικημένος και του ρχεται να σκάσει.

Στα γήπεδα η Ελλάδα , άλλοτε, αναστέναζε. Μετά αναστέναζε κάτω απ’'το μπαλκόνι ενός ηγέτη, πιο πρόσφατα στα σκυλάδικα ή στη Τιβι, τώρα πια δεν ξέρω... Ίσως έχει ξεχάσει γιατί αναστενάζει.

Το εγχώριο ποδόσφαιρο, παραπαίει ξανά, η μνήμη των ημερών του Euro μοιράζεται πλάι στα " Τραγούδια του Αγώνα", στις Κυριακάτικες Εφημερίδες.

Χλιαρός καιρός στη πόλη του Φάρου. 17η Νοεμβρίου με νοτιά που σε αρρωσταίνει. Δύο παιδιά με βερμούδες περπατούν ανάλαφρα προς το έρημο γήπεδο. Στο σχολείο τους, για μια ακόμη φορά, «γιόρτασαν» μηχανικά και στείρα τις παλιές εκείνες μέρες. Η φωτιά έγινε σύνθημα και το σύνθημα, συνήθεια. Στο άδειο γήπεδο, τουλάχιστον, είναι προφυλαγμένα απ’ το αφόρητο και, για χιλιοστή φορά, κακοπαιγμένο «Της Δικαιοσύνης Ήλιε Νοητέ», και τον βαρετό λόγο των αρμοδίων καθηγητών, για τα διάφορα «νοήματα» και «μηνύματα» της επετείου. Ίσως σ' αυτό το άδειο γήπεδο, έχει κανείς την απαραίτητη ησυχία, για να δει τα πράγματα πιο καθαρά.

Γ. Οι Γέροι.

2009-11-06T10:43:00.000-08:00

Τους προσπερνάω μες τη βιασύνη μου, ενώ αυτοί πάνε σιγά -σιγά . Tους βλέπω πίσω από μπαλκονόπορτες, αργές σκιές μπροστά τη τηλεόραση. Από το πρωί περιμένουν, το μεσημεριανό φαγητό, το βραδινό δελτίο. Ο κόσμος τους είναι στενός: Aπ’ το κρεβάτι, στο παράθυρο και μετά στη πολυθρόνα. Οι έγνοιες τους μικρές : να βάλουν μέσα τον βασιλικό, να ταΐσουν τα γατιά. Γι αυτούς, το 2009 που φεύγει δεν διέφερε σε τίποτα απ’ το 2008, κάθε Κυριακή θα πιουν το ημίγλυκο τους, αυτό που άλλοτε τους έκανε να τραγουδούν και τώρα πια , τους κάνει πιο βουβούς. Οι γέροι δεν μιλούν πια, δεν έχουν αυταπάτες, ακόμα κι αυτοί που είναι πλούσιοι είναι πια «φτωχοί», δεν έχουν πια όνειρα. Η εφημερίδα, τους φέρνει ύπνο, οι αλλαγές εκνευρισμό. Φοβούνται να μείνουν μόνοι, μα και παρέα να χουν, πάλι μόνοι μένουν, βουτώντας στη σιωπή.

Πώς να μιλήσεις για τους γέρους της πόλης ; Από ποια σκοπιά; Όλοι είμαστε μελλοντικοί γέροι. Μήπως καλύτερα πρέπει να μιλάμε για «πρώην» νέους, ή καλύτερα για παιδιά που γέμισαν ρυτίδες; Oι ηλικιωμένοι της Αλεξανδρούπολης δε διαφέρουν και πολύ απ’ αυτούς της Αθήνας(ή του Παρισιού), άλλωστε, όπως λέει κι ο Ζακ Μπρελ, σε μια «επαρχία» ζεις έτσι κι αλλιώς, όταν ζεις τόσο πολύ .

κι' ακολουθεί αυτό
ή αυτό:

Jacques Brel
LES VIEUX
1963

Les vieux ne parlent plus ou alors seulement parfois du bout des yeux
Même riches ils sont pauvres, ils n'ont plus d'illusions et n'ont qu'un coeur pour deux
Chez eux ça sent le thym, le propre, la lavande et le verbe d'antan
Que l'on vive à Paris on vit tous en province quand on vit trop longtemps
Est-ce d'avoir trop ri que leur voix se lézarde quand ils parlent d'hier
Et d'avoir trop pleuré que des larmes encore leur perlent aux paupières
Et s'ils tremblent un peu est-ce de voir vieillir la pendule d'argent
Qui ronronne au salon, qui dit oui qui dit non, qui dit: je vous attends

Les vieux ne rêvent plus, leurs livres s'ensommeillent, leurs pianos sont fermés
Le petit chat est mort, le muscat du dimanche ne les fait plus chanter
Les vieux ne bougent plus leurs gestes ont trop de rides leur monde est trop petit
Du lit à la fenêtre, puis du lit au fauteuil et puis du lit au lit
Et s'ils sortent encore bras dessus bras dessous tout habillés de raide
C'est pour suivre au soleil l'enterrement d'un plus vieux, l'enterrement d'une plus laide
Et le temps d'un sanglot, oublier toute une heure la pendule d'argent
Qui ronronne au salon, qui dit oui qui dit non, et puis qui les attend

Les vieux ne meurent pas, ils s'endorment un jour et dorment trop longtemps
Ils se tiennent la main, ils ont peur de se perdre et se perdent pourtant
Et l'autre reste là, le meilleur ou le pire, le doux ou le sévère
Cela n'importe pas, celui des deux qui reste se retrouve en enfer
Vous le verrez peut-être, vous la verrez parfois en pluie et en chagrin
Traverser le présent en s'excusant déjà de n'être pas plus loin
Et fuir devant vous une dernière fois la pendule d'argent
Qui ronronne au salon, qui dit oui qui dit non, qui leur dit: je t'attends
Qui ronronne au salon, qui dit oui qui dit non et puis qui nous attend.

Β. O Βασιλιάς

2009-10-28T10:33:00.000-07:00

Αυτός είναι ο Βασιλιάς Αλέξανδρος ο Α'. Ευγενής, ήπιος και διακριτικός σαν Ευρωπαίος. Θολός και μακρινός σαν παλιά φωτογραφία.Η ηγεμονία του ήταν σύντομη, το ίδιο και η ζωή του. Στη Wikipedia διαβάζω ότι , απ' τους βασιλείς του σύγχρονου ελληνικού κράτους, αυτός ήταν ο πλέον συμπαθής, στη μνήμη του λαού, μιας και δεν επενέβαινε στο έργο του πρωθυπουργού Βενιζέλου, στηρίζοντας, μάλιστα, όλες τις επιλογές του. Πέθανε νέος, στα εικοσιεπτά του.
Δεν μου αρέσουν καθόλου οι Βασιλείς. Ούτε στη ζωή, ούτε στα παραμύθια, ούτε στη Ποπ Κουλτούρα. Ο Μάικλ Τζάκσον απ' τη στιγμή που φυλάκισε την ατίθαση μαύρη ψυχή του μέσα σ' ένα αλα Ντίσνει, εφιαλτικό κάστρο, έπαψε να με ενδιαφέρει.Το ίδιο και ο Έλβις, αγνοώ την "βασιλική' του περίοδο . Τον προτιμούσα στις πρώτες "ηλιόλουστες' ηχογραφήσεις (SUN RECORDS) τότε που τραγουδούσε ανέμελα το "Τhat's Allright Mama". Στην Ελλάδα, ίσως, οι μόνοι βασιλείς που συμπαθώ είναι αυτοί των Τσιγγάνων. Ο Κωνσταντίνος Γλίξμπουργκ , ο τέως μονάρχης, μου φαίνεται απλά ένας νερόβραστος εβδομηντάρης κύριος των τένις κλαμπ και της ολυμπιακής ιδέας, αλλά τίποτε παραπάνω. Η Βασίλισσα Ελισσαβετ ,μου είναι το ίδιο συμπαθής, πια, με τον Τζόνι Ρότεν, που ως, θλιβερό μεσήλικο κόμικ πλέον, τραγουδάει το "Ο ΘΕΟΣ ΑΣ ΣΩΖΕΙ ΤΗ ΒΑΣΙΛΙΣΣΑ" για το χλιαρό κοινό του τέλους της πρώτης δεκαετίας του αιώνα μας.
Στην, ούτε δύο αιώνων, σύγχρονη Ελλάδα, οι επίσημοι μονάρχες, δικαίως , ήταν μισητά πρόσωπα και "ξένο" σώμα. Παρατηρώ όμως τη φωτογραφία του, σαν ήρωα από αγγλικό μυθιστόρημα, νεαρού βασιλιά και σκέφτομαι ότι κάποιοι άνθρωποι δεν μπορούν να ξεφύγουν ποτέ απ' το ρόλο τους. Για κάποιους η απλή ζωή, όπου τα λάθη παραμένουν ανθρώπινα και δεν προκαλούν πολέμους ή εθνικούς σπαραγμούς, και οι ερωτοδουλειές λέγονται απλά σεξ και δεν προκαλούν διαδόχους, είναι πράγμα πολύ πιο ακριβό από έναν θρόνο. Και ανέφικτο, επίσης. Πολλοί με ευγενική ψυχή, πεθάναν μ' αυτό το καημό, μέσα σε ολόχρυσα παλάτια, πιο δυστυχισμένοι κι απ' τους φυλακισμένους.
Σκληρά, αντιμετωπίζουμε όλοι, σ' αυτό το τόπο, τους διάφορους "πρώην" και τους "τέως". Κάποιοι απ' αυτούς, το αξίζουν, άλλοι πάλι όχι. Γενικά ξεχνούμε γρήγορα ή θυμόμαστε ότι μας αρέσει.Σε μια χώρα που, κάποτε, ήξερε να περιθάλπει τους, κάθε λογής, ηττημένους και εκπεσόντες , τώρα κυριαρχούν μικροί καθημερινοί "μονάρχες", με τα βίτσια τους,τον εγωισμό τους, κοντόφθαλμοι και ρηχοί.

Τώρα θα μου πείτε γιατί τα γράφω όλα αυτά και τι σχέση έχει ένας βραχύβιος βασιλιάς με το υποκειμενικό μου λεξικό; Απλά, προς τιμή του, η πόλη για την οποία γράφω, από Δεδέαγατς ( τουρκικά: γέρικο δέντρο) βαπτίστηκε Αλεξανδρούπολη.

ΥΓ Ο Αλέξανδρος ο Α' πέθανε στο βασιλικό κτήμα Τατοΐου από δάγκωμα πιθήκου. Αντιγράφω από Wiki:

Η διατύπωση του τελευταίου ιατρικού δελτίου ήταν πολύ άκομψη, μοναδική στη νεότερη ελληνική ιστορία:

"Μετά βραχείαν αγωνία, καθ΄ ην η Αυτού Μεγαλειότης κατελήφθη υπό σπασμωδικών κινήσεων του προσώπου, εξέπνευσε περί 4ην και 12 λεπτά μετά μεσημβρίαν"

Α. Ανθρωπογεωγραφία. 2. Πρόγονοι, Παρελθόν, Μνήμη.

2009-10-21T10:15:00.000-07:00

Περνάω με το ποδήλατο από τη παραλία της Αλεξανδρούπολης.

Χονδροειδείς επαύλεις, δημόσιες υπηρεσίες σαν κουτιά, τα κτίρια των τελευταίων τριάντα τόσο χρόνων διεκδικούν με αξιώσεις το πανελλήνιο πρωτάθλημα κακογουστιάς. Τα κιτρινισμένα φύλλα πέφτουν απαλά χαρίζοντας μια φθινοπωρινή πατίνα στα προαναφερθέντα. Πέφτουν κι επάνω στα μνημεία. Πέφτουν και πάνω στην Αρμένικη Εκκλησία του Αγίου Ιωάννη του Καραμπέτ (Προδρόμου), που πνίγεται από τις πολυκατοικίες.

Στο πάρκο του, άσχημου, Μνημείου των Ποντίων, παρέες ηλικιωμένων αντρών παίζουν χαρτιά και επιτραπέζια επάνω σε παγκάκια, πειράζονται σαν παιδιά σε μιαν άγνωστη μου γλώσσα. «Ρωσσοπόντιους» τους αποκαλούν οι άλλοι. Η ομιλίες τους, απλώνονται σιγά σιγά στον αέρα της πόλης, μιας πόλης χωρίς «βαθύ» παρελθόν, που μέχρι πρότινος αρνιόταν ότι της θύμιζε, την Ανατολή, τις μακρινές της ρίζες, υιοθετώντας ένα ψευτομοντέρνο, αφόρητα ελλαδίτικο, προφίλ.

Αρκεί μια προφορά, ένας φροντισμένος κήπος ή ένα μυρωδάτο φαγητό από το διπλανό σπίτι, για να σου υπενθυμίσει ότι κάτω από το μπετόν, κάτω απ’ το βιαστικά, βαλμένο ένδυμα του εκσυγχρονισμού, κυλάει , σαν υπόγειο ποτάμι, η παλιά ζωή, οι άνθρωποι και οι ιστορίες τους. Ποιος ο λόγος να θυμηθούμε; Πως είναι δυνατόν να «θυμηθούμε», πράγματα που δεν έχουμε ζήσει…

Αντιπαθώ, φοβερά το στόμφο που ορισμένοι χρησιμοποιούν για να μιλήσουν για τους «προγόνους». Εκεί την πατάμε συνήθως στην Ελλάδα, έννοιες όπως «πρόγονοι», «μνήμη», «παρελθόν», μας κολλάνε συνήθως στα ίδια, αντί να μας ξεκολλάνε προς τα μπρος. Οι πόλεις, η ζωή η ίδια έχει αλλάξει. Τώρα έχουμε, περισσότερο από ποτέ, ανάγκη για φωνές σύγχρονες, ανθρώπινες, για πράξεις που να μιλάνε με ειλικρίνεια και (γιατί όχι;) με γόνιμο χιούμορ για όλα τα παραπάνω. Όπως αντιπαθώ τους πομπώδεις προγονόπληκτους, απεχθάνομαι εξίσου, κι όσους ζουν τη μοντέρνα ζωούλα τους, ανάλαφρα και ανέμελα, χωρίς ούτε ένα τόσο δα ράγισμα, μια μικρή ρωγμή, ένα μικρό τσαλάκωμα από το παρελθόν.

Μεγάλωσα σε σχολεία των αρχών της δεκαετίας του ’90, με βιβλία και δασκάλους ανήμπορους, να μου μεταδώσουν τη συγκίνηση που νιώθει κανείς όταν καταλαβαίνει ότι ένα πράγμα «παλιό» μπορεί να αφορά το τώρα, ότι ένα πράγμα πρωτόγνωρο, σύγχρονο μπορεί να κουβαλάει επάνω του, αιώνες ολόκληρους. Το κατάλαβα αυτό, αργότερα, αλλά και τότε έπρεπε να αντιμετωπίσω τη «γοητεία» των ωραίων πραγμάτων του παρελθόντος που θαύμαζα και ζούσα , σαν όλα να συνέβαιναν εκείνη τη στιγμή. Τώρα είμαι μόνος μου, σε μια πόλη του βορρά, και κάνω ποδήλατο.

Κάνω ποδήλατο, σε μια φθινοπωρινή πολιτεία του 21^ου αιώνα, που προσποιείται ότι δεν έχει μάτια για το παρελθόν, που κλείνει τ’ αυτιά της στις φωνές των Ρωμαίων, Βυζαντινών κι Οθωμανών, Μικρασιατών, Αρμενίων, Εβραίων, Ρώσων και Βουλγάρων και τόσων άλλων, που κάποτε περπάτησαν εδώ γύρω, έστω και για λίγο.

Τώρα πια ξέρω, και δεν ανησυχώ, πως κάθε πόλη έχει τα ‘μυστικά’ της. Κι’ η Αλεξανδρούπολη, που δεν το δείχνει, ίσως έχει τα περισσότερα.

Α. Ανθρωπογεωγραφία. 1. Νεκροί και Μνημεία.

2009-10-14T13:39:00.000-07:00

Άνθρωποι πάνε κι έρχονται διαρκώς. Οι παλαιοί δίνουν τη θέση τους στους νέους. Σε κάποιο σπίτι κάποιοι πανηγυρίζουν, σε κάποιο άλλο, λυπούνται. Δεν πάει πολύς καιρός, ,που, περνώντας ένα βράδυ από έναν πεζόδρομο , είδα από μια ορθάνοιχτη πόρτα να ξενυχτάνε ένα νεκρό. Το σπίτι ήταν κατάφωτο σαν σε γιορτή, γυναίκες στα μαύρα μιλούσαν χαμηλόφωνα γύρω από το στολισμένο φέρετρο. Τα κάδρα με τις φωτογραφίες έτσι όπως ήταν τοποθετημένα, ακριβώς πάνω απ’ το κεφάλι του πεθαμένου, έμοιαζαν με τις αναμνήσεις του , εικόνες μιας ζωής, που ξαφνικά πάγωσαν, ακινητοποιήθηκαν και κρεμάστηκαν. Για αυτούς που έχουν φύγει, μένουν μόνο οι φωτογραφίες, στοιχεία που, αντί να κρατήσουν ζεστή τη μνήμη τους, υπογραμμίζουν το πόσο μακρινή και δυσβάσταχτη είναι η απόσταση μεταξύ ζωής και θανάτου, μεταξύ του τότε και του τώρα. Άλλοτε πάλι οι ζωντανοί της πόλης τιμούν αυτούς που «έφυγαν» , δίνουν τα ονόματα τους σε δρόμους, πλατείες, και πολιτιστικούς συλλόγους, απονεκρώνοντας έτσι, τη πιο ζωντανή πλευρά τους. Στο τέλος ξεχνάς εντελώς, ότι όλα αυτά τα μαρμάρινα ονόματα, ήταν κάποτε άνθρωποι ζωντανοί που περπατούσαν, ίδρωναν, γλεντούσαν κάπου εδώ. Όπου και να ψάξω μες στην πόλη, δεν βρίσκω ούτε ένα μνημείο που να θυμίζει ανθρώπους που έζησαν, όλα θυμίζουν νεκρούς.

Α. Το Αεροδρόμιο

2009-09-30T10:02:00.000-07:00

Έφτασα ως εδώ διασχίζοντας μια ρημαγμένη γη, όλο εργοστάσια και αντιπροσωπείες αυτοκινήτων. Αεροδρόμιο Αλεξανδρούπολης «Δημόκριτος», τέλος Σεπτεμβρίου, απόγευμα. Ανακαινισμένο και λευκό, με ντιζάιν που εκπέμπει μαζικότητα και βαρεμάρα. Δεν υπάρχει τίποτα για να πιαστείς, να ξεχαστείς, απλά ακολουθείς τις επιγραφές, τις αφίξεις και τις αναχωρήσεις. Θα μπορούσες να βρίσκεσαι οπουδήποτε. Όπως στα περισσότερα αεροδρόμια, η έννοια «τοπικός», πέρα από κάτι αφίσες με κάτι «WELCOME ΤΟ THRACE”,ακυρώνεται. Oι ανακοινώσεις στα μεγάφωνα γίνονται από κορίτσια χωρίς προφορά, χωρίς πατρίδα. Η πατρίδα τους είναι το γκισέ τους. Έτσι όταν, καμιά φορά, ακούσεις, στα ξαφνικά, μια ντοπιολαλιά, μια βαριά θρακιώτικη προφορά, γυρνάς έκπληκτος να δεις από πού προέρχεται. Οι επιβάτες, εδώ, είναι κυρίως μικρές ομάδες νεαρών ,που το βλέμμα τους, και τα κάπως άτσαλα φορεμένα ρούχα τους, μαρτυρούν πως είναι αδειούχοι φαντάροι. Πίνουν κακάο και χαζογελάν για τ’ αθλητικά, παριστάνοντας τους «πολίτες». Aυτοί , μαζί με τους, σαφώς πιο άνετους, φοιτητές, αποτελούν τον βασικό πυρήνα των επιβατών. Στην άκρη, μια οικογένεια Πομάκων, χαζεύει, στη μεγάλη τζαμαρία, το επίπεδο θρακικό τοπίο.

Yπάρχει κάτι που ενώνει όλους εμάς που γεννηθήκαμε στα μέσα της δεκαετίας του ’70 και μετά. Είμαστε οι γενιές των αεροδρομίων. To αεροπλάνο τείνει να γίνει, πια, το κτελ του 21^ου αιώνα. Ότι ήταν για τους παλαιότερους οι σιδηροδρομικοί σταθμοί και τα λιμάνια, με τους αποχωρισμούς, τις επανασυνδέσεις και ότι συμβόλιζαν αυτά, είναι για μας τα οξυζενέ κτίρια με τα μεγάλα τζάμια και τις αχανείς, γκρίζες πίστες. Εδώ το πεδίο είναι σχετικά καινούργιο, η ομοιομορφία του, δεν επιτρέπει ηρωικούς μελοδραματισμούς. Το μόνο που μπορεί να δει κανείς, εδώ, είναι χαμηλόφωνες φευγάτες ιστορίες από φευγάτους ανθρώπους. Τα αεροδρόμια είναι οι μόνιμες κατοικίες του προσωρινού, οι ναοί του στιγμιαίου.

Ποτέ δεν είχα την αυτοπεποίθηση του «αεροπόρου με τις γκρίζες φαβορίτες», Κώστα Πρέκα. Κάθε φορά που μπαίνω σε αεροδρόμιο, ψάχνω βιαστικός να βρω τα γκισέ, και έτσι ξεχνώ τις «φιλολογίες» για το θέμα αυτό. Στο «Δημόκριτος», συνήθως φτάνω αργά τ’ απόγευμα, για να ταξιδέψω στην Αθήνα. Με το που τελειώσω το «τσεκάρισμα», όμως,μια μαγική αίσθηση διακτινισμού με διακατέχει, και ξαφνικά όλα μου θυμίζουν το προορισμό μου. Αφήνοντας το κτίριο για να μπω στο αεροπλάνο, και καθώς ο αέρας με χτυπάει αλύπητα, νιώθω ήδη ότι διασχίζω τη Σταδίου, βράδυ.

A. Τα Αδέσποτα

2009-09-24T12:42:00.000-07:00

Τα αδέσποτα είναι τα πιο ελεύθερα πλάσματα της πόλης. Δεν δίνουν σημασία σε τίποτε, κοιμούνται όταν οι άλλοι δουλεύουν, τεμπελιάζουν κάτω απ’ τον ασπριδερό ήλιο του βορρά όταν όλοι πηγαινοέρχονται προσποιούμενοι τους πολυάσχολους , καβαλάνε το ένα το άλλο χωρίς ενδοιασμούς δίπλα στα παιδάκια που παίζουν στο πάρκο. Μιλώ κυρίως για σκύλους. Πιστεύω πως η έννοια αδέσποτο είναι ταυτισμένη περισσότερο με σκύλο, σπάνια με γάτα. Οι γάτες είναι σκληρές, είναι ο εαυτούλης τους, ζούνε εκ του ασφαλούς. Οι γάτες σαν κλέφτρες εμφανίζονται στην αγορά, παίρνουν ότι θέλουν, και μετά σαν κλέφτρες, πάλι, εξαφανίζονται. Οι σκύλοι, αντίθετα, θα μείνουν εκεί, πιστοί, ακόμα και αν τα ρολά κλείσουν. Οι γάτες φυλάγονται, αυτοσυντηρούνται όπου κι αν βρίσκονται, ενώ οι σκύλοι όταν χάνουν το αφεντικό τους, , χάνουν τη πυξίδα τους, βιώνουν σε βάθος τη μοίρα του να είναι κάποιος αδέσποτος ,είναι τραγικές φιγούρες. Είναι όμως και κωμικές. Τους βλέπω σε αγέλες να διασχίζουν τους δρόμους του κέντρου, δήθεν αδιάφοροι, σαν να ετοιμάζονται για μια μεγάλη αποστολή. Οι αρχηγοί μπροστά, και οι πιο μαλθακοί και άτσαλοι , τελευταίοι και καταϊδρωμένοι. Νομίζεις ότι βλέπεις μια ανθρώπινη παρέα. Υπάρχουν όλες οι αποχρώσεις: οι χειραφετημένοι, οι δειλοί, οι «φλώροι», με κάτι περίτεχνα λουράκια, που χάθηκαν απ’ τ’ αφεντικά τους και τα βρήκαν σκούρα στους πέντε δρόμους. Στα μάτια τους διαβάζεις τη ζωή τους, συχνά θα δεις δάκρυα. Υπάρχουν και φορές που παρατηρώντας τους θα θυμηθείς έναν αστείο μακρινό σου θείο…

Γυρνώντας με το ποδήλατο συναντώ συχνά τον Ζαχαρία. Είναι ο Μιλού της περιοχής (τον Τεντεν δεν τον έχω βρει ακόμα), πολλοί τον ξέρουν με τ’ όνομα του. Τριγυρνάει στους πεζοδρόμους των καφέ και χλευάζει τους διάφορους ψωροπερήφανους που προσπαθούν να ενταχθούν στη ντόπια «ελίτ». Άλλες φορές πάλι παρενοχλεί τα άλλα, πιο γέρικα, αδέσποτα, που ξαπλώνουν σε διάφορες γωνίες των δρόμων παριστάνοντας τα (κοιμισμένα) αγάλματα. Όταν όμως, έρχεται τ΄ απόγευμα και αρχίζει να πιάνει η ψύχρα, ο Ζαχαρίας κόβει την πλάκα και κάθεται και κοιτάζει τα μεγάλα σκουριασμένα πλοία που κάθονται ,χρόνια τώρα, στο λιμάνι . Τότε, σίγουρα, νιώθει έναν κόμπο στο λαιμό.

Ιστορίες απ' το Φάρο

2009-09-18T11:31:00.000-07:00

Καμιά φορά δυσκολευόμαστε να μιλήσουμε για τα πράγματα που είναι γύρω μας, δίπλα μας : τους δικούς μας, τους φίλους μας, την γειτονιά μας, την πόλη που ζούμε. Μας είναι πιο εύκολο όταν μιλάμε για έννοιες, πιο γενικές, πιο αφηρημένες. Το οικείο όταν ξεφεύγει από το μονότονο βουητό της καθημερινότητας και εγκαθίσταται σε μια λευκή ήσυχη επιφάνεια, μοιάζει ανοίκειο, ξένο. Σχεδόν δεν θέλουμε να το δούμε. Όταν κλείνω την πόρτα, αρχίζω ένα έργο ή ανοίγω τον υπολογιστή ξεχνώ αυτά που θέλω να πω . Κοιτάζω το λευκό, το απόλυτο άδειο, αμφιβάλλοντας για το αν θα πρεπε να το γεμίσω πάλι, ή αν θα πρεπε να περιμένω λίγο να ησυχάσουν όλα , μήπως καταφέρω κι ακούσω τη μυστική μελωδία του...

Τα ποστ που θ' ακολουθήσουν θα έχουν ως γενικό θέμα τη πόλη που (κυρίως) ζω, την Αλεξανδρούπολη. Θα είναι μικρά, ελπίζω όχι κουραστικά, κείμενα που θα μοιάζουν με βόλτα στην πόλη. Κάτι σαν ημερολόγιο ποδηλάτου ή σαν ένα προσωπικό, εντελώς υποκειμενικό λεξικό . Ελπίζω να μπορέσουν να ξεπεράσουν τον εαυτό τους, τη σφιχτή επαρχιακή τους ατμόσφαιρα, και να καταφέρουν να σας μιλήσουν, σαν να μιλάνε λίγο και για τη δική σας πόλη.

Στη θέση τους

2009-09-09T09:34:00.000-07:00

- Μέρες Σεπτεμβρίου, στην Αλεξανδρούπολη ξανά, τίποτα δεν άλλαξε θέση, ούτε ο Φάρος της, ούτε το Λούνα Παρκ της, ούτε το Μνημείο των Ποντίων της, ούτε οι γέροι της, ούτε ο Μητροπολίτης της. Όλα είναι στη θέση τους.
-Οι βροχερές μέρες ήρθαν στην πόλη πιο νωρίς φέτος. μαζί τους έφεραν: «γλυκιά ρουτίνα», κατοικίδιους τσακωμούς, καινούργιες δουλειές, σχέδια.
-Εκλογές ανέκδοτο και οι φετινές. Στη πλατεία ένα συνεργείο στήνει το βάθρο για την ομιλία του Παπανδρέου, οι ίδιοι δείχνουν να βαριούνται, ο καιρός δείχνει να βαριέται (ψιλοβρέχει), οι περαστικοί προσπερνάνε ανόρεχτα. Μπροστά σε κάτι γιγαντοοθόνες μια αγέλη σκύλων ξύνεται.
-Γκρίζο το Θρακικό Πέλαγος σήμερα. Η γραμμή του ορίζοντα μόλις που φαίνεται, δεν ξέρεις που τελειώνει το επίπεδο της θάλασσας και που αρχίζει εκείνο τ’ ουρανού. Οι φόρμες καταλύονται, όλα μοιάζουν «αφηρημένα» , μ’ ένα βαθύτερο, εσωτερικό φως, σαν πίνακας του Ρόθκο ,σε μαύρο, άσπρο και γκρίζο όμως.
-Επιστροφή στη ζωγραφική, ονειρεύομαι ξανά τελειωμένα έργα, ζηλεύω την προσήλωση Lucien Freud, την επινοητικότητα του Francis Bacon, τη χάρη του David Hockney, το «σενάριο» του Neo Rauch, την άνεση των Ιαπώνων.

-Εδώ πάνω δεν υπάρχει χώρος για εξαλλοσύνες και έκφραση, «εκφράζονται» μόνο όσοι τα δίνουν όλα κάθε Σάββατο στα χάι τεκ μπουζουξίδικα. Οι άλλοι, αν είναι τυχεροί, φεύγουν απ’ τη πόλη, οι υπόλοιποι «βράζουν» μέσα τους, το κάνουν ιδιωτικά, για να μην τους πάρει κανείς χαμπάρι.
-Θα ήθελα παρόλα αυτά να δω κάποιους να επιμένουν, να κάθονται στο τόπο τους από επιλογή και με χαρά να φτιάχνουν πράγματα που να έχουν «εντοπιότητα» μ' ένα μοναδικό αλλά και σύγχρονο τρόπο: ένα περίεργο εστιατόριο, μία διαφορετική επιχείρηση επίπλων, μία βιοτεχνία καταπληκτικής μαρμελάδας…
-Νομίζω πως αυτό είναι μια λύση.

-Αλλιώς όλα θα μένουν στη θέση τους, συνεχώς.

Γι' αυτό που αρχίζει...

2009-09-02T11:09:00.000-07:00

Τις τελευταίες μέρες ένοιωθα σαν ταλαιπωρημένο, κοντομάνικο μπλουζάκι, που ξέβαψε απ’ τ’ αλάτι και τον ήλιο. άλλο ένα μακρύ (πολύ μακρύ) ελληνικό καλοκαίρι, έδωσε τη θέση του σ’ έναν ανακουφιστικό Σεπτέμβριο. Τώρα ζευγάρια συνταξιούχων κολυμπούν στου ΕΟΤ τις παραλίες, οι ξαπλώστρες αδειανές, οι πόρτες μισάνοιχτες στις ριγέ καμπίνες.
Θα κρατηθώ να μη μιλήσω για στάχτες κι αυθαίρετα. Λυπάμαι, κυρίως για τα δέντρα και τα ζώα που χάνονται αβοήθητα, για τη κανονικότητα που εξοντώνεται ξεδιάντροπα, για την ασχήμια που εγκαθίσταται σιγά-σιγά παντού, γύρω μας και μέσα μας.
Θα ήμουν, όμως, υποκριτής εάν έλεγα ότι δεν το χάρηκα αυτό το καλοκαίρι: Φίλοι παλιοί ανακατεύτηκαν με άλλους καινούργιους, ροδαλοί μπέμπηδες εισέβαλαν ηχηρά στη καθημερινότητα μας, ένα πεισματάρικο ντεσεβό με ταλαιπώρησε ευχάριστα στη Χίο ,αν και ποτέ στ' αλήθεια, παρ όλη τη προσπάθεια, δεν πήρε μπρος ...
Τώρα είναι Σεπτέμβριος ξανά, η πιο ωραία εποχή του χρόνου. Ένας εξουθενωμένος Έλληνας Πρωθυπουργός απ’ το διπλανό δωμάτιο αναγγέλλει εκλογές. Τώρα πολλοί μέσα κι έξω απ’ το διαδίκτυο θα συνεχίζουν να μετατρέπουν την αγανάκτηση τους σε επάγγελμα, τις όποιες αυθόρμητες κινήσεις τους σε ασφυχτικά «πρέπει». Λείπει από παντού , η αποφασιστικότητα και η ελπίδα. Κείμενα, εκπομπές και άνθρωποι όταν δεν βουλιάζουν στη μοιρολατρία, εκπέμπουν μια χαζοαισιοδοξία που είναι φοβερά εκνευριστική.
Δεν ξέρω τι να ευχηθώ γι’ αυτό που αρχίζει…

Ντέιβιντ Μπέρν

2009-07-23T07:42:00.000-07:00

Ο Ντέιβιντ Μπέρν , σαν ποδηλάτης που είναι, κινείται με χάρη σε καθόλου εύκολες περιοχές. Προσπάθησε τόσο με τις Ομιλούσες Κεφαλές, όσο και με τις προσωπικές του δουλειές, να μας τραγουδήσει με μια φωνή σε στυλ Γκούφυ , για μια αχανή χώρα με τόσο διαφορετικές πλευρές (Αμερική) σε μια εποχή που λίγοι είχαν όρεξη να τραγουδήσουν ή ν’ ακούσουν τραγούδια (τέλος δεκαετίας 70, αρχές 80) , σε μια περίοδο που όλα ,υποτίθεται, είχαν ξεπεραστεί. Μας μίλησε για εικόνες κοινότυπες, καθόλου ασυνήθιστες, μ’ έναν εντελώς πρωτότυπο και , θα τολμούσα να πω, λοξό τρόπο. Εξέφρασε μοναδικά, μια χώρα( τη κάθε χώρα) που κινδυνεύει να πεθάνει από έλλειψη χιούμορ, σκέψης και αισθητικής. Έφτιαξε «αληθινές» ιστορίες για όλους τους «αληθινούς» ανθρώπους, από το Νιου Μέξικο ως το Μανχάταν και από κει στο Πεκίνο και στην Αθήνα, που δεν ξέρουν που πηγαίνουν, που δεν ξέρουν ότι είναι, οι ίδιοι, πρωταγωνιστές της ιστορίας τους. Οι ιστορίες, δεν είναι ακριβώς, ιστορίες: είναι κραυγές ενός ιεροκήρυκα από ένα χαλασμένο τρανζίστορ, είναι περίεργα αποκόμματα εφημερίδων, είναι αγγελίες και διαφημιστικά σποτάκια, είναι οι μουσικές των γκέτο τις Νέας Υόρκης, είναι όλα αυτά μαζί στο μίξερ ενός μετά- μεταμοντέρνου τραγουδοποιού. Ο ψηλόλιγνος Μπέρν, δεν είναι βάρδος σαν τον Μπόμπ Ντύλαν που αφηγείται μακροσκελείς ιστορίες όπου το παρελθόν σμίγει περίτεχνα με το παρόν, σ’ ένα καινούργιο, ενιαίο και συμπαγές σώμα. Σαν γνήσιο τέκνο του Αμερικάνικου Νέου Κύματος (Νιού Γουέιβ) απέφυγε τον υπερβολικά ονειρικό λυρισμό της δεκαετίας του 60, χωρίς όμως να πηγαίνει και στο άλλο άκρο, όπως οι περισσότεροι «σκληροί» συνάδελφοι του, που καταπιάνονταν με την αισθητική του σκοτεινού, της απόγνωσης, και της κακοφωνίας, με τρόπο στιλιζαρισμένο και ,συχνά ,ψεύτικο. Τραγούδησε (όπως φωτογραφίζει ή δουλεύει τις εγκαταστάσεις του) με τον τρόπο του παρατηρητή ή καλύτερα σαν να ίπταται πάνω απ’ τη κεφάλια των πρωταγωνιστών του, σαν να περνάει αέρινα και ν’ αφουγκράζεται πάνω απ’ τα σπίτια και τα σουπερμάρκετ, τις λεωφόρους και τα φτηνά νάιτ κλαμπ. Όλα αυτά μ’ έναν φαινομενικά ψυχρό, ουδέτερο, αλλά τελικά ουσιαστικό τρόπο, μιας και ο κόσμος μας, αντικαλλιτεχνικός και αντιεμπνευστικός όπως είναι, χρειάζεται νέους τρόπους, πέρα απ’ τους συνηθισμένους, για να ερμηνευτεί. Τέλος, υιοθέτησε, με πολύ έξυπνο τρόπο την περσόνα του σαλταρισμένου μικροαστού, του φρικαρισμένου σπασίκλα, αντιδρώντας , ίσως, έτσι στο στερεότυπο της εποχής που ήθελε τους ρόκερς ρέμπελους βρώμικους και αυθάδεις .
Τον είδα αρχές του μήνα στο Θέατρο Μπάντμιντον , πιο ανθρώπινο, με μαλλιά άσπρα σαν βαμβάκι, έχοντας εγκαταλείψει, πια, όλα του τα προσωπεία. Πρωταγωνιστής σ’ ένα περίεργο πολυθέαμα, με ανισόρροπους χορευτές και παιχνιδιάρηδες μουσικούς, φώτισε με νέο τρόπο τα παλιά του κομμάτια, έπαιξε κι’ αυτά που είχε φτιάξει μαζί με τον Μπράιαν Ίνο το χειμώνα που μας πέρασε. Ήταν συμπαθής και αστείος, μας χαμογέλασε αμήχανα στην αρχή, μας έπαιξε, με τον νεοϋορκέζικο του τρόπο, ένα ροκ, ολίγον ειρωνικό, αλλά ειλικρινές, μιας και ήταν εκτεθειμένο στα άπειρα μουσικά ρεύματα της πολύβουης πόλης του. Λίγο πριν το τέλος, μέχρι και φούστα μπαλαρίνας φόρεσε για να μας ευχαριστήσει, αποδεικνύοντας μας ότι δεν χρειάζεσαι ύφος όταν είσαι αληθινά σοβαρός καλλιτέχνης.
Σκέφτομαι τους Έλληνες συναδέρφους του, που βρίσκονται, πάνω- κάτω, στην ίδια ηλικία μ’ αυτόν, και μελαγχολώ. Αναλώνονται σε κοινοτυπίες, συντηρώντας τον EAYTO που τους βολεύει. «Οργισμένοι», όλοι τους, με ψυχοσύνθεση δημοσίου υπαλλήλου. Κινούνται με τρόπο στείρο μεταξύ νοσταλγίας και εύκολης φιλοσοφίας , στοχεύοντας εξόφθαλμα πια, στο θυμικό, στην συναισθηματική, την πιο «ελληνική» (ιδιοσυγκρασιακά) πλευρά του κοινού. Μια κουρασμένη γενιά τραγουδοποιών για κουρασμένους ακροατές. Δεν λέω ότι στην Αμερική, ή αλλού, είναι όλα ρόδινα, ούτε ότι στη, τόσο ιδιαίτερη, Ελληνική Επικράτεια, δεν υπάρχουν βάρδοι, αντιθέτως. Αλλά θα ήθελα να έρθει κάποτε η εποχή που ο Σωκράτης Μάλαμας δε θα φοβάται να βγει να τραγουδήσει πχ με ένα κουαρτέτο εγχόρδων. Και για αυτό είναι απαραίτητο και ένα πιο ώριμο, πιο απαιτητικό κοινό. Μπορείς να πεις πράγματα που να χουν βάρος, μ’ έναν αστείο, ανάλαφρο τρόπο. Ο Ντέιβιντ Μπέρν τα καταφέρνει μια χαρά σ’ αυτό. Εμείς;

Ιστοσελίδα Ντέιβιντ Μπέρν, εδώ
Φωτό: Επαμεινώνδας Τερκενλής

Βυθός και Επιφάνεια

2009-07-15T02:21:00.000-07:00

Σηκώνεις το κεφάλι σου και βλέπεις τους ανθρώπους από κάτω. Είναι , όπως και συ, επισκέπτες του Νέου Μουσείου της Ακρόπολης. Στέκονται και περπατάνε ανυποψίαστοι στη, σαν θάλασσα, γυάλινη επιφάνεια. Και συ, σαν απ’ τον πάτο του βυθού, τους παρατηρείς. Είναι ευφυής ο τρόπος στησίματος του Νέου Μουσείου. Η παραπάνω εικόνα, μαζί με τόσες άλλες, το αποδεικνύει . Η σχέση βυθού-επιφάνειας είναι πανταχού παρούσα τόσο μέσα στο κτίριο, όσο και γύρω ( αλλά και κάτω) απ’ αυτό. Σαν βυθό που αποκαλύφθηκε, βλέπεις τη παλιά πόλη, κάτω από αλλεπάλληλα στρώματα αιώνων. Αρχαίοι διάδρομοι, πιθάρια και μωσαϊκά, φαίνονται κάτω απ’ το γυαλί. Ησυχία. Πάνω απ’ το γυαλί, η θορυβώδης επιφάνεια, οι φωνές των ξεναγών, οι φθαρτές ψηφιακές μηχανές και τα θνησιγενή ολσταράκια. Παρατηρείς τη σύγχρονη πόλη, μπετόν και γκαζόν, κατακόκκινοι τουρίστες που συνεχίζουν να φωτογραφίζουν τα πάντα, Πακιστανοί πουλάνε «σομπρέρο» στη Διονυσίου Αρεοπαγίτου, μες το λιοπύρι. Η επιφάνεια αγνοεί ότι κάποτε κι’ αυτή θα γίνει βυθός. Ευτυχώς.

Κτίρια

2009-07-10T01:32:00.000-07:00

Κτίρια, κτίρια, κτίρια : Είναι παντού, όπως και οι άνθρωποι, είναι αδύνατο να τα αγνοήσω, έχουν το δικό τους χαρακτήρα: κτίρια σοβαρά ή χαριτωμένα, κτίρια με έπαρση ή ταπεινότητα, όπως και οι άνθρωποι. Πολυκατοικίες αμέτρητες στις πόλεις, οικοδομήματα αυθαίρετα στην επαρχία, χαμογελαστές καντίνες, λυπημένες κολώνες, εμφανίζονται ξαφνικά στο πουθενά όταν ταξιδεύεις στην εθνική οδό, κτίσματα που ούτε προλαβαίνεις να τα φωτογραφίσεις, συγκρατείς απλώς κάποιες βασικές γραμμές.
Ζω σε μια χώρα που (σχεδόν) ότι βλέπω με πληγώνει. Έννοιες όπως «αισθητική», «ισορροπία», «συμμετρία», που άλλοτε εδώ ήταν αυτονόητες σαν τον αέρα και το νερό, είτε παρερμηνεύτηκαν, είτε «καταπατήθηκαν» πότε από τους διάφορους ευφάνταστους “ειδήμονες”, και πότε από τους «έχω χρήμα και κάνω ότι μου καπνίσει» άσχετους , δύο είδη που, δυστυχώς, αφθονούν στα μέρη μας.
Εγώ όμως εξακολουθώ να ζω εδώ πέρα, να περπατάω, να ταξιδεύω και ν’ ανακαλύπτω. Τις περισσότερες φορές βλέπω μια χώρα που δεν κατορθώνει να σέβεται τους κανόνες, αλλά ούτε και να τους ανατρέπει, μπας και βρει άλλους. Και αυτό δεν αφορά μόνο τα κτίρια, φυσικά. Απ’ την άλλη, εκεί που πάω να γκρινιάξω, βλέπω κάτι το τρομερά κιτς που ευφυώς καταφέρνει και στέκει, χάσκω μπροστά σε μια τυχαία κατασκευή ανεπιτήδευτης απλότητας, και έτσι προχωράω.
Πρέπει να ξαναδούμε τη χώρα μας, τη κάθε χώρα, επειγόντως και με ειλικρίνεια. Πρέπει να ξαναδούμε τα κτίρια, αλλά και τους ανθρώπους. Η Αθήνα μετά τη καταστροφή της αντιπαροχής , έζησε δεύτερη «καταστροφή» με τη στείρα νοσταλγία για τα νεοκλασικά και τη ισοπεδωτική βαρβαρότητα των γυάλινων κτιρίων. Τώρα σειρά έχουν όσοι ζουν εντός της. Στις μέρες μας, πια, το ζητούμενο δεν είναι η όποια αισθητική άποψη, αλλά το περιεχόμενο μιας πόλης, η μέσα ζωή της. Τώρα οι άνθρωποι ,στην Αθήνα κυρίως, ξεσπάνε βίαια, ολημερίς και ολονυχτίς εξασκούνται στο μίσος, υιοθετώντας εκ νέου σκοτεινά δόγματα. Η απουσία αρμονίας σε όλα τα επίπεδα, η εξουδετέρωση της «αρχιτεκτονικής» της καθημερινότητας των πόλεων και κυρίως της πρωτεύουσας , γέννησε αυτούς τους τρελαμένους και κουτούς ανθρώπους. Είναι οι σκοτεινοί πολίτες μιας σκοτεινής πολιτείας. Πολιτικές κοντόφθαλμες και άτολμες και μια κοινωνία που όταν δεν ξεχνιέται με «θριάμβους», αναπολεί τα περασμένα, είναι επόμενο να δώσει τροφή σε όλους αυτούς . Σαν ξεπεσμένοι τσιφλικάδες, όλο χολή, και με πρόσχημα την αγανάκτηση, κάποιοι οδηγούνται σε ανεκδιήγητες πρακτικές. Μια θολή τρέλα κυριαρχεί παντού.
Δεν μπορώ να τ’ αγνοώ όλα αυτά , και να τριγυρνώ στη πόλη σαν χαρούμενη πεταλουδίτσα.. Είναι αδύνατο να μιλάς μόνο για κτίρια, για δρόμους, για πλατείες, αγνοώντας τους ανθρώπους. Εμείς είμαστε η πόλη, εμείς είμαστε τα κτίρια.

Η Μετακόμιση

2009-06-23T10:34:00.000-07:00

Ο χρόνος περνάει γρήγορα για τους περισσότερους από μας, δεν πρέπει να ξεχνάμε όμως ότι για κάποιους άλλους ο χρόνος είναι βαρίδι ή πέτρα που κυλάει πολύ αργά. Τι είναι ο Χρόνος; Μήπως είναι απλώς τα σπίτια που αφήνουμε πίσω και αυτά που σε λίγο θα βρούμε;
Μετακομίζω. Καλοκαιριάτικα. Κούτες, πακέτα, βαψίματα. Άδειοι χώροι. Άδειοι τοίχοι, που μόνο άδειοι δεν είναι, καθώς μες τη γύμνια τους δείχνουν ,καθαρότερα από ποτέ, τα σημάδια ενός χώρου βιωμένου, μιας ζωής τεσσάρων τοίχων, ακόμα ζεστής που σε λίγο όμως θα είναι παρελθόν:πρόκες, σημάδια από σελοτέιπ, δαχτυλιές, είναι οι αποδείξεις ότι κάποιοι ήταν εδώ. Οι τοίχοι τα έχουν δει όλα, έχουν μυρίσει τα φαγητά μας, έχουν ακούσει τις μουσικές μας,έχουν μάθει τα μυστικά μας. Είναι όμως εχέμυθοι, δεν θα πούνε τίποτα στους επόμενους ενοικιαστές, κι όταν με μια μπογιά τα σημάδια φύγουν, ίσως να μην έχει μείνει τίποτα από την εκεί ζωή μας. Μου προκαλούν αναστάτωση οι μετακομίσεις, οι αλλαγές κάθε τύπου. Με πιάνει ένα αστείο άγχος: ότι πρέπει να ξεκαθαρίσω εκ νέου τα πράγματα,αφού όσα με τάξη είχα ορίσει έχουν γίνει ξανά μαλλιά-κουβάρια. Υπάρχει όμως και μια ωραία ατμόσφαιρα ελαφράδας που τελικά κυριαρχεί και στο τέλος μένει, πείθοντας σε, ότι όλα όσα γράφτηκαν ή ειπώθηκαν μέχρι τώρα, ήταν απλώς η πρόβα για τα καλύτερα που θα ρθουν.
- πριν φύγω, φωτογράφισα, για να θυμάμαι, τη θέα από το εργαστήριο μου.

Σουφλί

2009-06-13T23:27:00.000-07:00

Χθες το απόγευμα με τη ζέστη, οδήγησα μέχρι το Σουφλί. Όταν έφτασα βράδιαζε. Πάρκαρα κοντά στη σιδηροδρομική γραμμή που βρίσκεται παράλληλα με τα σπίτια. Ποιο δίπλα ένα μπαρ μες τις καλαμιές άναβε τα πορτοκαλί φώτα του, ακούστηκαν κοριτσίστικα γέλια, οι σερβιτόρες έπιαναν δουλειά. Στο βάθος, μόλις που διέκρινες τη πόλη, τούβλινα κτήρια, εγκαταλελειμμένα, γεμάτα από φαντάσματα των αρχών του εικοστού αιώνα. Κάποτε εδώ, το καιρό που άνθιζαν οι βιοτεχνίες μεταξιού, υπήρχε αστική ζωή με πιάνα και γαλλικά. Κυρίες με λευκά φορέματα έβγαιναν τα βράδια του καλοκαιριού να κάνουν τη βόλτα τους δίπλα στο ποτάμι. Τώρα, φαντάροι εννιά μηνών με ipod στ' αυτιά μασουλάνε σάντουιτς με σουτζουκάκι ενώ τα κουνούπια επιδίδονται σε αεροπλανικά κόλπα.
Σουφλί,σαν μυστήρια πόλη του φαρ ουέστ καθώς πέφτει η νύχτα. Μόνο που εδώ είναι Ανατολή. Η πόλη πριν το τέλος. Είναι περίεργο αλλά εδώ η Γεωγραφία επηρεάζει ψυχισμούς, υποβάλλει συμπεριφορές. Εδώ ο Τούρκος δεν είναι θεωρητικό σχήμα, ούτε πολιτική, εδώ ο Τούρκος είναι ο ζεστός αέρας και τα ξερά στάχυα που έρχονται από το διπλανό χωράφι, είναι ο μουεζίνης που ακούγεται πίσω απ' το ποτάμι, είναι η εκκωφαντική σιωπή που καλλιεργούν εδώ και χρόνια όλοι, εδώ στο Σουφλί.

Ο "Αυτονόητος" Έλληνας

2009-06-03T11:11:00.000-07:00

Στην επαρχία, συχνά παρατηρώ σαν σε κίνηση τράβελινγκ, φιγούρες καθισμένες σε «υπερσύγχρονα» καφενεία όλο νάιλον και λουλουδάτους καναπέδες. Χοντροκομμένα χέρια, με άγαρμπες κινήσεις,πιάνουν και πίνουν με κολονάτα ποτήρια, σαν να μη το πιστεύουν, . Άλλοι πάλι , συνήθως πιο νέοι, στα ιντερνέτ-καφέ αναστενάζουν. Με αυτό το μπλε φώς που συχνά υπάρχει, μοιάζουν με πλήρωμα διαστημοπλοίου , δεκάδες σιωπηλά κεφάλια μπροστά από οθόνες, σαν υπνωτισμένα. Πολλοί άνθρωποι μαζί, ο καθένας στο κόσμο του.
Τι εκφράζουν όλοι αυτοί; Τι ορίζεται στην εποχή μας ως λαϊκό; Τι ανήκει, τι ταιριάζει, τι προέρχεται και τι δημιουργείται πια απ’ το λαό; Άπειροι άνθρωποι καθημερινά περνάν από δίπλα μας ,κι εμείς ούτε καν προλαβαίνουμε να δούμε το πρόσωπο τους .Μήπως ήρθε η ώρα για μια νέα απόπειρα ανάγνωσης τους;
Έχει πάντα δίκιο ο λαός; Προσποιείται, μηχανικά πλέον, τον αγνό, τον «κυρίαρχο», και το «σοσιαλιστή», ενώ στην ουσία έχει πια αλλάξει. Τώρα στη κατσαρόλα του «σιγοβράζουν» νέα καρυκεύματα, η αδράνεια, η τυφλή, σκυφτή νομιμοφροσύνη, ,η καχυποψία για τον διπλανό , ο φόβος για τον άλλον, αλλά και για το «άλλο», για αυτό που δεν του είναι οικείο. Νέα στοιχεία έρχονται να αλλοιώσουν, το έτσι κι’ αλλιώς, αλλοιωμένο πρόσωπό του. Θα τολμούσαμε να πούμε, ότι ο λαϊκός άνθρωπος στον νεοελληνικό χώρο, τείνει να μοιάσει με ότι έχει συνηθίσει να μισεί. Μισεί τον «αστό», τον «εργοδότη», τον «δεξιό», την «εξουσία», για τη διαφθορά της, την απληστία της, το προκλητικό της βίο, ενώ κι’ ο ίδιος παρακολουθεί λιγωμένος στη τηλεόραση τα νάζια των «αστέρων», συμπάσχει με τους βίους και τα δράματα των πλουσίων, και με τη πρώτη «ευκαιρία» χτίζει βιλίτσα-τούρτα σε λαϊκό προάστιο για να νιώσει επιτέλους ο ήρωας της γειτονιάς του. Και μακάρι τα πράγματα να ήταν τόσο απλά ή γραφικά, από τη δεκαετία του ΄60 ο φτωχός ήθελε πάντα να είναι πλούσιος, ο λαϊκός ήθελε πάντα να είναι κάτι σαν τον άλλο, αυτόν που αγαπά να μισεί. Η μάζα πάντα «έκλεβε» απ’ τους λίγους. Υπήρχε ακόμη κι’ εκεί κάτι το αυθεντικό.
Η σημερινή κατάσταση, πιστεύω ότι γεννήθηκε την περίοδο της «Αλλαγής». Ως και οι πέτρες μιλούσαν τότε για λαϊκή δικαίωση, πράγμα υγιές και αυτονόητο για την εποχή εκείνη , για κάθε εποχή, αλλά που, όπως τα περισσότερα πράγματα στην Ελλάδα, έγινε άτακτα, με λύσσα και βιασύνη, χωρίς να υπολογιστούν οι μελλοντικές συνέπειες. Το πράγμα διογκώθηκε κατά τα μέσα της δεκαετίας του ’90, όταν δάνεια, δόσεις και πλαστικό χρήμα, έγιναν βασικό «όπλο» για τον κάθε είδους απελπισμένο ή στερημένο. Τότε άρχιζε να εμφανίζεται αυτό που αργότερα κυριάρχησε, η θολή πεποίθηση ότι όλα είναι εφικτά. Μια ατμόσφαιρα «πλαστικής» ευημερίας ανέτειλε και έδυε, καθημερινά. Για αρκετά χρόνια, επικρατούσε η εικόνα μιας πλαστής ζωής με ανθρώπινες τάξεις ακυρωμένες από την νέα εποχή, όπου ο λαϊκός άνθρωπος, παρέμενε λαϊκός από συνήθεια και βίτσιο μόνο, σαν ένα καρτούν που έβριζε τους «αστούς», τους «εξουσιαστές» του, ζώντας όμως, επιτέλους, σαν κι’ αυτούς . Έτσι, το συχνό φαινόμενο του νεοέλληνα που στέλνει τα παιδιά του στα τένις και στα κάθε λογής ντι ρι και ινστιτούτα επαγγελματικής κατάρτισης ,με την ίδια ευκολία που ο ίδιος ανοίγει φιάλες στα ξενυχτάδικα, έχοντας, παράλληλα, συγγενή «επαγγελματία» συνδικαλιστή να τον «βολεύει», θα αποτελέσει πρότυπο για την εμφάνιση ενός μπερδεμένου τύπου Έλληνα, για ένα είδος οπού ο «καταπιεσμένος» και ο «δυνάστης», συναντώνται σ’ ένα πρόσωπο, σ’ ένα χαρακτήρα με διττό και αντιφατικό ψυχισμό.
Με τον ερχομό της νέας κατάστασης και αποκλειστικά γι’ αυτή , νιώθω να έχει δημιουργηθεί ένα ολόκληρο σύμπαν , αυτό του "ΑΥΤΟΝΟΗΤΟΥ" ΕΛΛΗΝΑ, μια νέα «λαϊκή» κουλτούρα που εκφράζεται σε: συμπεριφορές, οικιακά σκεύη, διαφημίσεις, λαζόπουλους , έντυπα, ατάκες και «εθνικούς θριάμβους» σε τέτοιο βαθμό που οτιδήποτε δεν αφομοιώνεται απ’ αυτήν: μια νεανική κι αυθόρμητη πρωτοβουλία, μια νέα και ασυνήθιστη μουσικός, ένας πραγματικά τίμιος πολιτικός που δεν λαϊκίζει για να γίνει συμπαθής, να θεωρείται περίεργο, ξένο σώμα και εντέλει εχθρός. Παράλληλα οι λεγόμενες «προοδευτικές» δυνάμεις, κινούμενες κυρίως γύρω από μια θλιβερή διανοουμενίστικη ελίτ, με γλώσσα βαρετή και απαρχαιωμένη και με δράσεις στα όρια του κλισέ, αντί να διαμορφώνουν πρόσωπα και καταστάσεις, αντί να είναι φωτεινό παράδειγμα πρωτοτυπίας, θάρρους και αληθινού ξοδέματος, παραμένουν στο περιθώριο , χειροκροτώντας άκριτα νέους ,μετανάστες, εργάτες, και διάφορες ψευτοκαλλιτεχνικές απόπειρες, με αποτέλεσμα να συντηρούν το κακό.
Το κακό παραμένει, το κακό υπήρχε πάντα, και δυστυχώς κρύβεται συχνά μέσα στο καλό, στο κοινά αποδεκτό, στο αυτονόητο. Πάλι ακούγονται από παντού πολλά λόγια, γεμίσαμε πάλι ανθρώπους φουσκωμένους από απόψεις κι ερμηνείες. Εμείς ας μη βιαστούμε, ας είμαστε μόνο λίγο πιο παρατηρητικοί…

ζωγραφική του Neo Rauch απο το http://www.davidzwirner.com.

Μάιος Ο Εξωστρεφής

2009-05-30T07:53:00.000-07:00

Είχα καιρό να πιάσω πληκτρολόγιο, δεν μπορούσα να γράψω λέξη, μου βγαίνανε όλο κάτι βαρύγδουπες δοκιμιακές απόπειρες ή κείμενα ημερολογιακά όλο «στυλ», οπού το ασήμαντο δοξάζεται άσκοπα, σαν να κολλάει το μάτι σου σε μια πρίζα, σαν να ερωτεύεσαι με πάθος τη καφετιέρα σου.
Οι μήνες της «καταναγκαστικής» χειμωνιάτικης εσωστρέφειας μου έδωσαν την ευκαιρία για πράγματα που ήθελα από καιρό να κάνω, το «στρίμωγμα» μου έδωσε το κατάλληλο χώρο για να γεννηθούν καινούργια πράγματα.
Ο Μάιος, που τώρα φεύγει, ήταν, αντιθέτως, από τους πιο εξωστρεφείς μήνες της μέχρι τώρα ζωής μου, ένα ηχηρό χαστούκι σε όσα με ηρεμία και με πολύ αργούς ρυθμούς είχα στήσει. Ξαφνικά άνθρωποι κάθε είδους ,φίλοι, πρώην συμμαθητές και σημερινοί υποψήφιοι μπαμπάδες, κοσμικοί, τηλεφάτσες, αφηρημένες κούκλες, στρυφνοί καλλιτέχνες, αδίσταχτοι έμποροι πέρασαν από μπροστά μου. Ακούστηκαν κάθε είδους σχόλια για τα πράγματα που είχα φτιάξει. Πίνακες που δημιουργήθηκαν με σιωπή (άντε και με λίγη μουσική), ξαφνικά, μέσα σε λίγες μέρες, γέμισαν με λόγια, ίδρωσαν μες τον συνωστισμό , «αλλοιώθηκαν» από τις ματιές των περαστικών. Το ιδιωτικό έγινε απότομα δημόσιο, το μυστικό έπαψε να είναι μυστικό και έγινε άλλη μια «ενότητα έργων», «νέα δουλειά», «δεύτερη έκθεση», «πολύ ενδιαφέρουσα πρόταση» και άλλα πολλά. Για άλλους ήμουν ακόμη άτολμος, για άλλους υπερβολικά τολμηρός, κάποιος άλλος πάλι, παρατήρησε ότι οι γυναίκες απουσιάζουν ανησυχητικά από τα έργα μου!
Τώρα ο Μάιος τελειώνει, και μαζί του παίρνει και τις φωνές. Επιστροφή ξανά στη «παλιά» ζωή , ή μήπως το ξεκίνημα μιας νέας, ολοκαίνουριας; Θα δείξει…
δείτε τα έργα εδώ

"Τα Άνθη Της Καθημερινότητας"

2009-05-27T08:59:00.000-07:00

Πίσω από τον κόσμο που ζούμε, μακριά στην άβυσσο, υπάρχει ένας άλλος κόσμος, σε τέτοια σχέση με μας, όπως η σκηνή θεάτρου πίσω από την πραγματική σκηνή. Εκεί διαδραματίζονται όλα! Πολλοί που φαίνονται με το σώμα τους στον πραγματικό κόσμο και διαδραματίζουν την ύπαρξή τους εδώ ανήκουν στον άλλο κόσμο, πίσω από τη σκηνή.

(Søren Kierkegaard, Το ημερολόγιο ενός διαφθορέα, μτφρ. Δ. Μπέσκος, Εκδ. Κάκτος, Αθήνα 2006)

Στην κάπως υπερβατική αυτή φράση του Kierkegaard, κρύβεται μια κριτική του ρεαλισμού, των όρων με τους οποίους αντιμετωπίζουμε την πραγματικότητα, τις αναπαραστάσεις της και δη τις καλλιτεχνικές. Αν υποστηρίξουμε πως η τέχνη κατορθώνει την ποιητική μεταστοιχείωση της απτής πραγματικότητας, τότε θα ήταν άδικο να πούμε, πως η εκάστοτε ρεαλιστική απεικόνιση παραμένει στην πρώτη ανάγνωση του ορατού κόσμου. Τέτοιες σκόρπιες σκέψεις δημιουργεί με την πρώτη ματιά η τελευταία ενότητα έργων του Αχιλλέα Ραζή, υπό τον τίτλο Τα Άνθη Της Καθημερινότητας.

Γνώριμοι άνθρωποι, γνωστά περιβάλλοντα, έντονες φωτοσκιάσεις, καταλαμβάνουν τη ζωγραφική επιφάνεια, με τρόπο που δημιουργεί απορίες ως προς την ίδια την πραγματικότητα τους. Και τούτο διότι, ενώ το σύμπαν των εικόνων του Αχιλλέα Ραζή μοιάζει οικείο στον έλληνα θεατή, είναι στην πραγματικότητα ανεστραμμένο. Βρισκόμαστε μπροστά σε μίαν ανακατασκευή της καθημερινότητας, προϊόν εν πολλοίς μιας αποστασιοποιημένης θέσης από αυτήν.

Ο Αχιλλέας Ραζής θέτει τους ήρωες του πάνω σε μία θεατρική σκηνή, εκείνη «πίσω από την πραγματική», όπως αυτή του παραπάνω αποσπάσματος. Σκηνοθετεί με σκοπό να διασπάσει το οικείο του σύμπαν στα συστατικά του μέρη. Σε μια προηγούμενη συνθήκη, όπου ο κόσμος φάνταζε σε πλήρη αρμονία με μιαν υπερβατική επιταγή και τάξη, όλα έμοιαζαν να αποτελούν μέρος μιας ολότητας. Αυτός ο «προηγούμενος κόσμος, δε μπορεί πλέον παρά να εμφανίζεται στα μάτια του ανθρώπου της νεωτερικότητας ως διασπασμένος. Σε αρκετές περιπτώσεις, αυτό που η μοντέρνα τέχνη αναδύει, είναι η νέα αναπαράσταση αυτού του συρραμμένου κόσμου, με εμφανή όλα εκείνα τα σημεία της επανασυγκόλλησης. Τίποτα δεν δύναται πλέον να νοηθεί, άρα και να αναπαρασταθεί, ξανά ως ολότητα.

Έτσι, θα μπορούσε κανείς να πει πως κάθε νέα αναπαράσταση αποτελεί την ίδια στιγμή και κριτική της. Προκύπτει, όμως, εδώ ένα ζήτημα αφήγησης, το τι, με άλλα λόγια, εξιστορείται στα έργα αυτά. Σε γενικές γραμμές λοιπόν, ο ζωγραφικός κόσμος του Αχιλλέα Ραζή απαρτίζεται από τα στοιχεία εκείνα που συγκροτούν μιαν αμφίσημη και διασπασμένη καθημερινότητα, όπως αυτή γίνεται αντιληπτή στο δημόσιο χώρο: πλατείες, εμπορικοί δρόμοι, κερκίδες, λαϊκές αγορές, λέσχες, χώροι αναψυχής, καντίνες, μαγαζάκια, δημόσιες υπηρεσίες, αίθουσες συνελεύσεων, συνθέτουν το περιβάλλον στο οποίο λαμβάνει χώρα μια διάδραση με τους εκάστοτε χρήστες της δημόσιας σφαίρας, που εδώ δεν αναπαρίσταται συμβολικά ή αλληγορικά, αλλά «δειγματοληπτικά». Και τούτο διότι, όντας μακριά από μια αντίληψη του δημοσίου χώρου ως ενιαίου, αυτός φέρει τα θραύσματα ενός καταμερισμού, μιας διάσπασης σε επιμέρους λειτουργίες. Μια τέτοια «διάσπαση» δεν θα μπορούσε παρά να επηρεάζει και να καθορίζει τη συμπεριφορά των χρηστών ή των εμπλεκομένων σε αυτόν. Οι τελευταίοι, συνδικαλιστές, πλαδαρά ζευγάρια με γυαλιστερά σορτς σε διακοπές, αργόσχολοι που παίζουν λόττο και στοίχημα, καταναλωτές, απλοί περαστικοί, παιδιά με μπάλες και skateboards, δείχνουν να μην ενδιαφέρονται για το τι συμβαίνει γύρω τους. Η δραστηριότητά τους παραμένει ανεξάρτητη από το περιβάλλον στο οποίο αυτή λαμβάνει χώρα, όπως επίσης και «απελευθερωμένη» από αυτή των υπολοίπων. Οι σχέσεις μεταξύ των ανθρώπων σε ένα τέτοιο περιβάλλον καθίστανται τυπικές και καθετί μοιάζει να έχει απολέσει οποιαδήποτε άλλη δυνατότητα πέρα από τη «ρυθμιστική». Η γλώσσα μετατρέπεται σε κώδικα, ο χώρος σε σύμβαση. Τίποτα δεν οδηγεί στο συμπέρασμα πως ό, τι εκεί διαδραματίζεται εμπεριέχει μιαν ακόμα διάσταση πέρα από την αυστηρά επικοινωνιακή. Κάθε φώνημα και κάθε γράφημα ενέχει έναν αποκλειστικά λειτουργικό χαρακτήρα.

Τελικά ο Ραζής είναι αυτός που κατασκευάζει και το σκηνικό, στο οποίο θα θέσει τους ρόλους, από την αρχή. Οι πράξεις των δραστών σε αυτό δεν καθοδηγούνται από μιαν υπερβατική δύναμη, αλλά αυτόνομα, εμπειρικά. Οι δρώντες δεν συγκροτούν μια κοινότητα, της οποίας τα μέλη έχουν κοινό παρελθόν, παρόν και μέλλον. Μοιάζουν με αυτό το ποικιλόχρωμο πλήθος, που συνωστίζεται στις στάσεις των λεωφορείων, στις ουρές των δημόσιων υπηρεσιών, ή ακόμα και πίσω από πανό με αντινομικά μεταξύ τους αιτήματα σε μία διαδήλωση.

Πρωταγωνιστές, περιβάλλοντα και χώροι «έρχονται στο φως». Φωτίζονται έντονα, με τρόπο «ανακριτικό», με τρόπο που αποσκοπεί να φανερώσει την αλήθεια τους. Η παθητική φωνή όμως εδώ δεν αρμόζει. Υπάρχει εδώ μια δράση, μια ζωγραφική πράξη. Ο Ραζής είναι αυτός που «φέρνει στο φως», αυτός που «ανακρίνει». Ρίχνει άπλετο φως σε αυτό που επιθυμεί να διαλευκάνει, να δει με άλλο μάτι, στο, εν πολλοίς, τετριμμένο. Ο έντονος φωτισμός, αν και διατηρεί τις αναφορές του στην οπτική εμπειρία, είναι τεχνητός. Είναι το φως που ρίχνει ο ερευνητής στο προς παρατήρηση αντικείμενό του. Δεν θα μπορούσε άλλωστε να είναι διαφορετικά, εφόσον, ως ζωγράφος, επιλέγει αυτό που θέλει να δει, αυτό που επιθυμεί να αναδείξει, ώστε να καταφέρει να το μεταστοιχειώσει ποιητικά και να το παραδώσει στο βλέμμα και την κρίση του κοινού.

Ο τίτλος που συνοδεύει τα έργα, Τα Άνθη της Καθημερινότητας, ενέχει την ίδια στιγμή κάτι ειρωνικό, αλλά και κάτι εξόχως υπαινικτικό. Προδιαθέτει για την αρνητική στιγμή της, αυτήν της εκδήλωσης μιας απουσίας, της εξάλειψης του ωραίου και του υψηλού και, ταυτόχρονα, εκφράζει το αίτημα για μια δεύτερη, αναστοχαστική και σε βάθος ματιά στα πράγματα που είναι καταδικασμένα στην καθημερινότητα, στην τρωτότητα, στη φθορά. Η πραγματικότητα «γονιμοποιεί» την αναπαράστασή της, ώστε να παραχθεί ένα νέο «συμβάν», που εδώ δεν είναι άλλο από το καλλιτεχνικό έργο. Ίσως τελικά αυτό να μην είναι τίποτα παραπάνω από το προϊόν αυτής της ανθοφορίας, το άνθος μιας καταδικασμένης στην πεζότητα καθημερινότητας. Κάθε έργο αποτελεί και ένα υπαρκτό αντικείμενο ενατένισης, αποτελούμενο από υλικά τα οποία δύνανται να ανασυγκολλήσουν. Αυτή θα μπορούσε να αποτελεί μιαν ακόμα ιδιότητα της ζωγραφικής: να επανενώνει τον παράδοξα κατακερματισμένο και αντινομικό κόσμο σε μία ύλη, σε ένα υλικό, στον εκάστοτε χρωστήρα. Να παραδώσει επίσης στο βλέμμα του θεατή την συνένωση του ορατού και του αφανούς με τη χρήση μιας και μόνον ύλης. Μέσω μιας ολόκληρης σειράς από αμφισημίες, δεν θα μπορούσαμε παρά να δούμε στο ρεαλισμό και αυτή τη δυνατότητα: να θέτει την παραδοξότητα του οικείου κόσμου στις πραγματικές του διαστάσεις, εκείνες, που μόνον από μια δημιουργική απόσταση μπορούν να γίνουν αντιληπτές.

Κώστας Χριστόπουλος Μάιος 2009.

To Πασχαλινό Παστίτσιο

2009-04-28T09:50:00.000-07:00

-είχα να κατέβω Αθήνα απ’ τον Ιανουάριο, μου είχε λείψει το βουητό της, σαν μελίσσι η Πατησίων τη νύχτα, κι εγώ να προσπαθώ να συνηθίσω. Το πρώτο βράδυ έμεινα άυπνος…
-ακόμα κι αν σιχαίνεσαι αυτή τη πόλη (εγώ πάλι όχι ), πρέπει να παραδεχθείς ότι πάντα κατά τη Μεγάλη Εβδομάδα κάτι γίνεται, κάτι αλλάζει. Στην Πλατεία Αμερικής η μυρωδιά από τις ανθισμένες νεραντζιές τύλιγε τα πάντα, τους κάδους απορριμμάτων, τις γκρίζες πολυκατοικίες, το αστυνομικό τμήμα κοντά στη Φωκίωνος, εισέβαλε στα μπαλκόνια, παρηγορούσε ευωδιαστά τη ταλαιπωρημένη πόλη.
-η β. έλειπε όλη τη μεγαλοβδομάδα, κι εγώ έμεινα μόνος, δούλευα σαν τρελός προσπαθώντας να καλύψω το κενό, έβαζα fleet foxes και rufus wainwright στη σιντιέρα προσπαθώντας να καλύψω τη σιωπή. Μεγάλη Τρίτη ενώ στις εκκλησίες ακούγονταν το τροπάριο της Κασσιανής εγώ ζωγράφιζα παραλλαγές της φάτσας μου στο καθρέφτη.
-Μεγάλη Τετάρτη και Πέμπτη το ίδιο.
-Μεγάλη Παρασκευή, βράδυ έκανε ζέστη, η Αθήνα είχε αδειάσει, ούτε περίπτερο δεν υπήρχε ανοιχτό. Βγήκα έξω σαν ζαλισμένος. Με κουράζει το πολύ πάρε- δώσε με τη τέχνη, οι πολλές ώρες με τον εαυτό σου και το εγώ σου, σε κάνουν, μάλλον, καλύτερο ζωγράφο, αλλά, σίγουρα, χειρότερο άνθρωπο. ¨Όλες οι αυταπάτες σου, φουντώνουν και ξεχειλίζουν, χάνεις την επαφή με την πραγματικότητα. Θέλοντας να τα πετάξω όλα αυτά, βγήκα λοιπόν και πήγα στη μικρή εκκλησία του Άγιου Ανδρέα στην οδό Λευκωσίας για δω τον Επιτάφιο. Τι ωραία που είναι όταν αδειάζεις από θεωρίες και ιδέες και απλώς ζεις τη στιγμή. Όλοι έψαλλαν Ω! Γλυκύ μου ¨Έαρ, μες στο σκοτάδι με αναμμένα κεριά . Είδα ανθρώπους απ’ την Αφρική να συμμετέχουν στη σκηνή.
-Λίγο αργότερα στο φιατάκι οδηγούσα κι έβριζα που δεν έβρισκα τίποτε ανοιχτό, η Σταδίου άδεια σαν εγκαταλελειμμένο ελικοδρόμιο, ο Κ. μου τηλεφωνούσε και ρωτούσε, κι εγώ απαντούσα σαν θλιβερός απεσταλμένος στην έρημο,
Καρύτση όλα κλειστά, πάμε Μαβίλη;
Μπα δεν παίζει τίποτα μόλις πέρασα.
Καρύτση, Μαβίλη γιοκ. Οι δύο πλατείες- σαν οάσεις μες στο σκότος και το πένθος, οάσεις όμως που κι’ αυτές, εκείνο το βράδυ, είχαν στερέψει…
Τελικά βρήκαμε ένα μπαρ κάπου στη Λέκκα και βολευτήκαμε. Μεγάλη Παρασκευή προς Μεγάλο Σάββατο. Τσουγκρίσαμε τα ουίσκι μας.
-Το Σάββατο της Ανάστασης πήγα στη θεία μου και το θείο μου(με υποδέχτηκαν με μαντολινάτες!), έφαγα μαγειρίτσα, έκανα τον κομπέρ στην υπερήλικη γιαγιά μου, λέρωσα τα παπούτσια μου με το αναστάσιμο κερί.
- Κυριακή του Πάσχα, ξύπνησα σχετικά νωρίς, βγήκα μια βόλτα στη Κυψέλη, τσίκνα έβγαινε από τις γύρω πολυκατοικίες, κάποιος σ’ ένα μπαλκόνι προσπαθούσε ν’ ανάψει τα κάρβουνα, απόλυτη ησυχία, που και που κάνα αυτοκίνητο με δυνατά μπάσα που έπαιζαν αλβανική ραπ. Ανέβηκα στο διαμέρισμα να τελειώσω επιτέλους αυτό το έργο. Ιεροσυλία; Τι να σας πω δεν ξέρω. Κατά το απόγευμα ζέστανα κι έφαγα το πασχαλινό μου παστίτσιο…

Σκέψεις για το λαϊκό τραγούδι.

2009-04-04T23:15:00.000-07:00

Αισθανόμουν πάντοτε αμήχανα με το λαϊκό τραγούδι, για πολλούς και διαφορετικούς λόγους.Με ενοχλεί η εμμονή σ' έναν μονοδιάστατο κόσμο, η διογκωμένη εικόνα του λαϊκού, τίμιου, αδικημένου παλικαριού, που είναι μόνος του και κανείς δεν τον καταλαβαίνει.Η κοινωνία, στο λαϊκό τραγούδι, είναι άκαρδη, πράγμα που είναι αλήθεια κατά βάθος, αλλά οι περισσότεροι ήρωες του λαϊκού μας τραγουδιού, δεν κάνουν κάτι γι' αυτό, δέχονται παθητικά το πεπρωμένο. Όταν αυτό το πράγμα δεν συμβαίνει,σπάνια δηλαδή,τότε πραγματικά μπορούμε να μιλήσουμε για κάτι το αληθινά λαμπερό και υπερβατικό. Τέτοιες περιπτώσεις είναι ο Τσιτσάνης,ο Μάρκος,ο Παπαϊωάννου,και αρκετοί μεταγενέστεροι, όπως ο Άκης Πάνου ή ο Ζαμπέτας,για να αναφέρω, μόνο, όσους πραγματικά αγαπώ.Τι κάναν, όλοι αυτοί, και γιατί τους ακούμε όλοι εμείς, που είμαστε άσχετοι με τη "θεματογραφία" του ελληνικού λαϊκού τραγουδιού; Δέχονται τον εαυτό τους σαν ένα μέρος όλου του κόσμου, το τραγούδι τους, αν και βαθιά υποκειμενικό στο ξεκίνημα του, στο τέλος νιώθεις ότι αφορά τους πάντες, κάθε είδους αδικημένο(όχι μόνο τον ταξικά αδικημένο), κάθε είδους ερωτευμένο(παρανόμου, νόμιμου, ορθόδοξου, ανορθόδοξου). Κι αυτό συμβαίνει γιατί μέσα στην ένταση της δημιουργίας, ξεχνάει κανείς τα μικροσυμφέροντα του και το μίζερο εαυτό του, και βρίσκει κάτι που αφορά περισσότερους απ' όσους κι ίδιος φαντάζεται. Κι' αυτό, τις περισσότερες φορές, γίνεται έτσι, χωρίς υπολογισμούς. Έτσι, λοιπόν, όταν ο Γιώργος Νταλάρας, αγχώνεται να γίνει ο οικουμενικός μας τραγουδιστής, αποτυγχάνει, γιατί δεν αρκεί μόνο η φωνή του βιρτουόζου, χρειάζεται ειλικρίνεια, να παραδεχθείς τα χάλια σου στους άλλους,όχι από ναρκισσισμό, ούτε για να σε λυπηθούν, αλλά για σε ανασύρουν έξω στο φως.
Τώρα βέβαια θα μου πείτε, υπάρχει λαϊκό τραγούδι σήμερα, ή καλύτερα τι ορίζουμε ως λαϊκό; Αυτό είναι θέμα για άλλο ποστ, Θα επανέλθω...

Μπλά μπλά μπλά

2009-03-14T12:19:00.000-07:00

Αρχίζοντας μια καινούργια δουλειά, έχεις ήδη δει κάτι , σαν όνειρο. Νιώθεις μια περίεργη χαρά, μια βιαστική χαρά, σαν να ξέρεις, σαν να έχεις ήδη δει το τέλος, σαν να έχεις φανταστεί το σημείο που θέλεις να φτάσεις . Προσπαθείς να πείσεις τον εαυτό σου ότι ξέρεις το πώς και το γιατί, προσποιείσαι ότι πατάς επάνω σε σταθερό έδαφος, σε βεβαιότητες, αλλά κάθε σου κίνηση αποδεικνύει το αντίθετο.. Θέλεις να ξεφορτωθείς ότι σε βαραίνει, να το μετατρέψεις σε κάτι άλλο, καινούργιο, πιο σταθερό ίσως, και με μεγαλύτερη διάρκεια. Εύχεσαι να μπορέσεις, αυτή τη φορά, να είσαι πιο ακριβής, πιο οξύς, πιο σίγουρος γι’ αυτά που αγαπάς, και γι’ αυτά που δεν αγαπάς. Η πορεία προς την ολοκλήρωση της δουλειάς, εάν μπορούμε να λέμε «ολοκλήρωση» για κάτι που διαρκώς συνεχίζεται, είναι έντονη, κουραστική, αλλά και με πολλές μικρές χαρές που σου αποκαλύπτονται διαδοχικά, και στη δική μου περίπτωση, με πολύ αργούς ρυθμούς.
Τα τελευταία χρόνια, ζω κυρίως στην Αλεξανδρούπολη, μια πόλη καινούργια, με ήπιους ανθρώπους και μπόλικη εσωστρέφεια, μια πόλη ελάχιστα «εμπνευστική», με τη κλασσική έννοια του όρου. Ο τρόπος που δουλεύω, εξαρτάται από τον τρόπο που ζω, από τους τόπους που κινούμαι. Γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο ζωγραφίζω και τη Αλεξανδρούπολη, ή για να το πω καλύτερα εντάσσω και την Αλεξανδρούπολη στις ιστορίες που θέλω να διηγηθώ. Τη χρησιμοποιώ ως σκηνικό, ως μια πόλη μισοαληθινή, αφαιρώντας το όποιο φολκλόρ ,τη «μυθολογία» με το ζόρι. Κουράζομαι με τις οποιεσδήποτε ψευδαισθησιακές αποδόσεις της « πραγματικότητας » που αμολάει, με τόση ευκολία και χωρίς αυτοέλεγχο, η οποιαδήποτε απαίδευτη ψυχή, στο όνομα μιας αρτίστικης, δήθεν, ελευθερίας. Από την άλλη κοιτώ με μικρή καχυποψία απ' τη μία (αλλά και με ολοένα αυξανόμενο ενδιαφέρον απ' την άλλη ), τη τάση εκείνη που θέλει να κοιτάζει το "ασήμαντο", να ασχολείται με το τετριμμένο, δημιουργώντας, πολλές φορές χωρίς να το συνειδητοποιεί, και εις βάρος της, μια νέα «φιλολογία», ακόμη μια «σχολή», μια «μυθολογία» που απεχθάνεται τις άλλες «μυθολογίες».
Η ενότητα των έργων που σε λίγο θα ολοκληρωθεί, έχει ως θέμα τη «καθημερινότητα», το «κοινότυπο» και όλα όσα υπονοούνται με αυτά . Προσπαθώ με όση λιγότερη «ηρωοποίηση» , να αποδώσω τα όσα βλέπω και σκέφτομαι, ζώντας για πρώτη φορά στη ζωή μου στην επαρχία, κατεβαίνοντας που και που στην Αθήνα, ενώ όλα αλλάζουν παντού, μέσα μας και έξω μας. Προσπαθώ να βάλω σε μια δική μου, προσωπική, τάξη, αυτό που καθημερινά έρχεται χύμα και τις σε πολλές περιπτώσεις χωρίς να το έχω φανταστεί. Σε λίγο αυτό θα χει τελειώσει, και όλα θα ανακατευθούν, εκ νέου, και δεν θα μ' αφήνουν σε ησυχία για μια ακόμη φορά...

Δορυφόροι

2009-03-09T06:24:00.000-07:00

Τη στιγμή που εμείς τρωγόμαστε με τα δικά μας, ένας, από τους 2000 τεχνητούς δορυφόρους που υπάρχουν στο διάστημα, μας βλέπει από ψηλά και συνεχίζει να γλιστράει απαλά μες το σκοτάδι . Ενώ όλοι εμείς αναλωνόμαστε σε συζητήσεις για κρίσεις, εξεγέρσεις, χρεοκοπίες συστημάτων, και νέες αρχές, ένας δορυφόρος γυρνάει το όλο κουμπιά, μεταλλικό πρόσωπο του, σιγά-σιγά, νωχελικά , και χαμογελάει στη σελήνη, που είναι κι’ αυτή με τη σειρά της φυσικός δορυφόρος της μεγάλης γαλάζιας, μελαγχολικής ξαδέλφης, της Γης.
Η Γη, δορυφόρος κι αυτή, μοιράζει το φως που της δίνεται απ’ τον Ήλιο, ασταμάτητα και με ,όσο γίνεται, περισσότερη δικαιοσύνη. Έτσι προκύπτουν οι μέρες και οι νύχτες, οι χειμώνες και τα καλοκαίρια. Την ώρα που κάποιος επάνω σε μια βέσπα στην Ομόνοια ιδροκοπάει ντάλα μεσημέρι καλοκαιριού, κάποιος αγουροξυπνημένος στο Μπουένος Άιρες ανοίγει την ομπρέλα του για να πάει στη δουλειά του , ενώ ένα ζευγάρι σ’ ένα σπίτι στο Σίδνεϊ τρώει αμίλητα το βραδινό του. Τι υπέροχες αντιθέσεις! . Αλλού άνοιξη, αλλού φθινόπωρο, εδώ φως, εκεί σκοτάδι , όταν εδώ κάτι αρχίζει , στην άλλη άκρη του πλανήτη κάτι άλλο τελειώνει, και ούτω καθεξής.
Την ώρα που κάποιος στην Αλεξανδρούπολη κάνει ποδήλατο ή τη στιγμή που κάποιος στην Αθήνα αναστενάζει , την ίδια στιγμή η Γη γυρίζει , αδιάκοπα, μαζί με τόσα άλλα ουράνια σώματα, γύρω απ’ τον Ήλιο. Ένα ολόκληρο σύστημα, το Ηλιακό, με πολλούς δορυφόρους, σαν ψαράκια, και έναν αρχηγό. Αυτός καίει τους πιο κοντινούς του, και παγώνει τους πιο μακρινούς. Ο πλανήτης μας, προς το παρόν βρίσκεται, σε ασφαλές σημείο. Εάν κάτι ξεφύγει, εάν χαθεί αυτή η ισορροπία , τότε ο Κόσμος μας, είτε θα λιώσει, είτε θα καταλήξει ένα τεράστιο παγάκι.
Μπαίνω σε μια ιστοσελίδα και χαζεύω την Ελλάδα από δορυφόρο. Μια χερσόνησος καφέ- γκρι που «σκύβει» προς τη θάλασσα. Πριν από δύο περίπου χρόνια, την περίοδο των μεγάλων πυρκαγιών, ο δορυφόρος φωτογράφιζε τη χώρα να σιγοκαίεται, καπνοί έβγαιναν από τη Πελοπόννησο και κατευθύνονταν νοτιοδυτικά προς τη Σικελία και τη Βόρεια Αφρική
Πέρα απ’ τους φυσικούς και τεχνητούς δορυφόρους, υπάρχουν και άλλου είδους δορυφόροι. Η Ελλάδα ας πούμε είναι Κράτος-Δορυφόρος. Όσους «Μεγάλους Έλληνες» και ν’ αναδεικνύουμε με ψηφοφορίες, παραμένουμε υποτελείς σε κάποιους άλλους. Και μάλιστα, ακόμα και αυτό το «ρόλο» δυσκολευόμαστε να τον παίξουμε με συνέπεια και συνέχεια.
Στην ίδια ιστοσελίδα, βλέπω τις ελληνικές πόλεις από ψηλά: γκρίζα άναρχα κουτάκια, σαν σκονισμένα lego. Ασχήμια παντού. Όμως, περιέργως, δεν λυπάμαι, ούτε θυμώνω. Κοιτώντας, έτσι από ψηλά, νιώθω, για λίγο, δορυφόρος κι εγώ.
(κείμενο γραμμένο για τον "αστυδρόμο")
(πηγή για τα κόμιξ:www.cartoonstock.com)

Ένα κείμενο

2009-02-10T05:54:00.001-08:00

διαβάστε ένα ενδιαφέρον κείμενο του Κώστα Χριστόπουλου για τον ρόλο καλλιτεχνών σε περιόδους εξεγέρσεων, από τις Αναγνώσεις της Αυγής:

"Μια σχέση υπό συνεχή διαμόρφωση

Του Κώστα ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΥ

Όλες αυτές τις ημέρες ακούστηκε συχνά το αίτημα για αμεσότερη εμπλοκή των καλλιτεχνών, οι οποίοι, ιδεατά για κάποιους, θα όφειλαν να αφήσουν το βολικό χώρο του εργαστηρίου τους και να συνδράμουν στις κινητοποιήσεις. Με άλλα λόγια, να εγκαταλείψουν την «ομφαλοσκόπηση», να πάψουν να είναι «αυτοαναφορικοί», εμπλουτίζοντας την «εξέγερση» με την επεξεργασία νέων, επιτελεστικών ή όχι, μορφών πολιτικής δράσης. Ένα τέτοιο αίτημα βλέπει στην καλλιτεχνική παραγωγή –«εργασία» θα λέγαμε εδώ- κάποια ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, που καθίστανται σημαντικά για την πληρέστερη διατύπωση και επίτευξη των αιτημάτων μιας εξέγερσης. Προσδίδει λοιπόν στους καλλιτέχνες, και κατόπιν στη συλλογικότητα που απαρτίζεται απ’ αυτούς, μια ιδιαιτερότητα ικανή να γεφυρώσει τη σχέση του αισθητικού με το πολιτικό, στη στιγμή της έντασής της.
Ας τολμήσουμε να υποστηρίξουμε από την αρχή, πως δεν υπάρχει καμία πλέον διάκριση ανάμεσα στο πολιτικό και το καλλιτεχνικό υποκείμενο. Διαπιστώνει κανείς, πως στα πρόσφατα γεγονότα οι καλλιτέχνες ήταν εκεί. Εκεί όπου ο καθένας έκρινε πως έπρεπε να είναι. Πριν απ’ όλα, ως πολίτης, ως υποκείμενο που φέρει, μεταπλάθει και αναδιατυπώνει το λόγο του στη δημόσια σφαίρα, πριν και πέρα από κάθε απόπειρα απολαβής κάποιου ειδικού ρόλου, έχοντας ήδη εκούσια απεκδυθεί και εν μέρει απολέσει το προνόμιο του «διαφωτιστή».
Εδώ κρύβεται μια σημαντική αλλαγή αντίληψης όσον αφορά τη σχέση του καλλιτεχνικού δρώντος και του θεατή που ανανεώνει το προηγούμενο καθεστώς. Η εμπέδωση αυτής της νέας διαπλοκής, φέρνει στο προσκήνιο ισότιμα θεατή και καλλιτέχνη. Είναι ο θεατής αυτός που πλέον έχει το λόγο, αυτός που, έχοντας ήδη μεταπλάσει και φέρει στην επιφάνεια όλα τα προτάγματα και τις μορφές δράσης των ιστορικών πρωτοποριών, δεν περιμένει πλέον κάτι, ένα σημάδι, έναν ανατρεπτικό λόγο για να βγει στους δρόμους. Οφείλουμε, λοιπόν, να αναλογιστούμε το νέο τρόπο λειτουργίας της τέχνης, εν μέσω κοινωνικών συγκρούσεων, πέρα και έξω από τα ως τώρα σχηματισμένα δίπολα, ενός κάποιου πομπού και ενός ενδεχόμενου δέκτη αισθητικού υλικού. Όχι απαραίτητα καταλύοντας αυτά τα δίπολα, αλλά εμπλουτίζοντάς τα.
Εξάλλου, μια εξέγερση φέρνει στην επιφάνεια μια μακρά εργασία που έχει ήδη πραγματοποιηθεί. Τα αποτελέσματά της αναδύονται υπό συγκεκριμένες συνθήκες. Σε κάθε περίπτωση, αυτό που σε μια εξέγερση διαδηλώνεται είναι το δικαίωμα της ύπαρξης, αλλά, κυρίως, η ανάδειξη ως κυρίαρχου ενός νέου υποκειμένου. Για να απαντήσουμε στο ερώτημα, ποιος είναι ο ρόλος του καλλιτέχνη στην εκάστοτε εξέγερση, πρέπει προηγουμένως να εξετάσουμε ποιο είναι το νέο εξεγερμένο υποκείμενο εν γένει, καθώς και το τι αιτείται.
Εφόσον μια ολόκληρη σειρά πραγμάτων δείχνει να έχει κλείσει τον κύκλο της, τα εποπτικά εργαλεία, μέσω των οποίων βλέπουμε τη σχέση τέχνης και εξέγερσης, φαίνονται ξεπερασμένα. Όπως άλλωστε και οι σχέσεις της ουτοπίας και πραγματικότητας, αυτονομίας και ετερονομίας, εμπλοκής (ατομικής και συλλογικής) και αναχωρητισμού, αλλά και προβληματικοί όροι, όπως η «αυτοαναφορικότητα». Οφείλουμε λοιπόν να δούμε τι επακολουθεί.
Είναι πάντως σίγουρο, πως στα έργα του άμεσου μέλλοντος, το σκηνικό των οποίων θα μοιάζει με αυτό της κατεστραμμένης και λεηλατημένης Αθήνας, θα δούμε και, ίσως, θα αναγνώσουμε το νέο εξεγερσιακό υποκείμενο, όπως κι αν υπήρξε αυτό πραγματικά, τον περασμένο Δεκέμβρη.

Ο Κώστας Χριστόπουλος είναι εικαστικός καλλιτέχνης"

Η Ομορφάσχημη

2009-01-19T05:26:00.000-08:00

Κατεβαίνοντας την οδό Μηθύμνης στην Πλατεία Αμερικής, υπάρχει ένα αραβικό μαγαζί όπου μπορεί να βρει κανείς νόστιμο φαλάφελ. Το έχουν, δύο χαμογελαστοί νέοι Άραβες που σε αποκαλούν «φίλε», σε κερνάνε και μετά συνεχίζουν να «πειράζουν» αθώα τις περαστικές στο δρόμο. Οι περαστικές είναι συνήθως κορίτσια απ’ την Αφρική με ράστα μαλλιά και παντόφλες ή αλβανοπούλες λαικοπόπ, με πρόσωπα όλο γωνίες και μυτερά χαρακτηριστικά. Στο κέντρο, αλλά και στις περιφερειακές γειτονιές , πληθαίνουν τα μαγαζιά με αραβικές επιγραφές. Προχθές πήγα στο Περιστέρι με μετρό αναζητώντας μια ψηφιακή μηχανή, εκεί βλέπει κανείς κουρεία αράβων , τα υπέροχα (σαν σπαθιά) γράμματα τους είναι σχεδιασμένα στη βιτρίνα με πράσινη ή κόκκινη μπογιά. Πιο δίπλα υπήρχε ένα καφενείο, σαν κι’ αυτά της ελληνικής υπαίθρου, «ΤΑ ΩΡΑΙΑ ΤΡΙΚΑΛΑ» με φωτισμό γραφείου κηδειών. Μικρόσωμες, σαν καρτούν, γριές, περπατούσαν και έβριζαν «για τα χάλια μας», η οργή τους, αρχικά, μπορεί να φαίνεται γραφική, αλλά μπορεί, σύντομα, να γίνει επικίνδυνη. Όλοι αυτοί οι « αγανακτισμένοι πολίτες» δε θα δυσκολευτούν, μεθαύριο, να δώσουν ακόμα μεγαλύτερα ποσοστά στο Καρατζαφέρη και το κόμμα του. Όταν ανακατεύεται ο λαϊκισμός ,με μπόλικο συντηρητισμό και αρκετές δόσεις απελπισίας, το αποτέλεσμα ξέρουμε όλοι τι μπορεί να είναι. Στην πόλη εδώ και δεκαπέντε χρόνια βρίσκονται ανάμεσα μας, από μοναχικές Φιλιππινέζες, μέχρι Πακιστανοί που ζουν, κυριολεκτικά, ο ένας πάνω στον άλλον, οικογένειες ολόκληρες από τα Βαλκάνια, την Αφρική, την Ασία. Μέσα σε λίγα χρόνια, γκρίζες πληκτικές γειτονιές, γέμισαν ξανά με χρώμα, με παιδιά, οι δρόμοι μοσχοβόλησαν ξανά φαγητό σπιτικό, απ’ τις γύρω κουζίνες απλώθηκαν καινούργιες μυρωδιές.. Ένα ολόκληρο σύμπαν αναπνέει τώρα και αναπτύσσεται ερήμην μας, την ώρα που οι «Αθηναίοι» πενθούμε το τέλος της μικρής μας πόλης.
Όλη αυτή η μουρμούρα για τα προβλήματα της πόλης με βρίσκει εντελώς αντίθετο. Φυσικά και υπάρχουν προβλήματα, δεν τα αγνοώ καθόλου, απλά πιστεύω ότι τόσα χρόνια αναλωθήκαμε σε μια παθητική γκρίνια που μας χαστούκιζε καθημερινά. Ήρθε η ώρα για πράξεις. Ο δήμαρχος , ο κάθε δήμαρχος, είναι πολύ λίγος για τόσα πολλά προβλήματα , για μια τέτοια πόλη. Εάν δεν αισθανθούμε εμείς πρώτα Αθηναίοι, δεν πρόκειται ν’ αλλάξει τίποτα, το μπετόν θα συνεχίζει μας καταπλακώνει, και μείς θα μισούμε ακόμη περισσότερο αυτή τη πόλη, θα μισούμε τους διπλανούς μας, θα μισούμε τον ίδιο μας τον εαυτό .
Δεν πιστεύω σε χαμένες πόλεις. Η Αθήνα παρά τα όσα τραβάει και θα τραβήξει, δεν θα πάψει να εξελίσσεται, να αλλάζει σχήμα, να αφομοιώνει ετερόκλητα στοιχεία. Αυτή η ομορφο-άσχημη πόλη έχει ακόμη πολλές κρυφές πλευρές που μας καλούν να τις ανακαλύψουμε. Περπάτησα πάλι στην Αθήνα, πέρασα από αγαπημένα μου σημεία, Σταδίου ,Κολοκοτρώνη, Αιόλου, Βαρβάκειο, χάζεψα τα μπαχαρικά στην Ευριπίδου. Στα Εξάρχεια ανέβηκα ως τη Καλλιδρομίου και μετά κατρακύλησα ως τη Πατησίων. Συνάντησα φίλους στα μπαράκια της Καρύτση, αγόρασα υλικά ζωγραφικής απ’ την Πραξιτέλους. Μπήκα στο Μετρό της, χάζεψα τις ταράτσες της με τ’ απλωμένα σεντόνια, κρυφοκοίταξα μπαλκόνια και φωτισμένα παράθυρα, και είδα ξανά αυτό το μοναδικό ,περίεργο, φώς της, που τόσο νοσταλγώ όταν λείπω, ένα φώς χρυσό, λίγο μετά το μεσημέρι. Ο Ιανουάριος με τον παγωμένο αέρα του, είχε καθαρίσει κάπως τα πράγματα, υπήρχε παντού διαύγεια.
Για εμάς, που ήμασταν αλλού τις ημέρες των γεγονότων, το να δούμε τα «καμένα» αποτελούσε μέρος μιας ήσυχης βόλτας, όπως άλλοι βλέπουν σπίτια διασήμων νεκρών ή παλιά ρωμαϊκά υδραγωγεία πνιγμένα στους κισσούς. Φίλοι που είχαν ξαφνικά αφήσει μούσια, ανέλαβαν την περίεργη αυτή «ξενάγηση». ΟΙ στάχτες ήταν εκεί, οι δρόμοι άδειοι σαν Κυριακή, οι φωνές είχαν φύγει. Υπήρχε παντού, πια, ησυχία και διαλλακτικότητα. Στη διαφημιστική πινακίδα μιας καμένης στάσης λεωφορείου στη Σόλωνος, είχε ανοιχτεί μια μεγάλη τρύπα, ο φίλος μου είπε ότι την ώρα που όλα καίγονταν, η διαφημιστική πινακίδα παρέμενε φωτισμένη.
Η πόλη μέχρι σήμερα έχει αλλάξει πολλά πρόσωπα. Τουλάχιστον, από τότε που τη θυμάμαι (αρχές 80), έχει αλλάξει τουλάχιστον τέσσερις- πέντε φορές. Τώρα , απ’ ότι φαίνεται, ήρθε η στιγμή ν’ αλλάξει για μια ακόμη φορά. Πολλοί είδαν την Αθήνα με τα δικά τους μάτια. Δεν είναι μόνο ο Τσαρούχης με τα Καφενεία του, και ο Χατζιδάκις με τις λατέρνες και την Οδό Ονείρων του, είναι επίσης και ο Κηλαηδόνης, ο Κραουνάκης , οι Στέρεο Νόβα πιο πρόσφατα, ο Χρήστος Βακαλόπουλος με τα γραπτά του και τη ταινία Όλγα Ρόμπαρντς, , ο Τσίρκας σε μερικές σελίδες της Χαμένης Άνοιξης του, ο Μένης Κουμανταρέας, τα Κόμιξ του Λέανδρου με την ανατιναγμένη Αθήνα του, οι «Απέναντι» του Πανουσόπουλου, οι ταινίες του Οικονομίδη και του Γιάνναρη. Αυτοί και τόσοι άλλοι, ψάχνουν για το μυστικό της πόλης. Μερικοί βλέπουν την Αθήνα σαν μια Καβαφική Αλεξάνδρεια, άλλοι μια πόλη Νέουορκέζικη συναρπαστική, οπού το SEX και το CITY παιχνιδίζουν ανάλαφρα. Άλλοι ψάχνουν στα Νοτιοδυτικά Προάστια μια συνέχεια της Αβάνας ή του Λος Άντζελες, άλλοι ψάχνουν στη Βουκουρεστίου για το Παρίσι ή το Μιλάνο, άλλοι στη Σωκράτους ή το Μεταξουργείο για τη Βομβάη ή το Κάιρο. Υπάρχει πολύς Τζάρμους και Σπάικ Λι στη Κυψέλη. Πολύ «Μίσος» γύρω απ’ τα Εξάρχεια. Παντού θα δεις πολλές χοντρές περιπτερούδες που θα σου θυμίσουν Άμαρκορντ. Τέλος, έχω δει πολλούς «επαρχιώτες στην Ομόνοια μες το ψιλόβροχο αρχές του Μάη», όπως λέει και ο Σαββόπουλος στον πιο «Αθηναϊκό» του δίσκο «Τραπεζάκια Έξω».
Αλλάξαμε κι’ εμείς, μαζί με τη πόλη. Με φίλους κάποτε, οργώναμε τη Πατησίων, μπαίναμε σ’ αυτά τα παλιά τρόλεϊ με το κιτρινοπορτοκαλί χρώμα, μιλώντας με ενθουσιασμό για τη σκηνή του Μάντσεστερ και για άλλα «σοβαρά» θέματα. Τώρα επικοινωνούμε μόνο διαδικτυακά. Έχουν αυτοί τα δικά τους, περνάω κι εγώ τη Φάση του Σπιτόγατου. Μου λείπουν όμως αυτές οι βόλτες.
Παλιά λάτρευα τον Ηλεκτρικό. Ήξερα απ’ έξω τις ατάκες των πλανοδίων. Ένοιωθα σαν ήρωας του Tardi, ονειρευόμουν την μελλοντική Αθήνα, σαν το Μπλεηντράνερ, με υπόγειους σταθμούς σαν αίθουσες όπερας, με τρισδιάστατες ρεκλάμες και βουδιστές μοναχούς να περιμένουν τον επόμενο συρμό. Το είχε αυτό ο Ηλεκτρικός, με τους τόσο διαφορετικούς σταθμούς του, τη Βικτώρια που είχε κάτι το ευρωπαϊκό, σαν Βερολίνο (δεν έχω πάει), το Μοναστηράκι είχε κάτι το μαγικό , από κει και μετά όλα θύμιζαν Ανατολή. Τώρα με το Μετρό είναι όλα πιο βολικά, πιο εκσυγχρονισμένα, αλλά λιγότερο ενδιαφέροντα.
Όλα τρέχουν γρήγορα, τα γεγονότα, οι μόδες, οι τάσεις, οι απαισιόδοξοι παίζουν μποξ με τους αισιόδοξους, οι ρομαντικοί με τους πραγματιστές, οι νοσταλγοί με τους υστερικούς του «τώρα». Σήμερα, αρχιτέκτονες και πολεοδόμοι αφήνουν τα λίγα νεοκλασικά στην άκρη και επανεκτιμούν τις πολυκατοικίες του 60 , πράγμα που Θεωρώ πως μπορεί να οδηγήσει σε μια πιο νηφάλια, πιο ρεαλιστική, ανάγνωση της πόλης. Από την άλλη, πολίτες οργανώνονται (οι ποδηλάτες, η ομάδα μπλάνκο, οι πάνθηρες των δρόμων), χωρίς να τα περιμένουν όλα απ’ τους άλλους, ζούνε μ’ έναν νέο τρόπο στη πόλη, περιορίζοντας το χάος, προτείνοντας απλές καθημερινές λύσεις σε χρόνια προβλήματα. Καινούργια σάιτ ξεφυτρώνουν,(βλ.hearsaying.com), που σαν εντομολόγοι ψάχνουν για μικρά χαμένα αθηναϊκά θαύματα που όλοι εμείς , κάποτε ή και πρόσφατα ακόμα, αγνοήσαμε. Η αρχή έχει γίνει. Η πόλη είναι καταδικασμένη να πετύχει.

Ένα Αθηναϊκό Σάιτ

2009-01-06T06:52:00.000-08:00

καλή χρονιά.προσπαθώντας να γράψω ένα ποστ για αθήνα, έπεσα πάνω στο www.hearsaying.com .μελετήστε το !(όσοι δεν το ξέρετε), αξίζει το κόπο. ένα γνήσιο αθηναϊκό σάιτ.

Ρεβόλβερ

2008-12-23T20:07:00.000-08:00

Όταν πέθανε ο Χάρισον, ένιωσα σαν να πέθανε κάποιος πολύ αγαπημένος θείος. Έχω μια πολύ ζωντανή σχέση μαζί τους. Ακόμα και στα δεκάξι που άκουσα ξαφνικά κλας και πίστολς , τους απαρνήθηκα ηχηρά, σαν να είχα τσακωθεί με τον πατέρα μου για πρώτη φορά. Τώρα είμαι τριαντατριών, δηλαδή πολύ πιο μεγάλος απ' την ηλικία που είχαν όταν διαλύθηκαν. Στην ηλικία μου είχαν ήδη κάνει ο καθένας δύο- τρεις σόλο δίσκους, είχαν μπει σε κλινικές αποτοξίνωσης, είχαν ήδη παιδιά, είχαν κουρευτεί-αφήσει μούσι-ξανακουρευτεί, τους είχαν ήδη για δεινόσαυρους. Όλα είχαν ήδη γίνει,μέσα σε οκτώ χρόνια, και για να είμαι πιο ακριβής από το τέλος του '65 μέχρι το '67. Μέσα στη διετία αυτή κυκλοφόρησαν τα: RUBBER SOUL, REVOLVER, SGT PEPPERS. Τρεις δίσκοι που τους μετέφεραν με ιλιγγιώδη ταχύτητα από τον ασφαλή και δίχως ρίσκο ήχο του ποταμού Μέρσευ,στον πολυδιάστατο ήχο της πραγματικότητας.Μέσα σε δύο χρόνια όλα από μαυρόασπρα έγιναν έγχρωμα.
Ειδικά το ΡΕΒΟΛΒΕΡ είναι ένας δίσκος που ακούω πολύ συχνά τελευταία. Πιστεύω ότι είναι ο ιδανικός δίσκος για περιόδους μεταβατικές(όπως αυτή που περνάω ή περνάμε),ένας δίσκος -μεταίχμιο, για ανθρώπους που αλλάζουν, "σκληραίνουν" τον ήχο τους όχι από στυλ, αλλά από ανάγκη. .Όλα γίνονται κάτι άλλο και αυτό αρχίζει επιτέλους να φαίνεται. Υπάρχουν κι άλλοι τέτοιοι δίσκοι, οριακοί, το BRINGING IT ALL BACK HOME ή το PET SOUNDS ας πούμε προηγήθηκαν και το ΡΕΒΟΛΒΕΡ έχει κάτι απ' τη "μυρωδιά"τους.Αποπνέει κι' αυτό μια αίσθηση απελευθέρωσης από τις παλιές "φόρμες" που μας βαραίνουν. Έχει κάτι απ' το :"αφήνω τον παλιό κόσμο και χωρίς να τον διαλύσω εντελώς,παίρνω ότι μου χρειάζεται κι' οδεύω προς κάτι καινούργιο".
Τα μισά, περίπου, τραγούδια του δίσκου διατηρούν κάτι από τους "μαυρόασπρους" χρόνους:απευθύνονται πάλι σε κάποιο κορίτσι,υπάρχει ακόμη λίγη "βρετανική εισβολή" και ψήγματα του γνώριμου ήχου που τους καθιέρωσε. Όμως ο βήχας που ακούγεται στην αρχή, πριν απ' το ΤΑΧΜΑΝ, μας προετοιμάζει για ένα δίσκο πιο τσαλακωμένο, πιο ρέμπελο, πιο ειλικρινή, που δε κρύβει τις ατέλειες του. Αγαπώ σχεδόν τα πάντα στο ΡΕΒΟΛΒΕΡ. Τα ELEANOR RIGBY και FOR NO ONE έχουν κάτι από τη σοβαρότητα και το μεγαλείο των ελαιογραφιών του COURBET, παιδάκια και τα δυο ενός τολμηρού και τόσο ώριμου, παρά τα εικοσιτρία του, Μακάρτνει, το "ξεσηκωτικό" TAXMAN με τις σοσιαλίζουσες αποχρώσεις του και τις κοφτερές κιθάρες του, το τεμπέλικο και όλο υπονοούμενα I'M ONLY SLEEPING,την υπέροχη μπασογραμμή στα TAXMAN, SHE SAID, AND YOUR BIRD CAN SING, DOCTOR ROBERΤ,το σαν παιδικό σχέδιο YELLOW SUBMARINE, το τρισδιάστατο TOMORROW NEVER KNOWS του Λένον που τελειώνει τον δίσκο και που μοιάζει σαν ν' αφήνει μια πόρτα ανοιχτή στο μέλλον. Κι άλλα πολλά.
Ο ήχος του Ρεβόλβερ δεν είναι ρετρό, αν και γράφτηκε πριν σαραντατόσα χρόνια, βρίσκει κανείς στοιχεία που συνεχίζουν να ισχύουν και σήμερα: παραμόρφωση, λούπες κλπ. Υπάρχει επίσης ένα άνοιγμα σε πολλές διαφορετικές κατευθύνσεις, όχι με τη διάθεση ενός δυσκοίλιου πειραματισμού, αλλά με τη χαρά που νιώθουν τα παιδιά όταν ανακαλύπτουν κάτι, έτσι πλάι στις ηλεκτρικές κιθάρες έρχονται και δένουν τα κόρνα και τα σιτάρ συμπληρώνοντας την γιορτή. Σε όλο το δίσκο υπάρχει μια ατμόσφαιρα μυστικού ηλεκτρισμού, σαν να βρισκόμαστε λίγο πριν μια μεγάλη αποκάλυψη. Εδώ σιγοβράζουν όλα όσα θα εκραγούν αργότερα στο SGT PEPPER και θα ανθοφορίσουν στο ΛΕΥΚΟ ΑΛΜΠΟΥΜ.
Ο δίσκος έχει και αδυναμίες, μια επιπόλαια, ξώπετση ακόμα, αντιμετώπιση της Ινδικής Μουσικής (LOVE YOU TO) απο τον Χάρισον, που αργότερα βέβαια μας έδωσε πιο εμπεδωμένα δείγματα, κάποια αφέλεια δεκαετίας 60 στους στίχους (σ' αυτόν το τομέα ο Ντύλαν τότε τα κατάφερνε καλύτερα), και μερικές ατέλειες στη παραγωγή ,που μπορεί σήμερα βέβαια να Θεωρούνται και προτερήματα. Αδυναμία, επίσης, μπορεί να θεωρηθεί και ο δισταγμός που νιώθει κανείς λίγο πριν εγκαταλείψει για πάντα το παλιό του πρόσωπο, και το 1966 όλοι, και οι μουσικοί της ποπ φυσικά, πρέπει να ένοιωθαν κάπως έτσι.
Ποιο το νόημα να ακούμε το Ρεβόλβερ σήμερα, τώρα που όλα συμπιέζονται σε μικροσκοπικά φλασάκια; Τι έχουμε να κερδίσουμε από ένα βινύλιο του '66 τώρα που όλοι μιλάνε για ανατροπή των αξιών και ενός κόσμου που ακόμα και οι Μπιτλς είναι μέρος του; Πιθανόν οι περισσότεροι να μη κερδίσουν τίποτα. Όσοι έχουν αυταπάτες και θεωρούν ακόμα ότι οι Μπιτλς ήταν οι ελαφριοί και οι Στόουνς οι σκληροί, όσοι χωρίζουν τα πράγματα σε Παναθηναικούς και Ολυμπιακούς, καλούς και κακούς,παλιούς και νέους, είναι καταδικασμένοι να μη καταλαβαίνουν τίποτα, ούτε τους μεν ούτε τους δε, ούτε καν τον εαυτό τους.

πηγή για εικόνα-lineout.the stranger.com

Λίγο μετά τα γεγονότα, λίγο πριν τα Χριστούγεννα

2008-12-14T08:19:00.000-08:00

Καθώς επιστρέφει στη πόλη σιγά-σιγά η τάξη, έρχεται η ώρα να δούμε τα πράγματα πιο ψύχραιμα. Ας ευχηθούμε αυτή «επιστροφή στη τάξη», να μη καταλήξει βιαστικό κουκούλωμα της νέας αυτής πραγματικότητας, να μη γίνει αφορμή για νέες, συντηρητικές, αυτή τη φορά, κορώνες. Το τόσο Ελληνικό και μικροαστικό «νοικοκυρεματάκι», είναι συνήθως ένα επιπόλαιο σκούπισμα όσων βλέπει η πεθερά. Το θέμα μας είναι τι μένει απ’ όλα αυτά, δηλαδή, όσα δε βλέπει η πεθερά. Αυτά συνήθως που μένουν «ασκούπιστα» κάτω απ’ το χαλί, είναι αυτά που διαμορφώνουν καταστάσεις, σχηματίζουν ρεύματα και , κάποιες φορές, ενδιαφέροντες ανθρώπους.
Υπάρχουν, βέβαια, και οι αφελείς, που μες τη φωτιά ονειρεύονται ανατροπές της Κοινωνίας, της Πολιτείας, , χωρίς να συνειδητοποιούν ότι αυτό που ,πρώτα απ’ όλα ,πρέπει να ανατραπεί, είναι τα χιλιάδες συμπλέγματα, ο εγωισμός και τα «αντί» που τους σκλαβώνουν. Η απελευθέρωση μας από το δικό μας, καθημερινό ,μίζερο εαυτό, είναι, πια, το ζητούμενο. Αυτός που μας εξουσιάζει και πρέπει να νικηθεί, είναι ο βαριεστημένος, παθητικός, χαζοχαρούμενος εαυτός μας, από εμάς ξεκινούν όλα.
Τώρα θ’ αρχίσει η προσπάθεια «νομιμοποίησης» της νεανικής, εναλλακτικής, κουλτούρας: , κυριακάτικες εφημερίδες ,ρούχα, διαφημίσεις, προγράμματα τραπεζών, το ΠΑΣΟΚ, όλα δουλεύουν για τους νέους, όλα θα πνίξουν γρήγορα αυτό που πήγε να γεννηθεί. Όσοι σήμερα γλείφουν τους νέους, ήταν οι ίδιοι που τους αγνοούσαν όλα αυτά τα χρόνια. Όλοι αυτοί οι ‘σοφοί», που σχολαστικά αναλύουν τη «νεανική εξέγερση», είναι οι ίδιοι που πριν λίγο καιρό μιλούσαν με ύφος περισπούδαστο για βουβές, παθητικές γενιές, για τα παιδιά με τις φράντζες και το απλανές βλέμμα ,για το απροχώρητο, για το Τέλος, φροντίζοντας με επιμέλεια και προσοχή τη καριερούλα τους. Είναι υποκριτικό να τα δίνουμε όλα ξαφνικά στους νέους. Οι νέοι απεχθάνονται κάτι τέτοιες πρακτικές, πιο πολύ κι’ απ’ τον αυταρχισμό.
Δεν πιστεύω σε καλύτερες ή χειρότερες γενιές, δεν πιστεύω ούτε σε γενιές πια, είναι ένα άλλοθι για να κρυβόμαστε πίσω απ’ αυτά που κάνουμε ή δεν κάνουμε. Τι σημαίνει ο πολιτικός της γενιάς του, ή ο τροβαδούρος της γενιάς του; Άλλη μια δημοσιογραφική ορολογία που εισέβαλε στις συζητήσεις μας.
Το θέμα είναι ότι στην Ελλάδα υπήρχε , όλα αυτά τα χρόνια, μια επίφαση ευτυχίας και ευμάρειας, μια ολόκληρη νοοτροπία που μας «τύφλωσε», ενώ κυλούσαν, όπως πάντα, σημαντικά προβλήματα. Πολλοί άνθρωποι μεγάλωσαν τη τελευταία δεκαετία- δεκαπενταετία σε συνθήκες δυστυχίας, χωρίς να είναι απαραίτητα φτωχοί. Αυτοί είναι οι νέο- δυστυχισμένοι άνθρωποι, που μαζί με τους νεόπτωχους, φτάνουν, σήμερα, στα όρια τους.
Δεν μου αρέσει η εμμονή στη σκοτεινή πλευρά των πραγμάτων, ούτε η μοιρολατρία, επίσης δυσκολεύομαι με τις ενδοσκοπήσεις. Νομίζω, όμως ότι πρέπει όλοι μας να κοιτάξουμε τον εαυτό μας στο καθρέπτη. Να αναρωτηθούμε τι θέλουμε και που πάμε και κυρίως τι κάναμε όλα αυτά τα χρόνια.
Εμείς που είμαστε γύρω στα τριάντα κάτι, βολευτήκαμε πρόωρα σ’ ένα κατοικίδιο κυνισμό. Ψάχνοντας το άλλο,πολλοί καταλήξαμε να κοιτάζουμε τη δουλίτσα μας, μισοπαντρεμένοι και μπερδεμένοι. Μεγαλώσαμε σ’ ένα κλίμα «δικαιωμένου λαού», οπού διάφοροι αγριεμένοι, ακούρευτοι μουστακαλήδες, ήταν πια το νέο κατεστημένο. Μια αυτοκρατορία ελαφρολαική, σοσιαλιστική, που ενθάρρυνε μπόλικους εγωισμούς, χωρίς ίχνος αυτοκριτικής. Ήταν φυσικό, κατά κάποιο τρόπο, να είμαστε καχύποπτοι με τις λέξεις «λαϊκός» ή «μαζικός». Κάναμε, άθελα μας, αντίσταση σ’ αυτό που λέγαν οι άλλοι «προοδευτικό». Φτάσαμε, ακόμα, και στο σημείο να απαρνηθούμε τη πολιτική. Ψηφίζαμε ανόρεχτα και κυνικά, κάτι άγνωστους, σαν να κάνουμε κάτι μάταιο, κάτι που σε λίγο δε θα ισχύει. Η ελληνική αριστερά, με τη ξύλινη της γλώσσα και τον ευκαιριακό της προοδευτισμό, δε μας βοήθησε καθόλου να την αγαπήσουμε, περιορίστηκε, έτσι, σε μια μερίδα γραφικών νέων ανθρώπων που ζουν και μιλάνε ασαφώς, με φράσεις γεμάτες «ενάντια» και «κατά», πάντα συνεπείς στην ασυνέπεια τους.
Έτσι φτάσαμε σ’ αυτό το σημείο, να μας κυβερνάνε χωρίς πυξίδα, εναλλάξ, δύο κουρασμένα κόμματα, ενώ εκεί έξω στη ζωή, κυλάει το σκοτεινό ποτάμι που φέρνει κρίσεις, ανεργίες, απελπισία, οργή , αλλά και κάθε διάφορα είδη ρατσισμού και φανατισμού.
Όλοι ευθυνόμαστε γι΄ αυτό που ήρθε, εμείς φορέσαμε τις κουκούλες πριν τους «κουκουλοφόρους». Δεν είναι δουλειά μου να μιλήσω για τους άλλους( ΜΜΕ, πολιτικοί κ.α.), ας κάνουν αυτοί την αυτοκριτική τους.
Δεν πιστεύω στον άη Βασίλη, αλλά αν υπάρχει ας φέρει, αντί για δώρα, σ’ αυτό το τόπο ψυχραιμία και λογική.

Το Επόμενο Σάββατο

2008-12-08T05:20:00.000-08:00

Βλέπω την φωτογραφία του Αλέξη Γρηγορόπουλου.Με μπλούζα GOD SAVE THE QUEEN ποζάρει στα σταρμπακς. Χαμογελάει ντροπαλά με μισόκλειστα τα μάτια και τα μαλλιά του ανεμίζουν προς όλες τις κατευθύνσεις. Ήταν ένα παιδί της εποχής του, μ' όλη τη ζαλάδα και την σκοτεινιά που νιώθει κάποιος στα δεκαπέντε του. Και την έξαψη επίσης. Το 90-91 ήμουν και εγώ δεκαπέντε χρονών, φορούσα και εγώ μπλούζα σεξ πιστολς,που είχα αγοράσει με τα λεφτά του μπαμπά.Τότε γίνονταν οι πρώτες μεγάλες καταλήψεις επί Κοντογιαννόπουλου. Ήμουν δειλός, ήμουν συσκοτισμένος, αλλά κατέβαινα στις πορείες, όπως όλος ο κόσμος.Ένοιωθα και εγώ αυτή την έξαψη.
Πολλά σχετικά θα γραφτούν αυτές τις μέρες, κείμενα εν θερμώ, χωρίς ψυχραιμία. Δώσε τέτοια στον ΈΛΛΗΝΑ και πάρε του τη ψυχή.Με τη μια αντιεξουσιαστής, ενώ στο σπίτι, στη δουλειά, στη διασκέδαση ένα βολεμένο νομοταγές γουρούνι.
Ο Αλέξης Γρηγορόπουλος εάν δεν πέθαινε, το επόμενο Σάββατο μπορεί να ξαναπερνούσε απ' τα σταρμπακς, ύστερα Θα περνούσε κι' απ' το κέντρο της πόλης, οπού τώρα πρόσφατα είχε αρχίσει να το ανακαλύπτει.Θα έβλεπε την Αθήνα τη νύχτα, τα φώτα, τα κορίτσια, τις κάμερες παρακολούθησης. Ένας μαγικός, άλλος κόσμος Θα ζωντάνευε στα μάτια του. Ένας κόσμος που θα τον έκανε να διώξει σιγά σιγά τη σκοτεινιά και τη ζαλάδα του. Και τη ντροπή, επίσης. Δεν είχε πεί σε κανέναν γι' αυτή του την ανακάλυψη.Γι' αυτή του την έξαψη. Θα το έλεγε ίσως, το επόμενο Σάββατο.